Самырат шежіресі

 

Алғы сөз

 

Жеті атасын білмеген — жетімдіктен,

Тегін білмеген  —  тексіздіктен.

Руын білу – міндет, руға бөліну – індет.

 

Әрбір саналы адамның өзінің ата-тегін білуге талпынуы заңды құбылыс, оның азаматтық борышы. Бұл бүкіл адамзат қауымына тән ортақ қасиет. Ата – бабасын жіктеп, жадында сақ- тау рушылдықтан арылмаған ұлттарға тән кертартпалық деген теріс ұғым бар. Ең бір озық, төрткүл әлемді аузына қаратқан ұлттардың ақсүйектерінің әрбір жанұясының мұрағатында ата- тегін, олардың істеген істерін тізіп жазған мәліметтер сақталады. Оны кім көрінгенге ұстатпайды, толықтырылып әкеден балаға беріледі. Қазақ қауымындағы текті адамдарда да осындай үрдіс болған. Халқымыздың басынан бағы тайып, қара түнек заманға тап болғанда, басқа рухани байлықтарымен қатар қастерлеп сақтаған ата-бабалары жайлы жазылған құжаттары да жойылды. Кездейсоқ сақталған кейбір тамтықтары ғана осы күнге жетіп отыр. Көнекөз құйма құлақ қариялар арқылы халықтың жадында сақталып, ауыз- ша беріліп ел арасында тараған аңыз-әңгімелердің қағаз бетіне түс- кен нұсқалары аз да болса баршылық, олар қолжазба ретінде ғана сақталып, басылып шықпаған. Кейінгі еліміз еңсесін көтере баста- ған шақта кейбір шежірелік мәліметтер басылып шыға бастады. Жалпы қазақ халқына, оны құрайтын үш жүзге қатысты шежіре- лерді былай қойғанда, Абақ керей ұрпақтары туралы шежірелер де баспадан шықты. Бұл ретте ең сүбелі еңбектер:

− Абақ керей, Іле халық баспасы, Күйтін, 1994ж., 380 бет.

− Монголия қазақтарының ата-тек шежіресі, Өлгий, «Баспа- гер» 1997ж., 216 бет.

Сонымен бірге Абақ-керейдің жеке руларының шежірелері де жарық көрді:

− Жәнтекей Сүйіндік, шежіресі, Үрімжі, 2001ж., 96 бет.

− Шақабай шежіресі, Үрімжі, 2000 ж., 300 бет.

− Самырат шежіресі, 2006 ж, 176 бет.

Бұлар араб әрпімен жазылған. Қазақстанда таратылмаған және бұл жақтағы туыстардың ата-тегі жеткілікті қамтылмаған. Осы кітаптардағы мәліметтерді қажетінше пайдалана отырып, осындай игілікті істі атқарған Қадыс Жәнәбілұлы, Қоңырхан Жусанбайұлы, Ақан Қапсеметұлы, Шынай Зейнелұлы, Қалибек Манапұлы, Лұқпан Бадамов, Ислам Қабышұлы, Шынай Рахметұлы, Сеит Абызұлы, Тұрғали Сәтекұлы, Мұқан Баймоллаұлы, Сайламхан Мұстақиұлы және біздің білмегендігімізден аты аталмай қалған азаматтардың баршасына ата-жұрттағы ағайындарға үлгі боларлық бастамалары үшін зор ризашылығымызды білдіреміз.

Мамандық жағынан тарих пен әдебиеттен алыс болғандықтан және көбінесе ел ортасынан жырақта жүргендіктен менің мұндай іске араласар пейілім онша болмаса да, басқадай лажы жоқтықтан, тәуекел етіп, кірісуге тура келді. Бала кезімізде аталарымыз Шотанбай, Санғажа, Ласбай, Оқастан естігендеріміз болмаса, ешбір жазбаша деректер қолға түскен жоқ. Әрбір үйде ата-бабасына құран бағыштау үшін қатым қағаздар ғана болды. Есесіне өткен ғасырдың ортасына дейін тарих шежіресін көкірегінде сақтап келген қариялар болды. 1946-47 жылдары соғыс бітіп, ел есін жия бастаған кезде атам Шотанбайға сәлем бере келіп, қонақ болып жата-жастана әңгіме-дүкен құрып, өткен-кеткенді еске алысып, небір тарихи оқиғаларды кеше ғана болғандай етіп, детальдеріне дейін, кинодағыдай көз алдыңа әкелуші еді. Ол кезде мен 3-4 жастағы ғана баламын, есімде қалғандары  үзік — үзік,  бірінің басы — бірінің аяғы дегендей, уақиғалардың тұтастай желісі жадымда жоқ. Қазір тарихи шығармаларды оқып, өткенге ой толғаған кезде, сол бала кезіде естігендерімнің кейбір жаңғырықтары ғана талып жеткендей күйде боламын. Ересектеу болып, керектерін сол ақсақалдардан пысықтап, жазып алу мүмкіндігі болмағанына өкінемін. Әркім өзінше жазған, әсіресе басқа ұлт өкілдері тарихымыздан өз ұпайларын іздеген, ал қазақ тарихшыларының көпшілігі бағыныштылық шырмауы мен саяси үстем көзқарастың шылауында жазбаша тарихымызда көптеген бұрмалаушылыққа жол берді. Тәуелсіздік кезінде тарихты қайта қарап, тазартқанмен бұрынғы таптаурындардан толықтай құтыла қойған жақпыз. Бұл тұрғыдан объективтілік дәрежесін пайымдасақ, сол кездегі қарттарымыз жеткізген ауызша шежіре анағұрлым шынайы, тарихи уақиғалардың негізгі сұлбасын бұлжытпай береді.

Өзің үшін үйіңде сақтауға емес, көпшілік қауымға арналған соң мынадай мәселе туындады. Әркімнің өз атасын мадақтайтын өзімшіл пендешілігі болады. Біз содан сақтандық. Өткендегі ата-ба- баларымыз бәрімізге ортақ. Оларды анау сенің, мынау менің атам деп бөлмейміз. Кейбір ел арасында тараған жәйіттерді жазғанымыз біреуді мақтап, біреуді төмендету емес, бірнеше ұрпақтар бірінен- біріне жеткізген тарихи уақиғалар келесі ұрпақтарға да жетсе деген тілектен туындады.

Қалың көпшіліктен шежірені негізінен өзінің ата-тегіне қа- тысты болғандар оқып, зерттейді. Жазылған жәйіттер барша жұрт- тың ойынан бірдей шығуы мүмкін емес. Кемшіліксіз іс болмайды, байқалған кемшіліктерге сын айтпа деуге де болмайды. Білместік- тен болған кемшіліктерімізге алдын-ала кешірім сұрап, олардың ор- нын толтыруға ниетті болуларыңызды тілейміз.

 

Тарихи деректер

 

Керейден Жәнтекейге дейін

 

«Керей» – қалыптасқан этникалық құрылымдар атауларын- дағы тайпа дәрежесін анықтайтын ұғым. Сондықтан «Керей тай- пасы» аталады. Тайпа дәрежесіне жеткенге дейін де бұл атау- мен аталған этникалық топтар болғандықтан «Керей ру-тайпа- сы» делінеді.

6-ғасырдағы Түрік қағандығының құрамында керейлердің Алтай мен Жетісу өңірлерінде мекен еткендігі туралы тарихи деректер бар. Қытай, парсы жазбаларына сілтеме жасай отырып, Ислам Қабышұлы керейлердің біздің жыл санауымыздан бұрын ғұндардың құрамындағы тайпалардың бірі болғандығын, Ғұн империясында қазіргі моңғол жерінде Сәнби тауының атымен аталған тайпалар тобында болғандығын жазады. Әйткенмен бұл деректер сол кездегі керейлерге қатысты нақты мәлімет ретінде оларды басқа ру-тайпалардан ажыратуға толықтай негіз бола алмайды.

9-13 ғасырларда керейлер моңғол үстіртінде Онон, Керулен, Селенгі, Арғұн өзендерінің бойын мекендеп, хандық мемлекет құрған. Орхон өзенінің бойындағы Шыңғысханның мирасхоры Өгедей ханның астана ретінде салдырған Қарақорым қаласы 7-ғасырда түріктер, 11-ғасырда керейлер астана еткен Қарабал- ғыс қаласының орны екен.

Керейлер туралы тарихи жазба деректер «Кереит» деген атпен 9-ғасырдан белгілі. «Керей» және «Кереит» ұғымдарының ара қатынасы туралы тұжырым соңғысы көне түркі-моңғұл тіл- деріндегі атау сөздердің көптік мәнін айқындайтын «т» жалға- уының қосылғандығынан дегенге саяды.

«Керей» сөзінің мағнасы мен шығу төркіні туралы әртүрлі пікірлер бар. Рашид-ад-дин жазбаларында бір ханның қаралтым түсті 8 ұлы болып, олар «Керей» (Қара торылар), олардың ұр- пақтары мен қол астындағы жұрты да осылай аталған делінеді. Н.Березин қазіргі түркі тілдеріндегі «қара» және ертедегі «кере» сөздерінің түбірлері тақылеттес десе, Н.Мыңжан атаудың адам- ның түр-түсімен емес, сол кезде ел басқарған ханның «Керін» есімімен (хилай немесе қытайша хэнли) байланыстырады. Орхон-Енисей жазуын зерттеуші Қаржаубай Сартқожаұлының пікірінше Керулен өзені мен ол бастау алатын Кентай тауының ертедегі ортақ атауы «Кейре» болған. Бұл өлкені мекен еткен керейлердің түп-тегі саналатын халық бірде «тоғыз байрқу», бір- де «тоғыз оғуз», бірде «тоғыз кейрелік» аталып, бара-бара «Кейрелер», кейінірек «керейлер» болып қалыптасқан деп тұжы- рымдайды. Керей, Найман, Арғын тайпалары олардың мекен еткен өзен-су аттарымен аталған деген пікір бірқатар тарихи еңбектерде кездеседі.

Көне деректерге арырақ бойлағанда керейлердің біздің заманымызға дейінгі 5-2-ғасырларда Үйсін тайпалық одағының құрамында болғандығы айтылады. Осыған байланысты орыс зерттеушілері  Г. Потанин, Г. Грум-Гржимайло, Н. Аристов, өзі- міздің Шәкәрім қажы мен академик Ә. Марғұланның еңбектері арқылы керейлер үйсін текті деген пікір қалыптасты.

З. Қинаятұлы керейлердің тайпа тамғаларының үйсіндер- дікіне ұқсастығына көңіл аударады. Бұл кезеңге қатысты тарихи мұрағаттарда керейлер туралы үздік-үздік қана мәліметтер болса, Шыңғыс хан заманынан бастап деректер жүйелене түседі. Бұл уақыттағы әлемдік жазба тарихта керейлер жөніндегі мәлімет- терге себеп болған олардың несториан бағытындағы христиан дінін ұстауына байланысты еуропалық католиктердің шығыстан өздеріне саяси тірек іздеп, барлаушы саяхатшыларын жіберуі еді. Қазіргі замандастарымыздың арасында «Сонда қалай, ата-баба- мыз шоқынған ба еді» деген күдікті сезімінің куәсі болып жүр- міз. Ескеретін жәй, христиандық исламға дейінгі діндердің ішін- дегі дұрыс бағыттағы монотеистік кітаби дін екендігі. Ертедегі түркілердің де заманындағы табиғатпен үйлесімді, мазмұны жағынан бір ғана құдірет – көк тәңіріне сенгенін ескерсек, ата- бабаларымыздың діни ұстамдарынан ұялатындай себеп жоқ. Керейлердің несториандыққа бет бұруы 1007-1009 жылдары басталған. Ал 14-ғасырда Алтын Орда дәуірінде ислам дінін қа- былдады. Абақ керейлер Жоңғар шапқыншылығынан соң Алтай- ға орын тепкен кезде ислам дінінің терең тамыр жаюы үшін мешіттер салып, медресе ұстады. Бұл істердің ұйтқысы болған Шахмансұрұлы Мүхамет Мүхмин қазірет. Абақ керейден ислам дінінің көрнекті насихатшылары Ақыт Үлімжіұлы (1866-1940), қазіргі заманда күллі Қазақ елі көлемінде діни салт-санамыздың дұрыс бағыт алуына зор еңбек еткен Жәнтекей ұрпақтары Халифа Алтай Ғақыпұлы, белгілі дін танушы ғалым Нұртаза Бұлұтай Жүнісұлы қатарлы қайраткерлеріміз бар.

Моңғол мемлекеттігінің іргесі қаланып, нығаюына зор ықпал жасаған сол кездегі Керейдің Тоғырыл Уаң ханның (әкесі – Құршақұз Бұйрық, атасы Марғұз Бұйрық) 1203ж. бұрынғы одақтасы Шыңғыс ханнан күйрей жеңілген соң керейлердің бір тобы моңғолға қарап, енді бір бөлігі Алтайдың батысынан Ертіс бойын Зайсаннан Омбыға дейін жағалай қоныстанды. Кейін барлығы да Моңғол империясының қол астында Жошы ұлы- сында Батый ханның жорықтарына қатысып, Шығыс Еуропаға дейін тарады. Алтын орда ыдырағанда Арғын, Найман, Қыпшақ тайпаларымен қатар Ақ Орда құрамына кірді. 15-16 ғасырларда Шайбанидің көшпелі өзбектерімен бірге орта Азияға қоныстан- ды. Осындай тарихтың қат-қабат жағдайларында керейлер ұлан-байтақ территорияға таралып, көптеген халықтарға сіңісті. Олардың ұрпақтары түркі тілдес Қырым татарлары мен башқұрт ішінде «герей», «кирей», «кереит», қырғыз ішінде «кереит» деген руларды құрайды.

Солтүстік Кавказ ноғайлары, Алтай түркі халықтарының құрамындағы жеке топтарымен қатар рулық аттары сақталған өзбектің Кегенес тайпаларының Абақлы және Ашамайлы рула-  ры, қарақалпақ қоңыраттарының Ашамайлы рулары құрамын- да кездеседі. Ал енді қазақ ұлтында Орта жүздегі Найман тайпасының Қаракерей руы, Кіші жүздің Жетіру бірлестігінің Төлеу руының Кереит тармағы ежелгі керейлердің ұрпақтары саналады.

Ежелгі түркі тайпалары қазіргі түркі тілді ұлттар мен ұлыс- тарды қалыптастырғанда қазақ халқының құрамына негізінен бұрынғы тұтастығын сақтап кірсе, географиялық-экономика- лық жағдайларға байланысты басқа көрші халықтардың құра- мына шашыраңқы бөліктерімен кірді.

Керейдің арғы тарихын зерделегенде Моңғол үстіртіндегі Керей хандығымен ғана шектелуге болмайды. Біздің жыл сана- уымыздан бұрын  Керейлердің Үйсін одағында болғаны туралы деректерді, Керейлердің түп тамырының Үйсіндермен байла- ныстылығы туралы аңыздарды да ескермеуге болмайды.

Керей тарихын жүйелі зерттеген Мұрат Сәбитұлы Мұқанов Шыңғыс әскерінен Отырарды қорғаған Ғайыр ханнның Керей батырдың шөпшегі Жәнібектің ұрпағы еді деп жазады.  Шағатай мен Үгедей Отырарды алғанда Жәнібектің ұрпағынан  Шектібай деген ғана алты ұлымен аман қалып, Сыр бойы мен Арал теңізі жаққа барып, Кіші жүзде өсіп-өніп ұрпақтары Әлімұлы құрамындағы Шекті руын қалыптастырған екен. Соны- мен Шыңғысхан заманында Керейлер Моңғол шебінен де тыс, оның батысындағы өлкелерде қоныстанғанын көреміз. Жәнесін де Тұғырыл Уаң ханның өлімімен Монғол жеріндегі Керейлер- дің тарихы аяқталмайды. Уаң ханның ұрпағы Қалмақтың ханы Хо-Урлюк Еділ бойына 50000 шаңырақ қосынын қоныстанды- рып, оның ұрпақтары 1640-1771 жылдары хандық құрды. Бұл қалмақтар өздерін осы күнге дейін Керейміз деп  есептейді. Қа- зіргі кезде кейбір қалмақтың оқығандары «нағыз керей сендер емес, бізбіз» – деп, дауласып  жатқан жайлары бар. Олардың асыра сілтеген даурықпаларына ілеспей, байсалдылықпен пікір алмасқысы келген жастарымыз үшін мақаламыздың соңында интернет адрестерін ұсынып отырмыз. Біздің тарихымыз өте күрделі, «ат баспайды деген жерін үш рет басады» деген. Шыңғыс ханның ұрпақтары қазақтың сұлтандары мен хандары болып, мемлекетімізді құруда шешуші күш болса, Керей хан- дарының ұрпақтары қалмақ хандығын құрды. Міне тарихымыз- дың бұлтарыстары мен шырғалаңдары!!

15-ғасырдың ортасында қалыптаса бастаған Қазақ ханды- ғының негізін құраған ру-тайпаларының да бірі керейлер болды. 16 ғасырдың басында Арғын, Найман, Қыпшақ, Қоңырат, Керей, Уақ тайпалары Орта жүз болып бірігіп, 16-17 ғасырлардағы Қазақ хандығының негізгі бөлігі болды.

Қазақ тарихының өте қиын кезеңі болған Жоңғар басқын- шылығының (1710-1760), оның жойқын апаты Ақтабан шұбы- рындының (1723-1725) ең үлкен зардабын тартқан керейлер еді. Ел шетінде болғандықтан бірінші шабуылға ұшыраумен қатар, Жоңғардың негізгі әскери күштері күйреп, мемлекеттігі жойыл- ған соң да керейлер үшін тыныштық бірден орнаған жоқ. Бас- қыншыларға қарсы қазақтың бірлесіп жасақ құруы ұзақ болға- нымен, соғыс бітер-бітпестен жаңа қонысқа орналасу үшін жыл- дам тарап кетті. Бұл кезде Алтай-Сауыр-Тарбағатайдың сай-са- ласында жоңғарлар әлі де аз емес еді. Солармен ата қонысы үшін керейлерге жеке соғысуларына тура келді. Нәтижесінде қа- зақтың шығыстағы шекарасы айтарлықтай ілгеріледі.

Бұл соғыста керейдің бірнеше ұрпағы ат үстінде қолынан найзасы түспей Алтайдан Қаратау, Сыр бойы, Орға дейін, одан үнемі қан майданмен Аякөз, Шар, Көкпектіге келгенде қаншама жанынан айырылып қырғын көрсе де, нәтижесінде кереметтей ұйымшылдықпен бір атаның ұлдарындай рухы жоғары қауым ретінде қалыптасты. Осы кезден қалған «Қазақ болсаң керей бол, бар Алашқа мерей бол» деген Төле бидің нақыл сөзі ұрпақтар жадында сақталып келеді.

Ақтабан шұбырынды басталғанда Абақ керейдің батысқа аууы бей берекет стихиялы болса, қайта қайтуы ұйымдасқан жүйелі ерекше тәртіппен іске асты. Бұл кезеңдегі керей қоғамы- ның ұйымдастырушысы, Жоңғармен соғыстарындағы қолбас- шысы, қиын-қыстау шырғалаңдардан шығатын және болаша- ғына жол ашатын бағытын айқындаушы Жәнібек Бердәулетұлы (1714-1792) болды. Ол Жәнтекейдің Сүйіндік атасынан. Сүйіндіктен Алты, одан Сары, одан Бердәулет. Жәкеңнің зираты қазіргі Шығыс қазақстан облысы Жарма ауданының орталығы Георгиевкадан Зайсан бағытындағы жолдың сол жағында Ортабұлақ деген жерде. Бұрын Әулиебұлақ деп аталған екен.

Керей шежіресінің жүйеленіп хатқа түсуіне 16-17-ғасырлар аралығында жасаған Ашамайлы Керейдің Көшебе руынан шыққан Дәулен батыр Таузан ұлының (Шақшақ бидің немересі) еңбегі негіз болған. Оның ұлы Толыбай би 17-ғасырдың соңында толықтырып, Керейден шыққан көптеген атақты адамдар арқылы қолдан қолға өтіп, Сегізсері Бахрамұлының жинақтауымен біздің заманымызға жеткен. Сегізсеріден шежірені Шайқыисламұлы Жүсіпбек жазып алып, Қазан қаласында бастырған. Сегізсерінің ұлы Мұсайын (1845-1920), оның ұлы Нұрмұхамет Мұсайынов (1874-1961) бұл шежірелерді сақтаушылар болды.

Дәулен батыр аса білімді, имандылықты насихаттап, поэзия мен музыка саласында да танылған тұлға. Ол тарихта қазақ қолын бастап, жоңғардың алғашқы басқыншылығына тойтарыс беруші ретінде белгілі, оның ісін жағастыршы ізбасары атақты Жалаңтөс баһадур болды. Дәуленнің шежіресін толықтырған Тәшмұхмет Тәбейұлы Барлыбаев (1833-1903).

Дәулен батыр шежіресінде негізінен Aшамайлы Керейдің әулеттері баяндалса, Абақ Керей шежіресін Алтай қазақтарынан шыққан зиялы тұлғалар жазған. Олардың ішінде тарихшы Малғаждар (1898 ж. туған) қазақ шежіресін, оның ішінде Керей

шежіресін жазумен бірге «Дүние халқының тарихы» деген кітап жазған. Арқалық жырының авторы Нұралы Сағдоллаұлы Найман, Керей шежіресін қатар жазған. Жобалай Керейден шық- қан Сабырбай Кәтікейұлы керей шежіресін жинаған. Жәнтекей- ден шыққан Арғынбай Апашбайұлы керей шежіресін өлеңмен жазған. Абақ Керей төрелері Көгедай ұрпақтары туралы Мешел шежіресі жазылған. Керей шежіресін жинақтаушылар қатарында белгілі тұлғалар Дәлелхан Сүгірбайұлы, Ақыт қажы қатарлы адамдар бар.

Керейден шыққан аса зор тарихи тұлға — Қожаберген Толыбайұлы (1663-1763). Ол Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданындағы Богдановқа селосының жанындағы Гүлтө- бе деген жерде туған. Ашамайлы Керейдің Көшебе руының Таузар әулетінен. Әрі батыр, әрі жырау, ғұлама ғалым, Тәуке ханның дипломатиялық істерін басқарған. 1688 ж. 25 жасында Ордабасы болып, Жоңғармен соғыста күллі Қазақ жасақтарына бас қолбасшысылық еткен. Тәуке ханның «Жеті жарғы» заңдар жинағын жазған, көптеген тарихи дастан жырлардың авторы, қазақтың ән ұранына айналған «Елім-ай» әнін шығарған.

Керейден шыққан бүкіл қазақ халқының мақтанышы болған тұлғалар аз емес. Олардың қатарында Сегізсері, шын аты Мұхамет Қанапия Бахрамұлы (1818-1854), Біржан сал (1834-1897), Махамбет Өтемісұлы (1803-1846), бергі 20-ғасырдағы қазақ тарихында өз орны бар қайраткерлер баршылық.

Керей тайпасы Ашамайлы керей және Абақ керей деген екі топқа бөлінеді. Ашамайлы, Абақ атауларының шығуы туралы әртүрлі жорамалдар бар. Солардың ішінде Керейдің төл шежі- ресінде хатқа түскен деректер бойынша ру анасы саналатын Үйсін Сарымырзаның қызы Әппақ күйеуінен жесір қалып, ұлы Шымырмен төркініне келеді. Нағашы атасы баланы тай үстін- дегі ашамайға мінгізіп «Ашамайлы керейім» деп еркелетіп, алып жүреді екен. Сол баладан тараған ұрпақ «Ашамайлы керей» ата- ныпты. Әппақтың соңғы күйеуінен өрбігендер анасының атымен Абақ атанған деп жорамалданады.

Этнонимдік ұғымдардың жалпы қазақ халқына тән үрдістер тұрғысынан талдайтын ғалымдар Абақ, Ашамайлы атауларын ру тамғаларының ерекшеліктерімен байланыстырады. Көптеген ру- тайпалардың атында олардың тамғалық белгілері көрініс тапқан. Оған жеткілікті мысалдар бар: шанышқылы, ошақты, шекті, те- рістаңбалы, бестаңбалы, тілік, балталы, бағаналы, тарақты, қай- шылы, орақты, ергенекті, сіргелі, т.т.

Ашамайлы тамғасы көбейту белгісіне ұқсас айқасқан екі көлбеу сызықтан (х) тұрады. Ашамай-тайға салып, кішкене ба- ланы мінгізетін, түйеге салып, тең байлайтын жабдықтың атауы. Абақ-аңға құрылатын қарапайым құрал. Оған кірген қасқыр, түлкі сырғып түскен тор көз ағаштан қайта шегінуге мүмкіндігі болмай, қамалып қалады. Түрме мағынасындағы абақты сөзі де осыдан шыққан.

Ашамай да, Абақ та керейдің ортақ айқыш, яғни крест (+)

тамғасымен тақылеттес. Айқыш белгісі керейлердің ертеректе несториан дінінде болғандығынан деп жорамалданып келсе, қазіргі айқындалған тарихи деректер бойынша төрт айрығы тең айқыш  христиандықтан көп бұрынғы ерте заманғы түркілердің тамғалық белгісі екен. Тіпті түркілерден де бұрынғы Ариялар айқышты қастерлеген көрінеді. Орысша арийцы атанған халық- тың байырғы бір мекені Алтай таулары екені дәлелденді.   Қазіргі Тува жеріндегі Аржан қорымында біздің дәуірімізден бұрынғы 8-7 ғасырларға жататын археологиялық қазбалардан төрт айрығы тең темір айқыштар табылған. Гитлерлік неміс фашистері өздерін осы «таза» ария нәсіліненбіз деп дәріптеп, төрт айрығы тең айқышты свастикаларына негіз етіп алған-ды. Бұндай айқыш үлгісі Елордадағы Қазақстан парламентінің мәжі- ліс залының орталық алаңшасында да бейнеленген.

Керейдің Абақ, Ашамайлы болып бөлінуі Шыңғысханның 1202 жылы керей хандығын жойғанынан кейін болса керек. Моңғол шебінен батысқа ауғанда Ертістен солтүстікке қарай бөлінгендері Ашамайлы тобын құраған. Оңтүстік бағытта ежелгі ата мекені Алтай, Қара Ертіс, Сауырға қонысатанғандары Абақ керей болғандығын тарихи  уақиғалар  дәлелдейді. Бұл туралы

 

 

Қожаберген жырау:

Алтай тау қазақ атам туған жері

Қытай-шүршіт, қалмақты қуған жері

Аталған бабам Ғали Ашамайлы

Өсірген мыңдап тайлақ, құнан тайды

Сібірге ұрпақтары қоныстанып

Ел болып ерте кезден қанат жайды.

Шалқар көл, ну орманда Сібір жері,

Сібірді мекен еткен Керей елі,

Егін сап, күн көрудің қамын ойлап,

Бас қосып кеңес құрған би мен бегі.

− деп, Ашамайлы керейдің тарихынан сыр шертеді.

Ашамайлы Керейді 10 ру: Сибан, Балта, Көшебе, Ақсары, Құлсары, Семеналы, Нұралы, Нұрымбет, Ақымбет, Самай құ- райды. Ұраны — Ошабай.

Абақ Керейге 12 ру кіреді. Қазіргі қалыптасқан көзқарас бо- йынша оларға жататындар: Жәнтекей, Жәдік, Шеруші, Меркіт, Ителі, Қарақас, Молқы, Жастабан, Шұбарайғыр, Көнсадақ, Сарбас, Шимойын. Кейбір шежірелерде Шимойынның орынына Құлтайболат аталады. Алдыңғысын Ашамайлы Керейге жатқы- зады. Сонымен қатар Шимойынды Найман тайпасынан деген де пікір бар.

Шежірелерде 12 Абақ керейдің туыстық қатынастары әрқи- лы сипатталады. Абақ керейдің мол шоғырланған жері Қытай еліндегі шежірелер бойынша Абақ ананың соңғы күйеуінен ту- ған Құттықожадан қазіргі Абақ Керей ұрпағы таратылады. Құттықожаның ұлы Ерменнен Изен мен Жусан.

Изеннен Аллаберді, Құттыберді. Аллабердіден Жастабан, Сарбас, Меркіт. Құттыбердіден Бағаналы, Жаппас. Бағаналыдан Байлау мен Қойлау. Байлаудан Елдей, Көлдей, Бердішора, Жиеншора. Елдейден Жәдік. Көлдейден Шеруші. Бердішорадан Жәнтекей. Жиеншорадан Құлтайболат. Қойлаудан Арқаш, одан Ителі (шын аты – Ахметәлі). Жаппастан Қарақас (шын аты – Сейдалы), Молқы, Көнсадақ (шын аты – Жабай).

Жусаннан Аллақыдыр, одан Шыбарайғыр (шын аты – Жәрке, абыз атанған).

Монғолия қазақтарының шежіресінде Абақ керей рулары- ның туыстастығы біршама басқаша баяндалады. Абақ керей ұрпақтары Ашамайлыдан (Ақбердіден) таратылады. Ашамайлы- дан Аллаберді мен Құттыберді.

Аллабердіден Ителі, Жастабан, Сарбас, жиені Шыбарайғыр, жиеннен туған жиеншары Меркіт.

Құттыбердіден Бағаналы, Жаппас. Бағаналыдан Изен, одан Мұралы, одан Елдей, Көлдей, Бердішора. Елдейден Жәдік. Көлдейден Сүгір. Бердішорадан Жәнтекей. Сүгірден Шеруші. Жаппастан Жабай. Жабайдан Молқы, Қарақас, Көнсадақ.

Сонымен Абақ анадан тараған ұрпақтардың Жәнтекейге дейінгі жалғастығын саралағанда бір болжам бойынша Абақтан Ашамайлы, одан Құттыберді, одан Бағаналы, одан Изен, одан Мұралы, одан Бердішора, одан Жәнтекей.

Екінші вариант бойынша бұл генеологиялық тізбек: Абақ- Құттықожа- Майқы- Ермен- Изен-Құттыберді-Бағаналы-Байлау- Бердішора-Жәнтекей.

Келтірілген деректерге негіз болған Қытайдың Алтай өлкесінде 19 ғасырда Мәми жазған дейтін шежіре. Шежіренің баяндауынша Керей ұлысы 8 тайпадан тұрады. Олар: Шөп, Сеп, Байлау, Қойлау, Елдей, Күлдей, Изен, Жусан. Атақты тарихшы Нығымет Мыңжан да бұл тайпалардың аттары 7-8 ғасырлардағы Қытай мұрағаттары мен Рашид–ад–диннің жазбаларында кез- десетінін растайды.

Қазіргі кездегі Қазақстанда шығарылған қазақ халқының тарихнамаларында біз қарастырып отырған уақыттағы Керей хандығын құраған тайпалар ретінде Керейхан, Жархан, Тунхайт, Конхант, Хирхун, Сахиат, Тумаут, Албат аталады. Осылардан хандар шыққан Керейхан тайпасының ғана атауы сақталып, Керей ұлысының ортақ атына айналды деген пікірге қосылады.

Жалпы алғанда түркі заманында, Шыңғыс хан дәуірінде, Алтын орда кезінде өмір сүрген ата-бабалардың аты жөнін нақ- тылау мүмкін емес. Ертедегі шежірелерде аттары аталған тұлға- ларды елеусіз қалдырмай, жаңа басылымдарда атап өту орынсыз емес деп ойлаймыз. Бергі тарихтың өзінде, қазіргі қазақ ұлты екшелген, Қазақ хандығы құрылған уақыттан бергі аты мәлім аталарымыз, оның ішінде де тарихта орны бар атақтылары ғана, ел басқарған, қол бастаған, аса бір талантымен даңқы шыққан- дардың есімдері мен нақты өмір сүрген уақыттары белгілі, соң- ғы 1-2 ғасырда өмір сүрген ата-бабаларымызды түгендеп алу үшін де біраз еңбек етуге тура келеді. Ең бастысы бергі 7 атаны нақтылап, қазіргі ұрпақтарын түгендеу тікелей осы шежіренің мақсаты деп білеміз.

Жәнтекейге дейінгі аталар туралы деректерде көп дүдә- мәлдік болғанымен де шежірелерде тұрақты қайталанатыны Жәнтекейдің әкесі Бердішора, аталары Бағаналы, Құттыберді екендігі.

Жәнтекей руы 12 Абақ Керейдің ең мол сандысы ғана емес, бүкіл Абақ Керейді бір орталыққа топтастырған, оның шыр- ғалаңы мол тарихындағы негізгі ұйымдастырушы және қозғау- шы күш болған. Қазақтың бірде бір тайпасында дәл Абақ Керей- дей бітұтас саяси-рухани ұйымдасу болған жоқ. Бұндай бірлес- тік Жоңғар басқыншылығы кезінде Жәнібек Бердәулетұлының басшылығымен орнықты. 1790 жылдары Қытайдың Ежен ханы- мен жасалған келісімдер арқылы Абақ Керейдің біртұтастығы дипломатиялық ресми құжаттарда көрініс тапты.

Шежірелерде айтылғандай бүкіл Абақ Керей бір атаның кіндігінен тарамаса да, жақын рулар ортақ мүддемен топтасып, бірін бірі бауырына тартып, іргелі ел болып, қилы замандардың тепершілігіне төтеп берді. Ру-тайпалардың туыстық негізде ғана емес, түрлі саяси себептермен де қалыптасуы қазақ тарихында орын алған құбылыс. Туыстық-аталастық негізде біріккен қауымға басқа да топтар әртүрлі себептермен қосылып отырған. Рулық құрылым айтылып жүргендей ұлтты, елді бөлшектеу үшін емес, керісінше, бірлестіруге қызмет етті. Осы негізде Қазақ хандығын құру, үш жүздік жүйені қалыптастыру мүмкін болды. Қазіргі тәуелсіз Қазақстанда халық бірлігін қамтамасыз ететін сенімді идеялогиялық негіз әлі күнге дейін қалыптасқан жоқ. Ал ата-бабаларымыз болса өз заманындағы геосаяси жағ- дайда дұрыс бағытын айқындай білген. Абақ Керейдің игі- жақсылары (біздіңше, элитасы) іргелі ел болу үшін бірнеше күр- делі мәселелердің шешімін дұрыс оңтайластырды.

Біріншіден, сол кездегі қауымның психологиясы мен мента- литетін ескеріп, Абақ Керейдің рулық құрамын саралап, реттеді. 12 ру бірге туысқан 12 атаның балалары деген ұғым берік қағидаға айналды.

Екіншіден, елдің басқару жүйесінің тыянақтылығы, ру ара- лық қайшылықтарға тосқауыл болуы үшін басқаруды бейтарап тұлға хан тұқымы төреге беруге шешім қабылданды. «Төресіз ел, төбесіз жер болмайды» деп, Әбілпейіздің кіші әйелі қырғыз қызы Тұмар ханымды ұлдары Көгедай, Жабағы, Сәменді көші- ріп әкеліп, 1788 жылы Көкпектіде ұлы жиын ашып, 16 жастағы Көгедайды ақ киізбен көтеріп Абақ Керейге төре сайлады. 1836 жылы Көгедайдың мұрагері Ажы төренің тұсында «төрт би- төре» жүйесі қабылданды. Абақ Керей қауымының өсіп-өркен- деп ұлғаюы және саяси-шаруашылық жағдайдың күрделенуі себепті ел басқару жүйесіне өзгерістер енгізіп, төреге, оның Қытай үкіметі берген гуң дәрежесіне сәйкес, негізінен сыртқы билік, Қытай үкіметімен арадағы мәселелер жүктеліп, ішкі мәсе- лелерді шешуге төрт би сайланды. Мұрагерлік жолмен билердің екеуі Жәнтекейден, екеуі Жәдік руынан болды.

Үшіншіден, басқару жүйесінің құқықтық нормалары заңдас- тырылып, «Абақ Керей ережесі» бекітілді. Бұл ереже қазақтың ежелгі Жеті жарғы заңдары мен шариғат қағидаларына негіз- делді. 1949 жылы Қытайда коммунистік тәртіп орнағанға дейін Абақ Керей қауымы осы жүйе бойынша басқарылды.

Жәнтекейден Самыратқа дейін

 

Жәнтекей туралы біраз шежіре деректері мен ел аузында аңыз-әңгімелер бар. Мұса Бәтейұлынан қалған деген бір шежі- реде Жәнтекейдің арғы атасы Шеп деп көрсетілген. Шептің немересі Ермен, одан Изен, одан Ақсопы. Ақсопыдан Бағаналы, Бағаналыдан Байлау.

Байлаудың бәйбішесі Мадинадан Бердішора жалғыз екен. Жәнтекей Бердішораның ұлы. Байлаудың екінші әйелі Жиеншардан Құлтай, кіші әйелі Ажардан Елдай мен Көлдай. Елдайдан Жәдік, Көлдайдан Шеруші туады.

Шежірелерде Жәдік, Жәнтекей, Шеруші, Құлтайболат төр- теуін бір байлау, ауылдары аралас, қойлары қоралас болған делі- неді. Бұлардың ішінде Жәдік ат үстінде, сән-салтанат құруға бе- йім, Жәнтекей болса шаруақор, малға қарап, жылқының түнгі күзетін атқарып жүреді екен. Бұлар үйлерінде жоқ кезінде ауыл- дарына қарапайым шал бейнесінде Қызыр келсе Жәдіктің әйелі тәкапарлық көрсетіп дұрыс қабылдамапты. Жәнтекейдің әйелі Шыбарайғырдың қызы Алтыншаш ақсақалды өзі келіп, үйіне шақырып, қонақ еткен екен. Осыдан «Жәнтекейге Қызыр дарып, мал мен басы тең өскен» деген аңыз ел аузында сақталып қалған.

Жәнтекейдің үш ұлы Сүйінбай, Сүйіндік, Сүйінішәлінің ұр- пақтары үш Жәнтекей атанып, Абақ керейдің ішіндегі ең үлкен рулы елге айналды. «Бүкіл 12 Абақ Керей ауса Жәнтекейге сиып кетеді, Жәнтекей ауса Абақ керейге симайды» деген сөз бар.

Жәнтекейдің ұраны – Шақабай, ол Сәмембеттің Есентайы- ның ұлы, әйгілі қол бастаған батыр, сайыскер, ерен ерлігімен, жүректілігімен, ақыл-қайратымен Жоңғарға қарсы соғыста аты шыққан. Сол қиын-қыстау заманда Абақ керейдің ел болып сақ- талуына басшы болғандардың бірі. Ер Жәнібекке соғыс өнерінде, ел басқару істерінде ұстаз, ақылшы болған. 1688 жылы туып, 1778 жылы қайтыс болған. Қазіргі Шығыс Қазақстан облысы- ның Тарбағатай ауданының орталығы Ақсуатта жерленген.

Сүйінішәліден Қожамжар, Барақ, Секел, Бұлантай тарайды. Бұлардың ұрпақтарының негізгі бөлігі Монғолия мен Қазақстан- да қоныстанған.

Сүйіндіктің екі ұлы Алты мен Халекеден рулы ел болған, екі атаның ұрпақтары өрбіген. Алтыдан Сары мен Есназар. Есназардан Күнту, Жайлау, Байғасқа, Базарбай, Базаргелді, Бұқарбай. Сарыдан Кердәулет пен Бердәулет. Бердәулеттен есімі Абақ керейге ұран болған Жәнібек батыр. Жәнібектен Ноғай, Балжан, Бәйтікбай, Дауылбай. Ноғайдан Елубай, Самырық. Елубайдан Сәтіке, одан Зарыхан, одан Мырзахмет, одан Сағадат. Сағадатта Жәнібектің әйгілі туын сақтаған сандық бар деседі. Халекенің ұрпақтары негізінен Қазақстанда. Алтының ұрпақта- рының көпшілігі Қытайда, біршамасы Монғолия мен Қазақстан жерінде.

Сүйінбай – Жәнтекейдің үлкен ұлы. Ат жалын тартып мінгеннен топқа түсіп, билік айтқан. Қандай бір қиын дауларды дұрыс, әділ шеше білген. Оған әкесі аса ризашылықпен «өркенің өссін» деп батасын беріпті. Сүйінбайдан туған Самырат Жәнте- кейдің бірінші көрген немересі екен.

Мешпет анадан Самыраттан соң 2 қыз, одан кейін үш ұл ту- ған екен. Қарындастары Самыратқа қолғанат көмекші болып, ат- қа мініп, жылқы бағысқан көрінеді. Сонымен қатар сол жаугер- шілік заманның жағдайында мылтық ату, садақ тарту, қылыш шабу, сойыл соғу әдістеріне де ер азаматтардай жетік болыпты. Малға тиген ұры-қараны өздері-ақ жайғап салады екен. «Өзін Батима мен Қадиша құсап сілейтіп ұршы» деген сөз ел аузында сақталыпты.

Самыраттың 18 жасында-ақ батыр атағы шығыпты. Сол кезде елді шапқан дүрбіттер мен ұранхайлардың жолын кесіп, айдап әкеткен жылқыларын қайтарып талай рет ел алғысына бөленеді. Самырат елдің еті тірі жігіттерін ұйымдастырып, жан- жақтан анталаған жаудан еліне қорған болады. Қол бастап үнемі аттан түспепті. Самырат жоқта ауылына жау шауып, жауға Сүйінбай жалғыз өзі қарсы тұрыпты. Үйінде екі шиті мылтығы болыпты. Қыздары әкесіне көмектесіп, мылтықтарды оқтап беріп отырыпты да, Сүйінбай мылтықтан кезекпен көздеп атып шапқыншылардың бірталайын сұлатыпты. Беті қайтқан жау жылқыны айдап әкетіпті. Сол кезде келіп жеткен Самырат жауды қуып барып, жылқыларын қайтарған екен. Осы уақиғаға байла- нысты Сүйінбай:

«Самыратым жоқ болды

Сәмембетім боқ болды

Құтты, Бөкес жас болды

Төлеке сені қайтейін.

Қалың жау қаптап келгенде

Екі қызым ес болды» деген екен.

Самырат «Еркек болып жауға шаппаса, атып тастайын» деп ұмтылғанда Сәмембет жүкке тығылса керек, одан суырып алған ағасына «Ағатай-ай, тым болмағанда өсін болмаймын ба» деген- де, Самырат бұл сөзің де жөн екен деп, тиіспепті. Шынында да Сәмембеттің ұрпағы өсіп, бүкіл Жәнтекей ішіндегі ең көбі бол- ды. Кейін Самырат өлгенде жауға аттанып, ағасының кегін қай- тарып, талай жекпе-жекте батырлық аты шығып, Жәнтекей ұр- пағының ұранына айналған. Оның немересі Шақабайдың есімі еліне ұран болды. Сәмембеттің үш әйелінен туған 11 ұл, он бір Сәмембет атанған қалың елге айналып, Қазақстан, Қытай, Мон- ғол еліндегі Абақ керейдің ең көп санды (тең жарымы деседі) қа- уымына айналды, олардың арасынан көптеген белгілі қайрат- керлер шықты. Сәмембет атамызға айтылған әкесі Сүйінбай- дың жоғарыда келтірілген сөздері оның жалпы болмысының емес, өмірде болуы мүмкін бір ғана сәтсіздігінің көрінісі болса керек.

Самырат қол бастап үнемі елдің шетінде, жаудың бетінде жүріп, кешеуілдеп үйленген екен. Үйленгенге дейін анасы Мешпеттің қолында болып, інілерінің балаларын бауырына бас- қан. Сәмембеттің немересі Түкібай осы ретте өзін Самыраттың інісімін деп санаған.

Самыраттың үш әйелі болыпты: Үрім, Илайым, Маруа. Үрім анадан туған екі ұлдың есімдері белгілі, олар — Селеу мен Көлбай. Илайым анадан — Қаракөрген (Қарамерген аталып кеткен), Маруа шешейден — Жанбай мен Тойтық.

Шежіреде Үрімді ұранхай қызы, онымен Самырат 40 жасқа келгенде үйленген дейді. Бірінші ұлы Селеуді Жайық бойын- дағы нағашылары алып, көп ұзамай қаза болған екен. Көп уақытқа дейін Самыратта ұрпақ болмай, кешігіп көрген ұлына, көз жасы көл болып құдайдан тілеп алғандықтан «Көлбай» деп ат қойған екен. Бірінші ұлы Селеу қаза болғандықтан, Көлбай Самыраттың ең үлкен ұлы саналады.

Самырат қол бастап Шекті жерінде, жау шапқан жұртта шекпенге оранған жер ошақта жатқан Шекті екені, не қалмақ екені белгісіз жас нәрестені тауып алып, бауырына салып Көлбайға ұқсас «Көлбике» деп ат қойыпты. Содан енді бір шежіреде Самырат ұлдары Селеу, Көлбай, Көлбике деген дерек- тер қалған. Басқа жерде Көлбике аты кезікпейді.

Аңыз бойынша Самыраттың бәйбішесі Үрім төркіні Жайық жақтың қара қалмағына барып, Көлбайға Бүркін деген қызды алып берген. Төркінінен астына арғымақ, жетегіне ақ нар, алдына қосақ-қосақ қой (әрқайсысы 40-тан) алып қайтқан екен. Сол Бүркіннен туған тұңғыш ұлдың аты Есілбай екен. Бұл уақиға Есіл өзенінің бойында болған деседі. Сол кезде Самырат Жағыпар Әлекей дегеннің Кавказдан әкелінген күміс жал жыл- қыларын бағып жүріпті. Есілбайдан тараған ұрпақтар: Қалба мен Қарға. Қалбадан Шағала. Шағала және оның ұрпақтары туралы ешбір дерек айтылмайды. Сол дүрбелең заманда тірі қал- мауы, немесе басқа қауымға сіңісіп кеткені белгісіз. Қарғадан Шорға, Шорғадан Айтуған, Айғара, Айбалта. Айғара мен Айбалтаның ұрпақтары Қытай елінде сақталған жазба шежіре- лерде Зайсан өңірінде деп айтылады. Айғара қайтыс болғанда оның әйелі бала-шағасымен 1777 жылы Құлан Жылқайдарұлы бастаған көшпен Сауырға келіпті. Айғарадан, бәйбішесінен Ертісбай, Бұланбай, Борсықбай, екінші әйелінен Таңатар мен Тұғылтай. Борсықбайды нағашысы асырап алып, одан тараған ұрпақтары Қарағашта болса керек.

Қарамерген туралы аталарымыздан естігеніміз Самырат ауылын жау шауып, жылқысын айдап кеткенде, жылқыда жүр- ген 9 жасар Көлбай бірге кетеді. Жау қолында да жылқыда бо- лып, сонда Қарамергенді (ол кездегі есімі белгісіз) жолықтырып, екеуі қашуға бел буады. Алдымен Қарамерген кетіп, Көлбайдың айтуымен жол тауып Самырат ауылына келеді. Келесі жылы Көлбайдың өзі келеді. Алдыңғы келген баланы түріне және садақ тарту шеберлігіне қарап Қарамерген атайды.

Қытай елінен табылған Мұсадан қалған делінген шежіреде Қарамерген туралы деректер басқаша баяндалады. Самырат қол бастап Қаратаудың бір жерінде жорықта жүргенде будақтаған түтін көріп, шолғыншы жібереді. От жағып белгі берген жау шапқан жұртта қалған жалғыз әйел екен. Оған Самырат мына сарбаздарымның өзің қалаған біреуіне қосыл дейді. Әйел менің қалағаным өзіңіз деген соң осы Илайым деген әйелді алады. Ол көп ұзамай жүкті болып, ұл табады. Шешесі ұлдың атын алыстан қара көріп, үміт отын жағып, сол арқылы ерімді тауып едім деп Қаракөрген қояды. Ол бала кішкентайынан өте ширақ, асық атқанда да қалт жібермейтін болып, есейе келе суда жүз- генде құндыздай, садақпен ағаш басындағы тиынды атып түсі- реді екен. 10-15 жасында әкесімен бірге жорыққа аттанатын бо- лып, содан бала Қарамерген атанып кетіпті.

Жанбай Маруа анадан Самырат 61 жасқа келгенде туған екен. Бұл кезде оның мал-басы өсіп, толықсыған шағы болса керек. Түтінімізде жан саны да артып, байлық келгенде туды деп баланың атын Жанбай қойыпты. Ат қойғанда азанды өзі шақы- рып, бесікке салғанда бірден аяғын қыл арқанмен буып, тұсауын кескен екен.

 

Тойтық Сыр бойынан қайтқан кезде Самыраттың 71 жасын- да туыпты. Керейдің бір шаңырағы саналатын Қойлаудың неме- ресі Ахметқали деген ұлан асыр той жасап, Сырдың бойында жиналған алты арысты түгел шақырыпты. Тойға келген Маруа ана босанып, ұл табады. Сол кезде жау тиіп, ұрыс басталып кетеді. Той иесі Ахметқалидың ағасы Ахметалы босанған әйел мен баланы жаудан бас сауғалатып, өз ауылы «Ақтас сырға» деген жерге әкеледі. Бұл соғыста Көкбұлақ батыр қаза болған деседі. Той үстінде туылып, жаудан тығып аман алып қалдық деп, Ахметалы баланың атын Тойтық қойған екен. Тойтық – Самыраттың кенже ұлы, шаңырақ иесі.

Самыраттың өмірі туралы ешбір жазба деректер жоқ. Оның інісі Сәмембет туралы ұрпақтарының іс-әрекеттеріне байланыс- ты әртүрлі мағлұматтар ұшырасады. Сәмембет 1626 жылы туы- лып, 1722-1723 жылдары Сыр бойындағы Көктөбе деген жерде қайтыс болған делінеді. Сәмембеттің немересі Шақабай Есентайұлы 1688 жылы туып, 1778 жылы Ақсуатта қайтыс бол- ған екен. Бұл деректерге сүйеніп, Самыратты мөлшері 1620 жылдары дүниеге келген деп болжауға болады. Оның кемелден- ген азаматтық шағы Сыр бойы, Қаратау аймағында болғанын, жорықтарының көбі Кіші жүз Шекті жерінде, Жайық қалмақта- рының шебінде өткенін ескерсек, ұлы Көлбайды Есіл өзенінің бойында үйлендіріп, тұңғыш немересінің атын Есілбай қойға- нын, т.б деректерге сүйенсек, мынандай болжам жасауға болатындай.

Абақ Керей Сыр бойына ауғанда Сүйінбай ауылдары жоң- ғардың алғашқы шабуылдарынан кейін-ақ ата қонысынан бірден жылжып, көп шығынсыз Батысқа Қазақстаннның қазіргі Оқтүс- тік Шығыс өлкесі арқылы Сыр бойына барды. Ол жақта арғын- мен арадағы араздықтан, найманның ара-ағайындығына разы болмай, Сырдан солтүстікке Ор бойына дейін кетті де, орыспен соғысып, қайта ішке беттеді. Жоңғар мен Қазақтың негізгі соғы- сы аяқталғанда Абак Керей Аягөз өлкесінде еді. Одан кейін қазіргі Ақсуат, Көкпекті, Шар, Жарма төңірегін мекендеп, алды Сауырға дейін жетіп, кейін Көгедай төре болған кезде Алтайға дейін қоныстанды.

Хронологиялық тұрғыдан Сүйінбай ауылының сол кездегі қорғаны болған Самырат Ақтабан шұбырындының бастапқы  кезінде әр ру өз бетінше қорғаныс жасаған шағында қол бастап, кейін қазақтардың соғыс әрекеті бір жөнге келіп, жүйеленіп, әр батыр өз орынын тапқанда есімі аталмайды. Демек, ол кезде атамыз өмірден өтіп кеткен сияқты.

Самырат қол бастап, жау қайтарып жүргенде ауылдан шық- паған інісі Самембет кейіннен Самыраттың орынын басып, жек- пе-жекте де батырлық көрсетіп, ел ұранына айналған. Оның дү- ниеден өткен уақыты 1722 жыл деп қабылдағанда, Самырат бұ- дан әлде қайда ерте өткен. Оның қашан, қандай жағдайда, қай жерде қайтыс болғаны туралы мәлімет жоқ. Әйтеуір қайтқан же- рі Қазақстанның Батыс өлкесі, егер Шығыста болса ондай адам- ның зираты тұрған жер белгілі болар еді. Самыраттың жерлен- ген жері белгісіз болуының себебі оның қайтқан уақыты аса бір аласапыран, жоңғар соғысының апатты кезінде болуынан деген тұжырымға негіз бар. Самыраттың туған жылын мөлшермен  17 ғасырдың 20 жылдары деп қабылдасақ, қайтыс болған уақы- ты кенжесі Тойтықты 71 жасында көрген деген аңызды ескеріп, 1691 жылдан кейін, яғни, 17 ғасырдың соңы деп болжам жасауға болады.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Самырат ұрпақтарынан шыққан атақты адамдар

 

Бұланбай балуан 1765- 1850жж.

Байғозы балуан 2 рет үлкен арыста көзге түсіп, қодастың  асау бұқасын жығып атағы шыққан, қарсыласы болмай ауыр тас көтеріп, білек күшін көрсететін болған, зираты Сауыр тауының етегінде Жеменей ауданының Бестерек деген жердегі Шұнақ  қыстаулығында.

Омари балуан ақындығымен де жастайынан аты шыққан 1973 ж. Жеңісқан гуңның асында Алтайдын билеушісі Яң Шынсайдың балуаны Шойынқараны жығып, аты шыққан. 1888 жылы Қазақстанда Кендірлік бойында туып, 1947 жылы Жеменей ауданында қайтыс болды.

Байғозының ағасы Нарғозы мен Омаридің ағасы Сақари да атақты балуандар інілеріне жол беріп, балуанға түсуді қойған.

Көтбай ақын 1850-1930 (Зайсан, Қырық құдық) Көшкінші ұлы керейдің көрнекті айтыс ақыны болған. Шығармалары: Арқалық батыр қисасы, Кендірлік бес керейдің мекені еді толға- уы (1880 жылдары Қытайға ауа көшкенде қоштасу жыры), Айырылып қатарымнан кетті сыным – қартайған шағындағы толғауы, Кер толғау – кездейсоқ жағдайлар туралы.

 

Самырат руынан шыққан әйгілі

 адамдар

 

Мошқа әулие. Мошқа Керейбайұлы Көгедай төре, Ажы гүң тұсында жасаған, Жанбайдың немересі, өмір сүрген жері Зайсанның Сауыр тауында Кендірлік өзені бойында Сартерек деген жер. Күзеулік жері « Мошқа түбегі» деп аталады.

Көріпкелдігі, болашақты болжауы 1991 жылы «Жунго ха- лық ауыз-ертегілері», «Шыңжаң» томы, «Жеменей төрт топтама- сы» кітабінің «Қиял ғажайып аңыз ертегілері» кітабында Әулие- нің қысқаша тарихы мен көріпкелдігі, аңыз әңгімелері енгізілген.

Мошқа Әулие әйеліне оразаның 24 түнінде «Қадыр түнін күзетеміз, от басын ыбырсытпай таза ұста, Алланың елшісі Қызыр пайғамбар шапағат нұрын шашады, Құдайдан үмітің барларың тілек тілеп, бір түн ояу отырыңдар» деп, балаларына да ескертіп, өзі де атын белдеуге байлап, киімшең отырыпты. Таңға жуық балалар да қалғып-шұлғып, қамшысын таянып отырған Мошекеніңнің де көзі ілініп кетіпті. Ояна келсе таң саз беріп қалған екен. Әулие «Қап, әттеген-ай» деп атына міне сала Айбалтаның асуына қарай шаба жөнеледі. Асуға шыққанда алдынан жылқының түнгі күзетінен құрығын сүйретіп келе жатқан Талдыбай кездеседі.

− Жассың ғой жан-жағыңа қарашы, көзіңе не көрінеді?

− Қараштың кезеңінен асып бара жатқан қызылды-жасылды будақтаған бұлт сияқты бір ғажайып нәрсені көрдім.

− Ендеше атыңнан түсіп, осы маңайдан із шалшы.

− Жаңа туған ботаның ізі секілді із көрдім

− Құдай сені де бекер жаратпаған екен. «Кәрілік жау» деген осы болар, мен Қызыр пайғамбарды бір түн күтіп алуға да жара- мадым, маған басқан ізін де, шапағат нұрын да, көрсетпеді. Қызыр пайғамбар Әулиенің артынан өткен екен.Өзің болсаң ізін, елесін көрдің, өз басыңа да бақ қонар. Бала-шаға ұрпақтарыңа дейін артқы туырлығы ақ болар деген екен.

Осыдан кейін Мошқа Талдыбайды өзіне жақын ұстап, көріпкелдігі мен болжамдарын оған айтып отыратын болыпты.

Өлерінде Талдыбайға өсиетінде, үш түн жерлемеңдер, зи- раттан оңаша мына жерге көміңдер (Қара шоқыда), үш түн қабірімді күзетіңдер деген екен. Бірақ өлгенде үш түн тоспаған, қойғаннан кейін күзеткендер үшінші түні ұйықтап кеткенде, қабірі бос қалған екен.

 

 

 

САМЫРАТТАН ШЫҚҚАН АРЫС АЛЫПТАРЫ

 

Бұланбай Көлбайұлы 1765 жылы туған. 1850 ж 85 жасында қайтыс болған. Алты арыста аты шыққан, өмірі жауырыны жер- ге тимеген. Керейдің 18-ғасырға дейінгі ұраны «Абақ», 18 ға- сырдан кейін «Жәнібек», бұл ұрандар жауға шапқанда айты- лады. Керейдің арысқа, балуанға түскенде шақыратын ұраны – «Бұланбай».

Бұланбай Зайсан ауданы Кендірлік өзенінің бойында дүние- ге келіп, сонда мекендеп, дүниеден өткен.

Кендірліктің үш саласының бірі «Бұланбай өзені» аталған. Қыстауы тұрған жер «Бұланбай қыстауы» аталған. 1920 жылға  дейін Самыраттар сол жерлерді мекендеген, кейін Жеменей ауданына ауып келген. Кендірліктің суы азайып, Бұланбай өзені де бұлаққа айналды. Сарытерек ауылының оңтүстүгінде Сары- ешкімен ортада Бұланбайдың зираты бар.

Бұланбайдын әкесі Көлбай туралы «Көлбай десе Көлбай еді, Көлбайменен елі бай еді» − деп жоқтаған екен. Атақты бай бол- ған, төрт түлігі сай болған, бақ қонған, ықпалды, абыройлы адам болған. Көлбай екі әйел алған. Бәйбішесінен Бұланбай мен Ертісбай, егіз бала (Бұланбай үлкені), 2-әйелінен Таңатар мен Тұғылтай, кейінгіге аты әйгілі       болғандары осы 4 ұл.

Көлбай 2 әйелінен де ұзақ уақыт бала көрмейді. Меркіттің бір ықпалды биі Манырақ тауында той жасап, оған Көлбай 10 ақ саба қымыз алып, 10 жігітті ақ киім кигізіп, ақ атқа мінгізіп, салтанатпен тойға келеді. Оны арнайы ақ үйге түсіреді. Оған сыдырылған қу бас тартылады.

Ауылына келген соң үйге кірмей, төбе басында ер-тоқымын жастанып жатып қалып, «Қубас жанға, қу дала лайық» дейді.

Түсінде бұланға мініп, Ертістен екі рет өткен екен. Түсін жорыту үшін Жәнібекке Қызылсу – Шарға келеді. Жәнібек «Таңға жуық көрген түс келеді» – деуші еді, әйелің егіз ұл табады, үлкенін Бұланбай қой, бұландай күшті аң жоқ, күш иесі болар, екіншісін Ертісбай қой, су – байлық белгісі

Көлбай рахмет айтып екі үйір жылқы атаған екен. Көп ұзамай Көлбайдың бәйбішесі бұлан етіне жерік болады, егіз ұл табады.

Бұланбай ерекше балуан, Ертісбай ерекше бай болады.

Бұланбай медреседе оқып, құранды игерген. Жас кезінен «тайжақа балуан» атанған. Тайжақа – тай-құлынның терісінен тігілген мықты да сәнді жарғақ шапан, өте құнды. Осы атпен алты арыс Орта жүзге әйгілі болған.

Найманның төресіне берілген асқа баруға іріктелген 50 балуанның Абақ Керейдің атынан арысқа түсуге Жәнібектің ет асатқан сынынан өтіп, Бұланбай найманның «ақ балуанын» жығып, бас бәйгені алады. Содан кейін Орта Жүздің бас балуа- ны болады. Қазақтың атынан моңғол  мен ноғайдын арысына түсіп, бас жүлде алады. Өз замананының балуандықтын бұл анайы болып өтеді.

Кендірлік бойындағы күзеуіне арнайы жасанып егеспен келіп, жылқысын алған монғолдың 12 балуанын шарттасып кү- ресте түгелдей жығып, жылқысын қайтарып алады. 1790 жыл- дарының аяғында жұтап, жайлаудан жазғытұрым егіп кеткен та- рысын жаяу жалғыз келіп суарып жүрген жерінен балуанға түсу- ге келісіп, үлкен тойға барады. Орыстың шынжырлап әкелген балуаны егесіп, өлсек жауаптаспаймыз деп шарттасып, тойға тіккен үйдің керегесінен ақтегер тігіп, соның ішінде күреседі «Ауп» деген дауысым шыққанда «Бұланбай» деп айғай салың- дар дейді. Айтқандай «ауп» деп, «Бұланбай» деп айқайлаған дауыстың тұсында орысты лақтырып, жамбасын сындырып, бәйгесіне қысырақтың үйірін, мініп келген атын, тойға тігілген алпыс басты үйін қоса және бір түйе жетектеп еліне қайтады.

Бәйгеге алған түйесін жоғалтып, Қызылсу-Шар жаққа іздеп барғанда құдыққа түсіп кеткен жаңа түскен келіннің түйесін екі өркешінен ұстап, ырғап-ырғап құдықтың бетімен қоса, суырып алып, сыртқа лақтырып жібереді. Аяғындағы мәсінің сыртын- дағы кебістің шажамайы опырылып, өкшесі жерге кіріп кеткен екен. «Түйеңді іздеп әуре болма» деп, түйесіне түйе беріп қай- тарған екен.

Көгедайдың тұсында найман елінің асында найман балуаны Құлақасқамен күрескенде Бұланбайдың іш киімінің бауын үзіп, наймандар «біздің балуанның шықпаған жалы керей балуаны- ның бөксесіне шыққан екен» – деп келемеждейді. Ызаланған Бұланбай Құлақасқаны лақтырып жібереді.

Найманның Байқоныр деген балуаны Бұланбайдың ауылына болдырған атын аяғын буып, арқалап келеді. Бұланбайдың ауылы қай жақта деп сұрағанда, түйенің беліндей науаны бір қолымен көтеріп, ана жақта оған демалып ертең бар, алдымен менімен байқасып, жеңсең ғана бар. Байқоныр талды қысып, cуын шығарады. Бұланбай талды қысып, суын шығарған соң үгітіп жібереді. Байқоныр үге алмайды.

Кезіңде Бұланбай Жеменейдің бойынан көтеріп әкеліп қой- ған тасты, кейін баласы Байғозы көтере алмаған, соған таяу бір тасты көтеріп әкеліп қасына қойған.

Бұланбай ұрпақтарынан көптеген балуандар шығып, «Самырат, балуанға барып ат, ешкі-қойынды жамырат» – деген тәмсіл тараған.

Бұланбайұлы Таңатар да атақты балуан болған. Оның ұлы Талжан да балуан болған. Талжанңың ұлдары Байғозы мен Нарғозы ағайынды алыптар, атақты балуандар. Нарғозы ерте- ректе қайтыс болған. Байғозы 1933 жылы 80 жасында қайтыс болды. Нарғозының ұлы Бұқат аса қарулы, қара жұмысқа мықты болды. Ворошилов колхозында көп жылдар еңбек етті.

Бұланбайдың ұрпақтары Омари, Сақари балуандар 1950 жылдардағы деректерде көзі тірі, әрі айтыс ақындары екен.

Бұланбай өситетінде менің атымды ұранғып ат шапқанда айт- пасын, ат көтере алмайды. Жауға шапқанда айтпасын, Жәнібектей жауды алған батыр емеспін. Балуанға түскенде өздерің біліңдер, өз ұрпағымды қолдайтын ғана қауқарым бар деген екен.

Байғозы балуан. Байғозы Талжанұлы 1859 жылы Зайсан жерінде туып, 1933 ж. Жеменейде (Бестеректе) қайтыс болды .

Арқадағы найманның Құдакелді деген биінің асында най- манның балуаны Төлендімен күресетін балуан әкелуді айрықша хабарлайды. Жәнтекейден шыққан Шылғаубай, Жұмажан билер Төлендімен күресуді Нарқозыға міндеттейді. Ол Төлендімен кү- ресетін жайым жоқ, 19 жасар, бұрын арысқа түспеген інім Байғозы барсын дейді.

Төлендіні балаша көтеріп, оң иығынан асыра, артқа қайырып лақтырып жібергенде өзі арасында тік тұрып қалған екен. Төленді- нің иығы шығып, тоқбас жілігі үзіліп, орнынан тұра алмапты.

Тарбағатай аймағының Қобықсары ауданының моңғол билеу- шісі Шын уаң келін түсіріп, тойына Алтай мен Тарбағатайдың біліктілерін шақырады. Сонда Байғозы моңголдың балуанын лақ- тырып, бірнеше қабырғасын сындырады. Бәйгеден бірінші бо- лып Керейдің биесі келеді. Шын уаң Алтай қазақтары көрген- сіздік жасап, бәйгеге бие қосты, бұған айып аламын, ал балуа- ның күшті болса менің бір бұқаммен күрессін дейді. Әлен төре аузын да аша алмайды. Байғозы намыстанып, тәуекел, шығамын дейді. Шын уаңның мыңға жуық қодасы бар екен, ішінде бір сүзеген бұқасы 1 шақырым жерден жүгіріп, атын жарып, адамын жаралап, кейде өлтіріп те тастайды екен.

Байғозы бұқаны екі мүйізінен ұстап, тұмсығын жерге ұр- ғанда кеңсірігі опырылып, екі мүйізі тұғылынан сынып, жұлыны үзіліп, өліп кетіпті. Бұдан кейін Байғозымен белдесетін балуан болмай, бас балуанның жолы онікі болыпты. 60-тан асқан ша- ғында құдыққа түсіп кеткен, оншақты жігіт шығара алмаған өгізді суырып алады.

Зейнолла деген қартайған Байғозыны күресейік деп ығыр- лап қоймаған соң, көтеріп алып, күресінге лақтырып жіберіпті. Оның әкесі Малшыбай Байғозыдан кешірім сұрайды. Туыстас болған соң сені силадым, әйтпесе есерсоқты арырақ тастасам да болар еді, депті. Бұл кезде 73 жаста екен.

 

Самыраттың ел басқарған азаматтары

 

Зайсан жеріңде:

 

Әлібек Майлыбай немересі 1864-1870 (Тойтық)

Сақасын Исаханұлы (Бабық) 1870-1871

Бекбай Бұлқынбайұлы болыс (Қарамерген)

Көмекшісі Ботабай

Шәмшікен Сақарбайұлы (Көлбай) 1871

Мамырхан би (Көлбай)

Ахмет Топайұлы (Көлбай) 1866-1869

Бекбай Тақырұлы (Жанбай)

 

Билер:        Салмақбай Қызайұлы (Көлбай)

Тұрғанбай Еркеұлы (Жанбай)

Жұмажан Қайсарұлы (Жанбай)

Жұмажан Бәтейұлы (Жанбай)

Мамырхан (Көлбай)

 

Жайыр жерінде (Қытайға қарасты):

 

Қасымбай (Тойтық) жүзбасы

Тасыбай Қарсақұлы (Тойтық)

Қабдеш (Бабық) елубасы, Қасымбайдың немересі Тоқайдың ұлы

Тоқтасын зәңгі (1884-1887) Қарамерген

Іляс Еңсебайұлы зәңгі 1898-1890

Мәнбазар (Жанбай) жүзбасы 1887-1892

Мәнбазарұлы Еркебай

Іляс (Тойтық)

 

 

 

Қытай жеріндегі белгілі азаматтар

 

Нұртаза Тұрбайұлы, үш аймақ төңкерісінде қаза болған атақты мерген.

Тоқа Тұрғанбайұлы, үш аймақ төңкерісінің батыры. Жеменей ауданында қоғам қауіпсіздігі мекемесінде партия қыз- метінде ұзақ жыл еңбек еткен.

Қанапия Көпенбайұлы, үш аймақ төңкерісінде ерлік көр- сетіп, қаза тапты.

Әндреш Бейсенбайұлы (1877 Зайсан ауданы — 1963 Жеме- ней) зергер ұста. Тамаша кісендер соққан «Әндрештің ақ кісенін салса да» деген мақал бар, кілт салатын жерінде серіппелі  қақпақшасы болған.

Тұрғали Сәтекұлы, 1944 жылдан бастап Жеменей ауда- нында партизандыққа қатысып, соңынан үш аймақ төңкерісіне қатысты, Алтай атты полкінде жауынгер, қожалық бөлім бас- тығы болған. «Батырлық», «адалдық» медальдарымен марапат- талған, үш аймақ батыры атағын алған.Алтай аймақтық қоғам қауіпсіздігі басқармасында саяси бөлім бастығы, Жеменей ау- дандық қоғам қаупсіздігі мекемесінін саяси бөлім бастығы, аудандық орман мекемесі бастығы, 1982 зейнетке шығып, 1999 жыл қайтыс болды.

Еңсехан Жапетерұлы 1908 жылы Зайсан ауданында Кендірлікте туылған. 1949 жылдан Жеменей ауданының  Бел- арық ауылында 1965 жылға дейін әкім болды. 1966 ж мәдениет төңкерісінің зардабына ұшырап, Шалшықайға көшіп келді. Өмірінің соңына дейін (2003ж.) сол жерде тұрды.

Долдаш Мәтішұлы 1923 ж Зайсанда туылған. Алтай қала- сында 1937 жылы орта мектепті, 1940 ж мұғалімдер курсын бітірді. 1941-1945 жылдары Алтай, Көктоғай, Жеменей ауданда- рындағы мектептерде ұстаздық, басшылық қызметтерде, 1945 ж Жеменей аудандақ үкіметінің бас хатшысы, оқу ағарту бөлімінің бастығы, 1951-1953 ж Көктоғай аудандық үкіметінің бас хатшы- сы, 1955 ж Пекиндегі жоғары техника мектебіне алынып, оны бітіріп, 1956-1966 жылдары Алтай аймағында саяси басшылық қызметтер атқарды. 1966-1976 жылдары мәдениет төңкерісі ылаңына ұшырап, 1976 жылы ақталып, аймақтық дәрежедегі су істері, ғылыми-техника қоғамының төрағасы, Ғылым-өнер жур- налының бас редакторы болды. 1986 жылы құрметті зейнеткер- лікке шықты.

Ануар Ығытайұлы Мамырхан, саяси қайраткер, әйгілі аудармашы, Іле халық баспасының бастығы болған.

Сәкен Құсайынұлы, Алтай аймақтық парткомының тұрақ- ты мүшесі, үгіт-насихат бөлімінің бастығы, аймақтық саяси маслихат кеңесі төрағасы, зейнеткер.

Мағрипа Сарқұлқызы, Үш аймақ төнкерісінде әскери сапта болған, Мори қазақ автономиялы аудандық тұрақты коми- тетінің менгерушісі болған.

Ғалым Закарияұлы, Іле қазақ автономиясы областық мәде- ниет мекемесінің бастығы болған.

Ахметолла Қалиұлы, Шыңжаң халық баспасында аға редактор болған. Көрнекті ақын жазушы.

Мәкен Баймолдаұлы, жазушы «Тарбағатай арпалыстары» атты тарихи деректі романның авторы.

Пайурахман Сарқұлұлы, Алтай аймақтық 1-орта мекте- бінде оқытушы болған.

Мұхаметсадық Нұрғожаұлы, үш аймақ төңкерісіне қатыс- қан. Толы ауданында ұзақ жыл оқу-ағарту саласында істеген.

Зарқын Туғанбайұлы, Тарбағатай аймақтық ұйымдастыру бөлімінің орынбасар бастығы болған.

Тоқтар Ахметұлы, Алтай аймақтық педагогика мектебінің жоғары дәрежелі оқытушысы.

Солтан Мәсәлімұлы, Жеменей аудандық саяси маслихат мекемесінің орынбасар төрағасы болған.

Нұрлан Зарқымұлы, Толы аудандық әкімі болған. Қазір Тарбағатай аймақтық кедейлерді сүйемелдеу кеңесінің мең- герушісі.

Мұхамет Тұрғалиұлы, Шыңжаң халық радио станциясын- да аудармашы, тілші, редактор болған. Қазір СУАР радио, кино, телевизия менгерушісінің қоғамдық істер басқармасының бас- тығы.

Халық Алимазанұлы, Алтай аймақтық мемлекеттік жер байлығы басқармасының партком секретары, орынбасар бас- қарма бастығы.

Әбдікәрім Мұхаметсарыұлы, орталық аударма мекеме- сінде аудармашы болған, қазір «Шыңжаң қоғамдық мінбесі» журналының бас редакторының орынбасары.

Ауан Абдығайұлы, Қытай халықтық қарулы сақшы бас отрядының Қарамай тармақ бөлімшесінің комиссары болған.

Нұржан Зарқымұлы, Тарбағатай аймақтық банкінің бастығы.

Бірлік Тұрғалиұлы, Жеменей аудандық партия комитеті мектебінің орынбасар бастығы, жоғары дәрежелі лекторы.

Мұхит Сұлтанұлы, Шіңгіл аудандық партия комитетінің тұрақты мүшесі, үгіт-насихат бөлімінің бастығы.

Әденбек Еңсеханұлы, Алтай аймақтық 1-орта мектебінің жоғары дәрежелі оқытушысы.

Серік Түсіпханұлы, ақын, Қарамайлы қалалық 8-орта мектептің жоғары дәрежелі оқытушысы.

Абылмұрат Мұхаметсадықұлы, Толы аудандық 1-баста- уыш мектебінің 1дәрежелі оқытушысы.

Мауытхан Кәрімұлы, Алтай қаласының халық құрыл- тайының тұрақты комитетінің төрағасы.

 

Зайсан өңіріндегі белгілі азаматтар

 

Мұрат Кәкімжанұлы Есжанов (1947-2007) Өскемен Құры- лыс-жол институтын бітірген (1971) жол құрылысы саласында инженерлік, басшылық қызметтер атқарды. 1991-1993 жылдары Зайсан ауданының әкімі болды. Кейінгі жылдары Қазақстан Республикасының көлік-жол министрлігінде, Шығыс Қазақстан облысының жол басқармасында жауапты қызметтер атқарды.

Сейфолла Жайлаубайұлы 1927 жылы туған. Еңбек жолын 1941 ж Қаратал ауылындағы Сталин атындағы колхоздың қатардағы жұмысшы, тракторшы-комбайыншы болып  бастап, 1951-52 ж Зайсан ауданы партия комитетінің нұсқаушысы, Ворошилов артелінің бастығы (1952-1956), МТС партия комите- тінің хатшысы (1956-1958) болып, 1958-1960 жылы Қапланбек ауылшаруашылық техникумын агроном мамандығы бойынша

бітіріп, агроном (1960-1962) болып істей жүріп, Семейдің зоове- тинститутын сырттай бітіріп, зоотехник мамандығын алды. 1962-1980 жылдары Зайсан совхозының директоры қызметінде шаруашылық басшысы ретінде елге танылып, мемлекеттік марапаттауларға ие болды. 1980-1994 жылдары Қаратал совхо- зында агроном болып зейнеткерлікке шықты. Еңбек ардегері, республикалық дәрежедегі дербес зейнеткер. ҚР еңбек сіңген қызметкер, Зайсан ауданының құрметті азаматы. 2009 ж қайтыс болды.

Өмірбек Мағзұмұлы 1939 жылы туған. 1956-1959 ж Өске- мен ауылшаруашылық техникумын агроном мамандығы бойын- ша бітіріп, совхозда қызмет етті. 1962-1966 ж Семей зооветинс- титутында оқып, зоотехник мамандығын алды. 1966-1995 ж Зайсан совхозында бас зоотехник, Қарабұлақ, Айнабұлақ совхоз- дарында директор қызметін атқарды. 1995 жылдан  зейнеткер- лікте. 2007 ж Меккеге қажылық  сапармен барды.

Тлеуберді Сайдолдаұлы 1943 ж туылған. 1965 ж Семей зооветинститутын ветеринария мамандығы бойынша, 1970 ж Москва  ветеринария академиясының аспирантурасын бітірді. 1970-1987 жылдарда Семей зооветинститутында ассистент, до- цент, кафедра меңгерушісі, проректор қызметтерін атқарды. 1987 жылдан Алматы зооветинститутында (кейін Казақтың Ұлт- тық Аграрлық университеті) кафедра меңгерушісі, Анималогия ғылыми-зерттеу институтының директоры, қазіргі уақытта уни- верситеттің профессоры, ветеринария ғылымының докторы, профессор, Қазақстан Республикасының Ұлттық Ғылым Акаде- миясының академигі, Қазақтың Ауылшаруашылық Ғылымдары Академиясының академигі, бұрынғы Кеңес Одағындағы бірқа- тар ғылыми қауымдастықтарының мүшесі, Халықаралық індет бюросының (Париж) эксперті болған. СССР-дің үздік өнер- тапқышы, Қазақстан ғылымына үлес қосқаны үшін, СССР жоға- ры мектебінің озаты, Қазақстан жоғары мектебінің  үздік ұста- зы марапаттары мен атақтарының иегері. Зайсан ауданының құр- метті азаматы. 2005 ж Меккеге барып, қажылық парызын өтеді

Әбділдабек Әбзәпиұлы Куркебаев 1949 ж туылған. 1969 ж Өскемен ауылшаруашылық техникумын механик мамандығы бойынша бітіріп, Зайсан совхозында қызмет етті. 1973-1977 жылдары Алматы автомобиль жолдары институтында оқып, инженер мамандығын алды. 1977-1991 жылдары Шығыс Қазақс- тан облысының Самар, Күршім, Зайсан аудандарында автоба- залардың бас инженері, бастығы болып, 1991-1995 ж  Зайсан қаласындағы ауданаралық ауылшаруашылық техника бірлестігін басқарды. 1995 жылдан Алматы қаласының автобус парктерінде басшылық қызметте.

Шотанбай Далбақбайұлы  (1868-1962)  Зайсан өңірінде Кендірлік өзені бойында дүниеге келіп, қазір Шалқар ауылы аталатын жерде қайтыс болды. Самыраттың силы азаматы, ақ- сақалы болды. Ешбір дүрбелеңдер мен саяси істерге араласпай, колхозға да кірмей, барлық қоқан-лоқы, қысымдарды елемей,  өз ұстамымен өмірден өткен.

 

 

 

 

 

Самырат шежіресі

 

Қазақстандағы Самыраттар туралы деректерді жинаған Өмірбек (Өмеш) Мағзұмұлы. Шеттегі Самырат ұрпақтары Қы- тайда 2006 ж Тұрғали Сәтекұлы, Мәкен Баймоллаұлы, Сайламхан Мұстахиұлы шығарған шежіре бойынша тізімделді, оны Мұхамет Тұрғалиұлы толықтырды.

 

Жәнтекейден – Сүйінішәлі, Сүйінбай, Сүйіндік.

Сүйінбайдан – Самырат, Сәменбет, Құтты, Бөкес, Төлеке.

С А М Ы Р А Т

Самыраттан – Көлбай, Қарамерген, Жанбай, Тойтық.

1. Көлбай

1. Көлбайдан – Бұланбай, Ертісбай, Таңатыр, Тұғылтай.

1.1 Бұланбай

2. Бұланбайдан – Бапы, Сапы, Тоты.

3. Бапыдан – Елеусіз.

4. Елеусізден – Әлібай, Самархан.

5. Әлібайдан – Қуанжан, Назартай, Қаби.

6. Қуанжаннан (әйелі Камалхан) – Сайрау, Сайлам, Серік, Еркін, Мария, Гүлсара, Гүлмайра, Бисара.

6. Сайраудан (әйелі Мейрамхан) – Қайсар, Қайнар.

6. Сайламнан (әйелі Жамиға) – Еркеш, Есхат.

6. Серіктен (Санығай) – Жайдар, Асхат.

6. Еркіннен (әйелі  Күлшат) – Жадыра.

6. Мариядан (жолдасы Қанан) – Нұрболат, Гүлмира, Бекзат, Нұрзат.

4. Самарханнан – Көбікен, Көпен.

5. Көбікеннен – Сүлеймен, Сләмғали, Жүнісбек.

6. Сүлейменнен – Әнуарбек (Әнікен ), Сләмхан.

7. Әнуарбектен ( әйелі Гүлсара ) – Әсет, Рашид, Бибигүл, Бақыт, Данияр, Сабира.

 7. Сләмханнан (әйелі Гүлшира) – Риза, Рима, Эльвира, Ербол және 3 қызы бар.

 6. Сләмғалидан ( әйелі Күлән) – Сәуле, Ришад, Райса.

7. Ришадтан ( әйелі Әлия) – Асылжан, Нұрсая.

8. Әсеттен – 3 бала, Венерадан – 4 бала, Рашидтен – 2 бала, Бақыттан – 2 бала, Даниярдан – 2 бала; жиыны Әнуарбектен (Әнікен) 13 немере бар.

6. Жүнісбектен – Төлеген, Қазима.

3. Сапыдан – Нақбол, Бекбол, Мақбол.

4. Нақболдан – Санқожа, Асқарқожа, Жартан.

 5. Санқожадан (әйелі Зағи Беспайқызы) – Рақымжан, Ақатай (қыз), Қалыш.

 6. Рақымжан 18 жасында қайтыс болған, үйленбеген.

6. Ақатайдан 4 ұл, 4 қыз бар.

6. Қалыштан (әйелі – Қапиза Тұрысбекқызы) – Гүлбақыт, Жұмағали, Серік, Ерлан, Ерболат, Амангелді, Дулат, Нұрбақыт, Дәмеш, Мейрамгүл, Роза, Бақытгүл.

7. Жұмағалидан (әйелі – Баян Төкенқызы) – Мейір, Аяулым, Серік, Бұлан.

7. Серіктен (әйелі – Айжан) – Гауhар, Арман.

7. Ерланнан (әйелі – Сайран) – Дина .

7. Ерболаттан (әйелі – Нұргүл) – Маржан, Жауқазын, Жансая.

7. Амангелдіден – Назерке, Еламан.

7. Нұрбақыттан – 3 ұл.

7. Дәмештен – 2 қыз, 1 ұл.

5. Асқарқожадан – Әукеш, Әнуарбек, Сләмхан.

4. Мақболдан – Мақұлбек, Қонжа, Қағазбек, Назарбек, Гүлтай, 3 қыз.

5. Мақұлбектен – Дүйсеке, Қаман, Қапия.

6. Дүйсекеден (Жәми) – Зейнел, Тоқтар.

7. Зейнелден (Күләйса) – Тоқтаугүл.

7. Тоқтардан (әйелі – Нұргүл) – Қуаныш.

6. Қаманнан (Қыдыр) – Қауқа, Мұқамет.

6. Қапиядан (Бағдат) – Тілеухан, Бақытхан.

5. Қонжадан (Қапиза) – Өмірбек, Гүлшира.

6. Өмірбектен (Зейнеп) – Серік, Сейіт, Мұхит, Ризвангүл, Гүлмира.

7. Серіктен (Анар) – Зерде.

7. Мұхиттан (Алмагүл) – Есіл.

7. Ризвангүлден (Талапхан) – Ермек, Ерлік.

7. Гүлмирадан (Нұрболат) – Пакира, Сайран.

6. Гүлширадан (Тікеш) – Гүлнар, Мұрал,Ұлан, Жанар.

5. Қағазбектен (Қайыңбай) – Күлпан, Даған.

5. Назарбектен (Қырықбай) – Қажыбек, Қызыр.

5. Гүлтайдан (Әдуахан) –  Батан, Гүлзия.

4. Бекболдан – Мұқай.

5. Мұқайдан – Камал.

6. Камалдан (Дәулетхан) – 3 ұл, 3 қыз.

8. Наркестен (Мелатхан) – Қыпан.

8 .Баяннан (Қунаш) – Айкерім, Айдидар.

7. Төлеуден (Нұрсағи) – Жания, Ердос, Дауыл, Серік, Мүнира, Мария, Сопия, Рашида, Бақытгүл, Надия.

8. Жания (Бейсен) – Тоған, Әділбек, Қабіл, Қамида.

8. Ердос (Сәния) – Аякоз, Данабек, Жадыра.

8. Дауыл (Айнаш) – Ұлпан, Ақнар.

8. Серік (Гүлиман) – Нарбол.

8. Мүнира (Қабылқақ) – Дина, Ершат, Нарина.

8. Мәрия (Қизат) – Бұлбұл, Жазира, Қыдыр, Сәлім.

8. Сопия (Какірам) – Ғұлғұл, Ұларбек, Өнербек.

8. Рашида (Ермек) – Нарбол.

8. Бақытгүл (Ержан) – Арна, Арыс.

7. Абдолла (Қымбат) – Минуарбек, Жанарбек.

8. Минуарбектен (Айымхан)– Өнербек, Еркінбек, Ерзатбек, Қалида, Нұрзипа, Қатира, Азиа, Мүнира, Жазен.

9. Өнербектен (Гүлнар) – Айала.

9. Еркінбектен (Айгүл) – Досбол.

9. Нұрзипа (Озат) – Мақпал.

9. Қатира (Талдау) – 2 ұл, 2 қыз.

9. Жазен (Ербақыт) – Есқат.

8. Жанарбек (Гүлнұр) – Ербол, Аманбол.

7. Сағдолла (Бағдол) – Алқынбай, Қапура, Тілеубай, Гүлзира, Шығысғұл, Алигүл, Бақытгүл, Алғабек, Азанбек, Айқынбек.

8. Алқанбай (Гүлзатхан) – Алинұр, Айнұр, Айсәуле, Асима, Алмас, Анар.

9. Алинұр (Серік) – Айбол.

9. Айнұр (Ертай) – Баянды.

9. Айсәуле (Ілес) – Базар.

9. Асима (Болатбек) – Еркежан.

9. Анар (Айдын) – Елік.

8. Тілеубайдан (Нұрзада) – Қаланбек, Манарбек, Аршынбек.

9. Қаланбек (Гүлнар) – Қамиза, Алау.

8. Қапура (Ысқақ) – Ошан, Бақыт.

8. Гүлзира (Алтайхан) – Асет, Айжамал.

8. Шығысғұл (Аманжол) – Екпін, Роза, Нұрзат, Еркін, Гүлдарай.

8. Алигүл (Қадыл) – Өрлеубек, Өнербек.

8. Бақытгүл (Толқын) – Жадыра, Сындар.

8. Айгүл (Оңал) – Өркеш.

8. Ағзанбек (Жанар) – Алғысбек.

8. Айқынбек (Айгүл) – Алма.

7. Мадығатбек (Кәскен) – Қасила, Жаңыл, Нұргүл, Құмай, Нүкей, Айқын, Айтқабыл.

8. Қасилас (Үсен) – 2ұл, 2қыз.

8. Жаңыл (Мәметбек) – 1ұл, 1қыз.

8. Құмай (Шығыс) – 1ұл, 1қыз.

7. Дарқанбай (Күлпан) – Жарқын, Жайдарбек, Майра, Жанар, Мәдина.

8. Жарқын (Назен) – Уатқан.

8. Жайна (Елжан) – Елғай.

8. Майра (Қайрат) – Асқар, Шалқар.

8. Жанар (Қажымұқан) – Бағжан.

8. Мәдина – Алия.

6. Райымбек – Абден.

7. Абден (Шағый) – Дәметер.

8. Дәметер (Дүйсен) – 2 ұл, 2 қыз.

4. Сейсебай – Бексайын, Торғын.

5. Бексайын (Мағила) – Қабира.

6. Қабирадан – 3 ұл, 2 қыз.

5. Торғын (Мөкен) – Пайзолла, Талшытай, Рақыпғали.

5. Тоғжаннан – Тұрқож, Нұрқожа.

6. Тұрқожа (Күлжауар) – Есмұрат, Бизада, Бақытгүл, Есімхан, Мұратхан, Болатбек, Әділбек.

7. Есмұрат (Жәмең) – Бақытбек, Бақытжан, Бұлбұл.

7. Мұратхан (Табысгүл).

7. Әділбек (Азина) – Боке.

6. Нұрқожа (Нүкетай) – Райхан, Бірлесхан, Жеңісхан, Өнерхан, Ақылжан, Анар.

7. Райхан – Нақбол.

7. Бірлесханнан (Сәуле) – Еділжан.

7. Жеңісхан (Айнұр) – Ақмарал.

7. Өнержан (Ризангүл) – Еркежан.

7. Анар (Оңалбек) – Мөлдір, Қипат.

5. Қыдырбек (Париқа) – Бикетхан, Күләйза, Еркеш, Сәуле, Сарқыт.

6. Бақытхан (Талап) – Гүлден, Гүлнұр.

6. Күләйза (Қанат) – Сайрангүл, Батыл.

6. Еркеш (Гүлбақыт) – Айжан.

6. Сәуле (Айқын) – Қастер.

5. Түсіпбек (Жәмилә) – Зейнелхан, Күлзира, Жазира, Әшен, Дәметкен, Айнұр, Тоқан.

6. Зейнелхан (Тоғжан) – Талғар.

6. Күлзира (Мәулітбек) – Бақытгүл.

6. Жазира (Талаш) – Ерболат.

6. Әшен (Ерболат) – Ақжол.

5. Қалибек – Серік, Мира.

6. Серік (Гүлнұр) – Ерлен.

6. Мира (Зорбақыт) – Аян.

4. Ағанас – Имаш.

5. Имаш (Қайша) – Қамыт, Мәтәля, Мәрия.

6. Мәтәля (Әбілдебек) – Дәлелхан, Бәзен, Қанышпа.

6. Мария (Жұбайхан) – Советхан, Әшен, Тұстахан.

4. Бақанас – Тұрсыбек, Тұндыбек, Құрманбек, Камаля .

5. Тұрысбек – Нұрахмет (Қошқар).

6. Нұрахмет (Бәтима) – Қилым, Ғалым, Ержүрек, Ерболат, Нұрболат, Нұрқанат, Мағырипа.

7 . Қилым (Күліп) – Нұржанат, Парасат.

7. Ержүрек (Әтіргүл) – Заңғар.

7. Ерболат (Жанар) – Аймауыт.

7. Нұрболат (Нұргүл) – Айбар.

7. Нұрқанат (Жанаргүл) – Әйгерім.

7. Мағырипа (Жұбайхан) – Өсерхан, Өнерхан, Серікхан.

5. Тұрысбек (Майгүл) – Кәдір, Сайраш, Қайрат, Болат, Камалия, Күлзира, Гүлнар.

6. Кәдір (Мейрамхан) – Еркін, Еділ, Гүлназ.

6. Қайрат (Нұргүл) – Үміт, Дарын.

6. Кәмәлия (Оржыңбай) – Саукен, Сәмен.

6. Күлзипа (Болат) – Күннұра, Ұлағат.

6. Гүлнар (Адал) – Жанарбек.

5. Құрманбек (Мәкен) – Ерзат, Бекзат, Жарқын, Жеңісгүл, Айқынгүл.

6. Ерзат (Гүлмария) – Өркен, Анар, Ардақ, Ұшгүл.

6. Бекзат (Жемісгүл) – Есбол, Шұғыла, Айшуақ.

6. Жарқын (Айдынгүл) – Жадыра, Ақжайық.

6. Жеңісгүл (Мұқтархан) – Бақжан.

6. Айқынгүл (Мұйат) – Жарлыбек, Құндыз.

4. Камалия (Жанахмет) – Пайзолла, Қабдолла, Болат, Азат, Қимыролла, Сәлима.

4. Мәмежан – Сәтек.

5. Сәтек (Бодай) – Тұрғали, Ақынғали, Мұратғали, Оразғали, Бекжай, Шарбан.

6. Тұрғали (Әсемхан) – Мұқамет, Қадила, Кәмила, Бірлік, Гүлбақыт, Нұрлан, Ерлан, Гүлмира.

7. Мұқамет (Ақлима) – Ержан, Бұлбұл.

8. Ержан (Жайна).

7. Қадила (Қабен) – Гүлназ, Қайрат, Галинұр.

7. Бірлік (Нұргүл) – Гүлина, Сая.

7. Гүлбақыт (Сержан) – Жұлдыз, Ернар.

7. Ерлан (Мира) – Ақмарал, Ералы.

6. Ақынғали (Әлпешхан) – Нұрланбек, Болатбек, Жанарбек, Манатбек, Сәуле, Серікгүл, Сайрангүл, Нұрсәуле.

7. Нұрланбек (Әнипа) – Сіләмбек.

7. Болатбек (Бақытгүл) – Қастер, Серікбол.

7. Жанарбек (Париқа) – Құштар.

7. Сәуле (Абдолла) – Бақытнұр, Қалима.

7. Серікгүл (Жанарбек) – Шалғын, Бүлдіршін.

7. Сайрангүл (Сейітбек) – Ақжол, Бақжол.

6. Бекжай (Сапа) – Нұрзада, Гүлайза, Гүлімхан, Гүләйімхан, Дауыл.

7. Нұрзада (Бөделхан) – Бақыт, Сержан, Мұхит, Ерлан, Гүлиза, Мәниза.

8. Бақыт (Мипаш) – Дина, Алинар.

7. Гүлайза (Пайзолла) – Гүлжанат, А/ға, Жеңіс.

7. Гүлімхан (Әнуархан) –  Алмагүл, Бөкен.

7. Гүләйімхан (Ақуал) – Нұрзат, Бағдат, Талғат.

7. Дауыл (Шакура) – Жұлдыз, Дастан.

6. Шарбан (Бақытхан) – Қайжаман, Париқа, Мақан, Болат, Серік.

7. Қайжаман (Құрмансейіт) – Еркінбек, Өнербек.

7. Париқа (Азат) – Айнұр, Майнұр, Қалан.

7. Мақан (Қатира) – Мерей, Мейір.

7. Серік (Бақанай) – Ақпейіл.

7. Бақытгүл (Асығат) – Есбол.

4. Байқоз – Алуажар, Алданқор, Бике, Рақыжар, Қыдыржан, Жібек, Шағжй.

5. Бике – Дәмегөй.

6. Дәмегөй (Күйеубай)– Майра, Қалық, Қапас, Қасен, Қатира,Рашыт, Роуза, Тәкен, Ақатай.

5. Рақыжар (Жамила) – Тұрсын.

6. Тұрсын (Гүлманқан) – Нұрболат, Ерболат, Ерғанат, Айнұр, Гүлнұр.

5. Қыдыржан (Құлпан) – Қалиолла, Қабиолла, Пайзолла, Дариға, Гүлдари, Сайран.

6. Қалиолла (Кәмалтай) – Бейсен, Есен, Дүйсен.

6. Қабиолла (Пітан) – Жанар, Ажар, Жанатбек.

6. Пайзолла (Күлгін) – Самал, Есмұрат.

6. Дариға (Оразбек) – Жанат, Айдынгүл, Шалғынбек.

6. Гүлдари (Науыш) – Ынтымақ, Жанарбек, Жақу.

6. Сайран (Жеңісбек) – Уатқан, Ербол, Айбол.

5. Жібек (Жүніс) – Жұмаш, Рысалы, Бәтемқан.

6. Рысалы (Арабай) – Жұмабек, Бақаш, Гүлшат.

5. Шағжи – Өкен, Жұбайхан.

6. Айса (Зұлкамал) – Мирангүл, Қабіл, Ерлан, Ержан,  Жанаргүл, Гүлнар, Қанат.

7. Мирангүл (Табыс) – Нұрмұқамет, Мәдина, Шәкура

7. Қабіл (Нұргүл) – Жадыра, Қасиет.

7. Ерлан (Гүлжан) – Қастер, Қайнар, Гүлден, Ақерке.

7. Жанаргүл (Ақылжан) – Райла, Гүлайна.

7. Ержан (Мұрат) – Ұлас.

5. Әлимадан (Қайша) – Халық, Ғалым, Нұргүл, Бақытгүл, Қайрат.

6. Халық (Қанипа) – Ибаталла, Сибатолла.

6. Ғалым (Бақыт) – Ерзат, Бекзат.

6. Нұргүл (Алтынбек) – Қасиет.

6. Бақытгүл (Ербол) – Салам.

6. Қайрат (Рабиа) – Айала, Қанибат.

6. Әукештен (әйелі – Бикен) – Маратай, Асқар, Мұрат, Айгүль, Айман, Шолпан, Риза.

7. Маратайдан (әйелі – Гүлшира Мұсатайқызы) — Әсем, Әсел, Жанар.

8. Әсемнен (жолдасы Тілек) – 1 ұл +1 қызы бар.

7. Асқардан ( әйелі Нұрбақыт) – Әсия, Алтын, Асия.

8. Әсиядан — Қуаныш және 1 ұл бар.

7. Мұраттан (әйелі Гүлсовет) – Айдын, Айдос, Жандос.

7. Айгүлден (жолдасы Ақылбек ) – Айнұр, Думан.

7. Айманнан (жолдасы Амантай) – Жұлдыз, Әйгерім, Ақмарал.

8. Әйгерімнен (жолдасы Дарқан) – Айдана.

7. Шолпаннан (жолдасы Болат) – Еркежан.

7. Ризадан (жолдасы Марат) – Айдана, Жарас.

3. Тотыдан – Елеусіз.

4. Елеусізден – Мамырхан, Сәңки.

5. Мамырханнан – Ығытай, Әйден.

6. Ығытайдан – Әнуар, Төлеу.

7. Әнуардан – Ербол, Ерлан, Ернар.

8. Ерболдан (Сәуле) – Арыс.

8. Ерланнан (Нұршат)  – Зеңгір.

8. Ернар (Бағила) – Елайа.

7. Төлеуден – Ердос, Дауыл, Серік.

8. Ердостан – Данабек.

8. Серіктен – Нарбол.

5. Сәңқиден – Асылбек, Айдархан, Райымбек.

6. Асылбектен – Абдолла, Сағдолла.

7. Абдолладан – Минуарбек, Жанарбек.

8. Минуарбектен — Өнербек, Еркінбек, Ерзатбек.

8. Жанарбектен – Ербол, Аманбол.

9. Еркінбектен – Досбол.

7. Сағдолладан – Алқанбай, Тілеубай, Алғабас, Ағзамбек, Айдынбек.

8. Алқанбайдан – Алмасбек.

8. Тілеубайдан – Қаланбек, Манарбек, Аршынбек.

8. Ағзамбектен – Алғысбек.

6. Айдарханнан – Мадықатбек, Дарқанбай.

7. Мадықатбектен – Айқын, Айтқабыл.

7. Дарқанбайдан – Жарқын, Жайдарбек.

6. Райымбектен – Әлден.

1.2. Е Р Т І С Б А Й

2. Ертісбайдан, анамыз Қантай – Мылтықбай.

3. Мылтықбайдан – Қызай, Мұзай, Тұғылтай.

4. Қызайдан – Салмақбай, Далбақбай, Жәпетер (Жалбақбай), Жәдікбай, Бірбай, Сірбай, Қалмақбай, қыздары Нұршолпан, Ақшолпан.

5. Жәдікбай жастай өліп, әйелі Ұмсындықты Мамырбай әменгерлікпен алып, одан Ерғазы туған.

5. Салмақбайдан, әйелі Тобажан – Мамырбай, Мырзағали, Батан, Жолды, қыздары Бибәтіш, Ажар.

6. Мамырбайдан, әйелі Қази – Ерғазы, Нұрғазы, Бердек, Ажыхан.

7. Нұрғазыдан – Нұржақып, Құрмаш, қыздары Бәліш, Зақан.

8. Нұржақыптан 1 қыз Қобықта.

8. Құрмаштан – Бәліш, Зақан.

9. Бәліштен – Нұржан.

7. Ерғазыдан – Тоқтажы.

8. Тоқтажыдан – Тілек.

5. Далбақбайдан, әйелі Кертайқызы Дәметер – Қарынбай, Шотанбай, Тамырбай, Мәз, Оспанғали, қыздары Бозан, Сазан, Нәкежан, Нұржамила.

6. Шотанбайдан, әйелдері Бектұрғанқызы Әлпеш, Сасөтқызы Артық – Нұғыман, Нұрхан, Сайдолда, Ағдолда, Қабдолда, қыздары Алтынжан, Ажархан, Қапиза, Әйімхан.

7.Сайдолдадан (әйелі Биға Отарбайқызы) – Әнуарбек, Құмарбек, Мұхаметқали (Кәмешке), Тілеуберді, қыздары  Жамалхан, Бәтия, Зәкия, Нұрғиза, Қапура.

8. Мұхаметқалидан (әйелі Зәкен) – Қайырбек, Қыдырбек, Қатира, Кәбира, Тілеубек.

9. Қайырбектен (әйелі Бақтикамал) – Ермек, Ардақ, Батыр.

10. Ермектен – Мұқамет.

9. Қыдырбектен (әйелі Сәуле) – Әсел, Әлия.

9. Тілеубектен (әйелі Айгүл) – Іңкәр, Елдос.

9. Кәбирадан (жолдасы Ақылбек) – Еркебұлан, Динара, Мадина, Айгерім.

8. Жамалханнан (жолдасы Дүйсек Ілгекбайұлы) – Оразбай, Қуаныш, Ләззат, Қайрат, Жаннат, Гүлназ, Сарқыт.

9. Оразбайдан ( жолдасы Сәлима)- Алмагүл, Азат, Бақыт.

10. Алмагүлден ( жолдасы Ержан) –  Рамазан, Әсел.

10. Азаттан (жолдасы Алмагүл) – Бекзат, Нұрзат, Естай.

10. Бақыттан (жолдасы Баянбек) – Нұрбек, Айдана.

9. Қуаныштан (жолдасы Ғалия) – Алтынай, Гүлсінай, Қайрат, Рысты.

10. Алтынайдан (жолдасы Бейбіт) – Сармат

9. Ләззаттан (жолдасы Оралхан) – Әйгерім, Айғаным, Асылай.

9. Сарқыттан (жолдасы Төлеубек) – Мирас, Алмас, Аина.

8. Қапурадан (жолдасы Бектемір) – Жомарт.

9. Жомарттан (жолдасы Айша) – Байтемір, Зере.

8. Тілеубердіден – Еркін, Әлпеш, Баян, Жәнібек.

9. Еркіннен ( жолдасы Айна) – Жәнібек, Найранғаным.

7. Қабдолдадан (әйелі Күлбәрән) – Қапия, Мұқаш, Мұхтар.

8. Қапиядан (жолдасы Кеңес) – Жұлдыз, Еркін, Ернат, Ернар, Гауһар, Еділ, Шынар, Меруерт.

9. Жұлдыздан (жолдасы Базарбек)Ақбота, Дастан, Асылан.

9. Меруерттен (жолдасы Айдын) – Гауһар, Диас, Арнұр, Ақнұр.

8. Мұқаштан (әйелі Раиса) Ержан.

9. Ержаннан (жолдасы Айнагүл) – Еркежан,Тамырлан, Маралжан.

8. Мұқтардан (әйелі Гүлжамал) Бауыржан, Мадина.

7. Ажарханнан (күйеуі Семейхан Жақсылықұлы) – Панат Ақиқызы, Бекқали, Бәтилә, Сәуле.

8. Панаттан (жолдасы Көкенай Матжанұлы) – Лаура, Әлия, Әділет, Айнұр, Қарлығаш, Райхан, Парасат.

9. Лаурадан (жолдасы Жомарт) – Мақпал, Рауан, Мәди.

9. Әділеттен (жолдасы Бағлан) – Ерасыл, Іңкәр.

9. Қарлығаштан (жолдасы Қошқарбай) – Ернұр, Лағыл.

8. Бекқалидан (жолдасы Риза) – Әлмира, Жанар.

9. Әлмирадан – Диас.

9. Жанардан (жолдасы Қуат) – Ақбота, Ескендір.

8. Бәтиләдан (жолдасы Төкен) – Баян, Индира, Мира, Серік.

9. Баяннан – Мирас.

9. Индирадан – Мәден.

9. Мирадан – Нұрсолтан.

8. Сәуледен (жолдасы Нурлан) – Алина, Әсель.

7. Қапизадан (жолдасы Қасымбай) – Тоқтар.

8. Тоқтардан (жолдасы Гүлзия) – Әлмира, Гүлмира, Серік.

7. Әйімханнан (жолдасы Ақай) – Бағдат.

8. Бағдаттан (жолдасы Төлеміс) – Берік, Серік, Арайлым.

9. Арайлымнан (жолдасы Жанат) – Мирас.

6. Қарынбайдан (әйелі Ошақбайқызы Жансүйер, Сақай) – Жазбай, Әзбай, Әз, Қанжарбай (Көңбай), қыздары Ұлбала, Бибала, Ділбала, Күмісжан, Жеңісжан.

7. Қанжарбайдан, әйелі Күйлібайқызы Жібек – Зейнелғабден (Зейнекен), Ерболат, қыздары Мариям (Мәкетай), Гүлдариға.

8. Мәкетайдан (күйеуі Құнапия Елеуұлы) – Мақсұтқан, Майра, Мұратқан, Дариға, Болат, Марат, Мағира.

9. Мақсұтқаннан (әйелі Риза Зәкенқызы) — Әсел, Ерлан.

9. Майрадан (күйеуі Қыдырбек) – Ербол, Назым, Аян, Саян.

10. Ерболдан – Хамида.

9. Мұратқаннан (әйелі Ольга) – Толқын, Алмас, Айна, Медет.

9. Дариғадан – Анар, Айдар.

9. Болаттан (әйелі Бақыт) – Дәурен, Әсем, Арай, Айжан, Айнұр, Гүлнұр, Ерден, Олжас, Назгүл.

9. Мараттан – Толқын, Самырат.

9. Мағирадан – Саида, Дастан, + 1 бала бар.

8. Гүлдариғадан – Айгүль.

9. Айгүлден – Шынар, Серік, Берік, Еркін, Жадыра.

8. Зейнелғабденнен (әйелі Нағима) – Серболат, Бекболат, Айболат, Асен, Жанар.

9. Серболаттан (әйелі Гүлмира)–Жанболат (Жакотай), Жанбота.

9. Бекболаттан (әйелі Гүлнар) – Айсана, Ерболат, Ерболсын.

9. Айболаттан (әйелі Гүлжанат) – Айдын, Айнұр, Анар.

9. Асеннен (әйелі Шәмшінұр) – Гүлназ

9. Жанардан – Алқыяр, Айгерім.

7. Бибаладан (жолдасы Кәмәли) – Қабділмәнәп (Мәнәп Рамазанұлы), Көкенай, Қабыкен.

8. Мәнәптан (жолдасы Зиға) – Дәлелқан, Сәуле, Айкен, Зәуре, Ләззат, Бағдат, Зинат.

9. Дәлелқаннан (әйелі Нұрқия) – Жұлдыз, Арай.

9. Сәуледен (жолдасы Қайрат) – Жандос, Сая, Жарас, Гүлден, Еркежан.

9. Ләзаттан (күйеуі Абдолда) – Ринат, Назерке, Рустем.

10. Ринаттан (әйелі Гүлсара) – Райымбек.

9. Бағдаттан (күйеуі Төрехан) – Дамир, Айгерім, Думан.

8. Көкенайдан (әйелдері Гүлсағат, Гауһар ) – Лиззат, Гүлзат, Салтанат (Азия аруы), Марианна, Гүлнар.

9. Гүлзаттан (күйеуі Валерий) – Шырай, Дариға, Рабиға.

9. Салтанаттан (күйеуі Эдуард) – Даниел, Дабит, Данир.

8. Қабікеннен (әйелі Жазира) – Ардақ, Айжан, Динар.

9. Ардақтан (күйеуі Жанбота) – Нұрлан, Әнуар.

9. Айжаннан (күйеуі Нұрлан) – Жәмилә, Дәмелі, Айдана, Алдияр.

9. Динарадан ( күйеуі Әният) – Зере, Айша, Алихан.

6. Мәзден, әйелдері Күмпи, Жәмила  – Мұқатай, Ақатай (Ақай), қыздары: Сақанай, Құснижамал, Бикамал.

7. Мұқатайдан, әйелі Шәней – Толқын, Дауыл, Серік, Бижамал.

8. Толқыннан – Бақыт, Балғын, Шалғын, Жексен, Пәнира, Нұргүл, Гүлнар.

8.Дауылдан, әйелі Сәния – Еркінбек, Бейсенбек, Сәрсенбек, Нұркамал, Гүлжамал, Айтжамал.

9. Шалғыннан – қызы Сұңқар.

8. Еркінбектен, әйелі Қалида – Бағжан.

8. Бейсенбектен – Мейірбан.

7. Ақайдан, әйелі Қайша – Кәменбек, Заманбек, Солтанбек, Сарқытбек, Жұмабек, Оралбек, Зүркамал, Нұргүл, Гүлжамал, Нұржамал.

8. Кәменбектен, әйелі Аянхан Досайқызы  – Алмасбек, Қасымбек, Гүлбақыт.

8. Заманбектен, әйелі Базарбек Құрманғалиқызы – Оралбек, Оразбек, Өлеңбек, Гүлнұр.

8. Солтанбектен, әйелі Бақытнұр – Ержан, Сержан.

8. Сарқыттан – Ерзат, Рәзилә.

8. Жұмабектен – Әсен, Үсен.

7. Мәздің қызы Сақанайдан – Өндіріс, Бөкен, Тұран.

7. Құснижамалдан – Басыр, Қадіржан, Мәулен, Жамалхан.

7. Бикамалдан – Уатқан, Бұлбұлқан, Күлсін.

5. Жәпетерден (әйелі Маштай Шадайқызы)– Еңсехан, Рымхан.

6. Еңсеханнан, әйелі Құсни – Мұқатбек, Құрманбек, Дәлелбек, Сіләмбек, Әденбек, Ләтипа, Қанипа.

7. Құрманбектен (әйелі Нәзигул) – Болатбек, Солтанбек, Мамырбек, Салтанат, Шығысгүл, Райхан.

8. Шығысгүлден (күйеуі Әуелхан) – Гүлжан, Дәулет.

8. Салтанаттан (әйелі Жазира) – Көлбай, Әмина.

8. Райханнан (күйеуі Ербол) – Фарида, Роза.

7. Қанипадан (күйеуі Әбілғазы) – Бақытгүл, Нұрлан, Күлзира, Жанар, Алма, Қалымбек, Айгүл, Қуандық.

7. Дәлелбектен – Ризабек.

7. Ләтипадан (күйеуі Әнуархан) – Факизат, Бағизат, Ришат, Елизат.

7. Әденбектен (әйелі Күлшан) – Қастер, Дәннәр, Рәпи.

5. Бірбайдан, әйелі Қази – Бердек, Тұрсын, Үндемес.

6. Бердектен (әйелі Есібайқызы Күлжай) – Нұржақит, Нұрасыл, Зүкен, Бағжамал.

7. Нұржақиттан ( әйелі Қайныкен) – Бақытбек, Бақыт, Әлия.

8. Бақытбектен(әйелі Нағима) – Олжас, Назым.

8. Бақыттан – Мөлдір, Айжан, Қаламқас, Айнұр, Нұрасыл.

8. Әлиядан (жолдасы Алтай) – Рустем, Диас, Кәмилә- Мәдинә (егіз).

7. Бағжамалдан (жолдасы Жүкей Ожқан ұлы) – Нұрлан, Айман, Нұрмұқамет.

8. Нұрланнан – (әйелі Тілектес) – Айдын, Әсем, Азамат.

8. Айманнан (жолдасы Сағындық Мананбек ұлы) – Арай, Әсель.

8. Нұрмұқаметтен (әйелі Нұргүл Оразқызы) – Аружан, Машко.

7. Зүкеннен – Бақтикамал.

4. Мұзайдан – Шаған (бақсы), Райысхан, Әредін.

5. Шағаннан, әйелі Айтжан – Жуанхан, Төлеужан, Нұрбәти.

6. Нұрбәтиден – Қарлығаш.

7. Қарлығаштан (жолдасы Дәулет) – Сая, Айнұр.

8. Саядан – Шыңғыс.

5. Қалмақбайдан – Сенбай, Сейсенбай, Сәрсебай, Толық, Ағанас, Бағанас.

6. Сейсенбайдан – Бексайын.

6. Сәрсенбайдан – Тоқажан.

6. Толықтан – Түсіпбек, Қыдырбек, Қалибек.

6. Ағанастан – Имаш.

6. Бағанастан – Тұрысбек, Тұрдыбек, Құмарбек.

1.3. Таңатар

2. Таңатардан – Қасақбай, Жасақбай, Масақбай, Талжан, Кәдірсіз.

3. Қасақбайдан – Сембай, Сейсебай, Сәрсебай, Толық, Ағанасы, Бағанасы (Бақас).

4. Сейсебайдан – Бексайын.

4. Сәрсебайдан – Тоқажан.

5. Тоқажаннан – Нұрқожа, Тұрқожа.

6. Тұрқожадан – Есмұрат, Есімхан, Мұратбек, Болатбек, Әділбек.

7. Есмұраттан – Бақытбек, Бақытжан.

6. Нұрқожадан – Бірлесхан, Жеңісхан, Өнерқан, Ақылжан.

7. Бірлесханнан – Еділжан.

4. Толықтан – Қыдырбек, Түіпбек, Қалибек.

5. Қыдырбектен – Еркеш, Серік.

5. Түсіпбектен – Зейнелқан, Тоқан.

5. Зейнелқаннан – Талғар.

4.Ағанастан – Имаш.

4. Бақанастан – Тұрысбек, Тұрдыбек, Құрманбек.

5.Тұрысбектен – Нұрақмет (Қошқар)

6. Нұрақметтен – Қилым, Ғалым, Ержүрек, Ерболат, Нұрболат, Нұрғанат.

7. Қилымнан – Нұржанат, Парасат.

7. Ержүректен–Заңғар.

7. Ерболаттан – Аймауыт.

5. Тұрдыбектен – Кәдір, Сайраш, Қайрат, Болат.

6. Кәдірден – Еркін, Еділ.

6. Болаттан – Қастер.

5. Құрманбектен – Ерзат, Бекзат, Жарқын.

6. Ерзаттан — Өркен.

6. Бекзаттан – Есбол.

3. Жасақбайдан – Жақып.

4. Жақыптан – Түлкібай.

5. Түлкібайдан (әйелі Қадиша) – Мұрат.

6. Мұраттан – Елдос, Айдос, Бауыржан, Қымбат, Жандос.

3. Масақбайдан – Науекен, Мәмежан, Самек, Мамек.

4. Науекеннен – Садуоқас (Оқас).

5. Оқастан – Сейтқан, Сейтқожа.

6. Сейітқаннан (әйелі – Жамал) – Сибатолда, Қабиолда, Қабыл, Әділ, Қадыл, Еділ, Бақыт .

7. Сибатолдадан – Лаззат, Ербол, Меруерт.

7. Еділден – Назерке, Ақерке, Бекзат, Ақұлпа.

4. Мамежаннан – Сәтек.

5. Сәтектен (әйелі Бодай) –Тұрғали, Ақанғали, Мұратғали, Оразғали, Бекжай, Шарбан.

6. Тұрғалидан (әйелі Әсемхан) – Мұхамет, Қадила, Камила, Бірлік, Гүлбақыт, Нұрлан, Ерлан, Гүлшира.

7. Мұқаметтен (әйелі Ақылима) – Ержан, Бұлбұл.

7. Бірліктен (әйелі Нұргүл)– Гүлина, Сая.

7. Ерланнан (әйелі Мира) – Ақмарал, Ералы.

7. Гүлбақыттан (Сержан) – Жұлдыз, Ернар.

6. Ақанғалидан (әйелі  Әлпешхан) – Нұрланбек, Болатбек, Жанарбек, Манатбек, Сәуле, Серікгүл, Сайрангүл, Нұрсәуле.

7. Нұрланбектен  (әйелі  Әнипа)– Сіләмбек.

7. Болатбектен (әйелі Бақытгүл) – Қастер, Серікбол.

7. Жанарбектен (әйелі Париқа) – Құштар.

7. Сәуледен (Абдолла) – Бақытнұр, Қалима.

7. Серікгүлден (Жанарбек) – Шалғын, Бүлдіршін.

7. Сайрангүлден (Сейтбек) – Ақжол, Бақжол.

6. Бекжайдан (Сапа) – Нұрзада, Гүлиза, Күлімхан, Гүлайымхан, Дауыл.

7. Нұрзададан (Бәделхан) – Бақыт, Сержан, Мұхит, Ерлан, Гүлиза, Маниза.

8. Бақыттан (Мираш) – Дина, Алинар.

3. Талжаннан – Нарқозы (балуан), Байқозы (балуан).

4. Нарқозыдан – Қыдырмолда, Бұқат, Ажар.

5. Бұқаттан (әйелі Батиқа) — Әскербек, Кеңесбек, Рысбек, Болатбек, Гүлнар, Айгүл, Майгүл.

5. Әскербектен (әйелі Айгүл) – Айнұр, Алтай, Ертай.

5. Кеңесбектен (әйелі Гүлзия) – Сымбат, Медет.

5. Гүлнардан (күйеуі Мұратбек) – Мөлдір, Маржан, Мейіржан.

5. Болатбектен – Бекзат.

5. Майгүлден (күйеуі Болат) – Құндыз, Жұлдыз, Ақмарал, Алина.

6. Ажардан ( жолдасы Тоқан Өткелбайұлы) – Нұрбол, Әлбен, Минаш, Айдана, Күләш, Сағибек.

6. Нұрболдан (әйелі Айман) – Гүлдана, Дина.

6. Айданадан (күйеуі Асқар Биаш ұлы) – Нартай, Талғат.

6. Күләш (күйеуі Ақыметқан Уалқанұлы) – Айжан, Ержан, Нұржан, Қарашаш, Балжан.

4. Байқозыдан – Алдажар, Алданқор, Бике, Рақымжар, Қыдыржан, Жібек, Шағый.

5. Алданқордан – (әйелі Тіржан) бала жоқ.

5. Алдажардан – Қыдыржан, Қажыбек, Қамалбек.

6. Қажыбектен (әйелі Қамар Ертайқызы) – Амантай, Сайранбек, Талғатбек, Қайратбек, Серік, Қанатбек.

6. Камалбектен (әйелі Бижамал Тойғанбайқызы) – Бейбіт, Еркін, Ерлан, Ерзат, Шынар, Гүлдария.

7. Бейбіттен – Назерке, Жұлдыз, Айнұр, Жансүйер.

7. Еркіннен – Бексолтан, Гүлдәнә, Еламан, Диана.

7. Гүлдәриядан (күйеуі Қабиолда) – Мақсат, Айжан, Тілек.

5. Рақымжардан – Тұрсын.

6. Тұрсыннан – Нұрболат, Ерболат, Ерқанат.

5. Қыдыржаннан – Қалиолла, Қабиолла, Пайзолла.

6. Қалиолладан – Бейсен, Есен, Дүйсен.

6. Қабиолладан – Жанатбек.

6. Пайзолладан – Есмұрат.

3. Қадырсізден – Құмбай.

4. Құмбайдан – Имамбай, Иманғали.

5. Иманғалидан – Яғұмар, Кенжехан.

6. Яғұмардан – Құрман.

6. Кенжеқаннан – Мәден (Мәдениет).

1.4. Тұғылтай

2. Тұғылтайдан – Жәңкебай.

3. Жәңкебайдан – Мұқтар, Әлібек, Әлікен, Әділбек, Тоқтаған.

4. Әлібектен – Әлижан.

4. Әлікеннен — Әлжапар, Әлимазан.

5. Әлжапардан – Қайса, Айса, Ғиза.

6. Қайсадан – Қадыл.

7. Қадылдан – Зейін.

6. Айсадан – Қабыл, Ерлан, Ержан, Қанат.

7. Қабылдан – Қасиет.

7. Ерланнан – Қастер, Қайнар.

7. Ержаннан – Қыран.

6. Ғизадан – Нұрлан, Ардақ, Жігер, Сейітбек.

7. Ардақтан – Бекарыс.

7. Жігерден – Бекбол.

5. Әлимазаннан –Халық, Ғалым, Қайрат.

6. Халықтан – Ибатолла, Сибатолла.

6. Ғалымнан – Ерзат, Бекзат.

6. Қайраттан – Аяла.

  Әміреден – Мәкен.

  Мәкеннен – Жұман, Жұмағазы.

  Жұманнан – Дүйсен.

  Жұмағазыдан – Тілек.

2. Қарамерген

1. Қарамергеннен – Жантен, Төлен, Байтемір, Байтек.

2.1. Жантен

2. Жәнтеннен – Қойшы, Тайшы.

3. Қойшыдан – Мампыр, Сампыр.

4. Сампырдан – Бейсенбай, Бейсекей, Текей, Ақжан.

5. Бейсенбайдан – Әндіреш, Райжан, Мадине.

6. Әндірештен – Сағдолда, Мұстақи, Забыш.

7. Сағдолдадан – Тоқан, Долдыкен.

7. Мұстақиден – Ибатола, Рашат, Сайламқан, Болатқан.

8. Рашаттан – Ершін.

8. Сайламханнан – Жамбыл.

6. Райжаннан – Мұқали.

7. Мұқалиден – Ырымбай.

8. Ырымбайдан – Кәдірхан, Өмірхан.

5. Бейсекейден – Тұрбай, Салықбай, Бүркітбай.

6. Тұрбайдан (әйелі Шарбан Қарынқызы ) – Бидахмет, Шайқыбек, Амангелді.

7. Бидахметтен – Мырзабек, Гүлбану, Гүлжанат.

8. Мырзабектен (әйелі Зикен) – Асан, Асылан, Үрия.

8. Гүлжанаттан (күйеуі Тілеубек Төлен ұлы) – Мақсат, Айнұр, Төлент.

7. Шайқыбектен – Оразбек, Қазыбек, Ниазбек, Талғат, Қайрат, Гүлманат, Гүлшат.

8. Оразбектен (әйелі Зада Семейханқызы) – Фархат, Асия, Гүлжанат, Мадина.

8. Қазбек (әйелі Гүлбану Тұрсынбекқызы) – Еңлік, Бағжан, Нұрай.

8.Талғат (әйелі Маржан Сейітқали қызы) – Шынар, Толғанай, Талшын.

8. Қайрат (әйелі Көгершін Толқынбек қызы) – Эльвира.

8. Гүлманат (жолдасы Бақытбек) – Айдана.

8. Гүлшат (Төлеген Ожайұлы) – Данияр, Самырат.

7. Амангелді (әйелі Дәметкен) – Жанар, Гүлнар, Ерік, Әлия, Досан, Динара.

8. Жанардан (жолдасы Тельман) – Асылан, Руслан, Дидар.

8. Гүлнардан (жолдасы Мұхамедсадық Сейітханұлы) — Әділжан, Лаура Лунара, Ажар.

8. Ерік (әйелі Гүльфайруз Муқсиын қызы) – Еламан, Ақерке.

8. Әлия (жолдасы Дулат Қари) – Темірлан, Болатбек, Ералы.

8. Досан (әйелі Гүлбаршын Ақылбек) – Елдос.

8. Динара (жолдасы Қанат Жақсымұрат) – Елтөре.

6. Салықбайдан – Оразғали, Айтғали.

7. Оразғалидан – Аманжол, Бақытжан, Бикен.

8. Аманжолдан – Ерлан, Ермек.

9. Ерланнан — Әліби, Іңкәр.

9. Ермектен – Айбек.

7. Айтғалидан – Серік.

8. Серіктен – Мақсат, Назым, Аяулым, Назерке, Кенжегүл, Бағдат.

6. Бүркітбайдан – Нұрахмет (Мәжік).

7. Нұрахметтен – Бақытбай, Ырысбай, Болат, Берікбол, Серік.

8. Ырысбайдан – Қуаныш, Болатқан, Жандос.

5. Текейден – Байшегір.

6. Байшегірден – ұл жоқ.

5. Ақжаннан – Мұқай, Қасей, Құсайын.

6. Мұқайдан – Зейнеш, Зейнелхан.

7. Зейнелханнан – Нұғмұмар, Тоқан, Бөкен.

8. Нұғұмардан – Ержан, Мұқиат, Ақыл, Кеңес.

9. Ержаннан – Аман.

8. Тоқаннан – Мақсатхан.

8. Бөкеннен – Шарапат.

6. Қасейден – Қапыш, Оралжан, Тұрсынбай, Толан (Онбай), Базарбай (Базан), Ғалымбек.

7. Қапыштан – Бүрлібай, Тоғызбай, Нұрлан.

8. Бүрлібайдан – Нұрал.

8. Тоғызбайдан — Мадияр.

7. Оралжаннан – Жаңалан, Ұлан, Нұрлан.

8. Жаңаланнан – Қанат.

8. Ұланнан – Марат.

7. Тұрсынбайдан – Ерзат, Ерболат, Ербол.

7. Толаннан – Тілеубек, Жақсылық, Бердібек.

7. Ғалымбектен – Ерболат.

6. Құсайыннан – Мұратқан.

7. Мұратқаннан – Ерлан.

2.2. Төлен

2. Төленнен – Қалжың, Саптаяқ, Итаяқ.

3. Қалжыңнан – Бұғынбай, Бұлқынбай, Алқынбай.

4. Бұлқынбайдан – Бекбай (болыс).

5. Бекбайдан – Түсіп, Қали, Мұқан.

6. Түсіптен – Қабылқақ, Манап, Әбдіғани. Тоқалы Ғализадан туған – Көкей, Рахат, Жұбайхан.

7. Қабылқақтан – Шайсолтан, Жеңіс, Гілің, Ұлан.

8. Шайсолтаннан – Қанат, Жанат, Болат.

8. Жеңістен – Аманжол, Есенбол.

8. Гіліңнен – Самғат.

7. Манаптан – Тоқан, Айқын, Толқын.

8. Тоқаннан – Қуаныш.

8. Айқыннан – Еділ.

7. Әділғанидан – Солтанбек, Қилымбек.

7. Көкейден – Қилымхан, Әлімжан, Сәлімжан.

8. Қилымқаннан – Тілек.

7. Рахаттан – Арбихан, Нәбиқан, Әлиқан, Өрлеуқан.

8. Нәбиқаннан – Сайбек, Тұрсынбек, Ақжолтай.

8. Әлиқаннан – Ермек, Ербол.

8. Өрлеуқаннан – Жақсылық, Жаңалық.

7. Жұбайқаннан – Дамуқан, Әділетқан, Әлен.

6. Мұқаннан – Қадыр.

7. Қадырдан – Росылан.

4. Алқынбайдан – Қамзабай.

5. Қамзабайдан – Сәкетай.

6. Сәкетайдан – Қазыкен, Талапбек.

7. Қазыкеннен – Бекболат, Есболат.

8. Талапбектен – Алау, Жанды.

3. Саптаяқтан – Құнанбай, Алпысбай, Жұлпысбай.

4. Құнанбайдан – Ержан (молда), Әлжан, Топай (қыз).

5. Ержаннан – Түркістан.

6. Түркістаннан – Жанатбек, Арайбек, Сарайқан.

7. Жанатбектен – Жақып.

7. Арайбектен – Шалқар.

5. Әлжаннан – Жанатқан, Тоқан, Болатқан, Кенжеқан.

4. Алпысбайдан – Жұмық.

5. Жұмықтан – Оңғарбай (Оңқай), Қорғанбай (Қорғаш), Оралхан.

6. Оңқайдан – Жеңіс, Айдын, Ардақ, Бақыт.

6. Қорғаштан – Қилым.

7. Қилымнан — Әділбек, Ақылбек.

6. Оралханнан – Жарқын, Қарқын, Еркін.

7. Жарқыннан – Ердос.

4. Жұлпысбайдан – Ақтамберді, Тілеубай, Кәрібай, Береке, Байбота, Кегенбай, Дегенбай, Иманбек

5. Кегенбайдан – Гүлжамила (қыз).

6. Гүлжамиладан – Бейсенбай, Мәкей, Қызыкен, Заманбек.

5. Дегенбайдан – Есжан, Түсіпжан, Разия.

6. Түсіпжан 1933ж Қытай- дүнген соғысында өлген.

6. Разия Қытай жерінде қалған, белгісіз.

6. Есжаннан (жолдасы Сағжан Тоқтарбайқызы) — Кәкімжан, Ләмсия, Шұқан, Қапен.

7. Кәкімжаннан (жолдасы Мастура) – Мұрат, Марат, Болат.

8. Мұраттан (жолдасы Әлия Зәкенқызы) – Салтанат, Ләззат, Мақсат.

9. Салтанаттан – Ержан, Еркежан.

9. Ләззаттан – Мұрат.

9. Мақсаттан – Жантас, Әкежан.

8. Болаттан (жолдасы Қазима) – Жайлау, Жомарт.

8. Мараттан (жолдасы Света Қапаш қызы) – Гүлжанат, Мұқтар.

9. Гүлжанаттан — Әли.

9. Мұхтардан – Манарбек, Лаура.

7. Ләмсиядан (жолдасы Қыдырмолда Тоқтасын ұлы) – Бауыржан.

8. Бауыржаннан – Қуаныш, Гүлнар, Қарақат.

7. Шұқаннан (күйеуі Мәкен Өкежанұлы) – Қабылтай, Қабылғазы, Найманғазы, Айман, Шолпан, Сәуле, Қайырғазы, Зәуре, Қайрат.

7. Қапеннен (әйелі Күлән) – Гүлнар, Манат, Күлшат, Манарбек, Гүлназ, Гүлзада.

8. Манаттан (әйелі Майгүл) – Гүлнұр, Айтгүл, Талшын.

8. Гүлшаттан (жолдасы Сырым) – Ержанат, Қарақат.

8. Гүлназдан (жолдасы Жанат) – Асылан, Айгерім.

8. Гүлзададан ( жолдасы Ерболат) – Шыңғыс.

5. Иманбектен – Қуанған.

6. Қуанғаннан (жолдасы Қамал) – Риза, Төлеухан, Бақыт, Сайранбек, Болат, Динара, Жадыра, Роза, Серік.

7. Ризадан 1 ұл + 1 қыз.

7. Төлеуханнан – Азамат.

7. Болаттан – Зарина.

6. Байботадан – Берікбол, Қайша (КНР- да).

7. Берікболдан (жолдасы Нағима) — Өмірғали, Өмірғажы, Өмірбек, Әнуарбек (Әлікөн), Советхан, Дариға, Өмірқан.

8. Өмірғалидан (әйелі Нұрбәтен Солтанбайқызы)– Гауһарлан, Бақытхан, Бақтыбала.

8. Өмірханнан (әйелі Нүрила Тоқтарқызы) – Еркін, Элмира, Ернат, Айнұр, Айтан, Аяужан, Маржан.

8. Дариғадан (жолдасы Солтанов) – Ерлік, Ғазиз, Қазима, Қазиза.

9. Еркіннен (әйелі Шынар) – Алмат, Танат, Нұралы.

9. Элмирадан – Жанарбек, Манарбек.

9. Айнұрдан – Ерқанат.

9. Аяужаннан – Қуанай.

8. Әлікөннен (әйелі Гүлшәрә Аюханқызы) – Қаллел, Ғалия, Жұмабек, Әлия, Сайлаубек, Ләйлә, Лаура.

9. Қаллелден (әйелі Жұмақыз) – Жанна, Дастан, Руслан, Әділет, Медет.

10. Жаннадан (күйеуі Алтай) – 2 ұл егіз бар.

10. Дастаннан (әйелі Әсел) – Аружан.

9. Ғалиядан (күйеуі Ахмет) – Данияр, Арай, Жайсаң.

9. Жұмабектен (әйелі Жадыра) – Рустем, Рауан, Дархан, Мұхамед.

9. Әлиядан (күйеуі Қабыл Мәлік ұлы) – Алдан, Алмира.

10. Әлмирадан – Мерей, Айдана.

9. Ләйладан (күйеуі Мұқаметқан) – Динара, Берік, Қорлан.

9. Сайлаубектен (әйелі Қамиза Болатқызы) – Мадина, Ерасыл, Мөлдір, Балнұр, Бекарыс.

9. Лаурадан (күйеуі Ерлан Мырзахмет ұлы ) – Назгүл, Диас, Фатима.

2.3. Байтемір

2. Байтемірден – Ізбасар, Шоды.

3. Ізбасардан – Талдыбай, Ошай, Шопан.

4. Талдыбайдан – Күшік, Теке, Меке, Жәбіке, Тәбіке, Қалыбай, Құрманшал, Нұрғали.

5. Күшіктен – Кеңес, Белес.

6. Кеңестен – Ақмәди, Барлық, Қоқырбай.

7. Ақмәдиден – Қасейін, Мәсәлім, Құсайын, Ақметқали.

8. Қасейіннен – Ануарбек, Мырзабек.

9. Ануарбектен – Айқын, Манарбек, Қалымбек, Досбол.

10. Манарбектен – Сәулебек.

9. Мырзабектен – Қилым, Жеңіс, Қадыс.

10. Қилымнан – Қабай.

10. Жеңістен – Ерсін.

10. Қадыстан – Қастер.

8. Мәсәлімнен – Бидәш, Бидахмет, Солтан.

9. Бидәштан – Амантай, Болат.

10. Амантайдан – Айбол.

10. Болаттан – Досбол.

9. Солтаннан – Мұқит, Мұқият.

10. Мұқиттан – Ертау, Ербол.

8. Құсайыннан – Сәкен.

9. Сәкеннен – Құрманбек, Асқар, Шалқар, Айқын, Айдын, Жарқын.

10. Құрманбектен – Жалын, Талғар.

10. Асқардан – Заңғар.

8. Ақыметқалидан – Арасан.

9. Арасаннан – Шеризат.

5. Текеден – Кәртеңбай, Тобық.

6. Кәртеңбайдан – Қабдолла, Зайнолла.

7. Қабдолладан – Нұрланбек.

8. Нұрланбектен – Тілек.

6. Тобықтан – Уақбай, Сақдолла, Сайболла.

7. Уақбайдан – Ахметолла, Сейт, Даудиқан, Қизат.

8. Ахметолладан – Мәлітқан, Дәулетқан, Дәлел, Меллат, Мұрат.

8. Даудиқаннан – Жаныбек, Еркін.

8. Қизаттан — Өндірқан.

9. Мәулітқаннан – Мұқтар, Мұқит, Миллат.

9. Дәулетқаннан – Мұқит, Саяхат.

9. Дәлелден – Қастер.

10. Меллаттан – Даму.

9. Мұраттан – 1 ұл бар.

5. Текеден – Қоқыр.

6. Қоқырдан – Айтқали, Бекқали, Құрманғали, Сейтқали, Күлпәш, Ерғали.

7. Айтқалидан – Ерболат, Ербол, Нағима, Ерзін, Гүлбақыт, Айнұр.

7. Бекқалидан – Бауыржан, Русылан, Телман, Ролан.

7. Құрманғалидан – Ботакөз.

7. Сейтқалидан – Роман.

7. Күлпәштан – Лиза, Әбілғазы.

7. Ерғалидан – Арайлым, Назым.

8. Ерболаттан – Ботакөз, Ерсін.

8. Ерболдан – Венара, Индира, Ақмарал.

8. Нағимадан – Хамит.

8. Бауыржаннан – Ерқанат, Бек.

8. Русыланнан – Рустем, Асылан.

8. Тельманнан – Ерасыл, Бекарыс, Нұрай.

8. Роланнан – Аяулым, Мадина.

9. Рустемнен – Тұран.

5. Жәбікеден – Құрманғали, Ақыметолла, Тоқтарбай.

6. Құрманғалидан – Нұрахмет, Қадыр.

7. Қадырдан – Қайса, Қадыл.

6. Ахметолладан – Боқан, Сләмбек, Ануар.

7. Боқаннан – Мұқитбек.

8. Мұқитбектен – Тілек.

7. Әнуардан – Ғалымбек, Майданбек, Болатбек, Мұратбек.

8. Ғалымбектен – Аңсаты.

8. Майданбектен – Самғат.

5. Тәбікеден – Мәтіш, Мұқыш.

6. Мәтіштан – Ақмедзәки, Кәрім, Долдаш, Сәмиға, Жамила.

7. Жамиладан (күйеуі Қанжарбай) – Оралхан.

8. Оралханнан – Шағанбек, Мақсұтбек, Анаргүл, Сағанбек, Өмірбек.

7. Кәрімнен – Ауған, Қизатолла, Мәулітқан.

8. Қизатолладан – Ержан, Еркін.

8. Мәулітқаннан – Рақат, Ерзат.

7. Долдаштан – Мұқтар, Серік, Қайрат, Бақыт, Ербол.

8. Бақыттан – Есбол.

7. самиғадан – Ауғанбек, Кемелхан.

6. Мұқыштан – Ақыметжан, Нығыметжан, Ақметай, Нығыметолла.

7. Ақыметжаннан – Қизатолла, Баукен, Дәулет, Кенжебек.

8. Қизатолладан – Мырзабек, Ерлан.

9. Мырзабектен – Еділ.

9. Ерланнан – Еміл.

7. Нығыметжаннан – Қыбан, Мәмен.

8. Қыбаннан – Мақат, Ерқат, Болат, Серік.

8. Дәулеттен – Ерден.

7. Ақыметайдан — Әдік, Үгіт.

8. Әдіктен – Қуан, Құрбан.

8. Үгіттен – Қуат.

7. Нығыметолладан – Қабатай, Алматай, Оралтай.

8. Қабатайдан – Кенжетай.

8. Алматайдан – Жалғас, Жандос.

5. Қилыбайдан – Әбілқайыр, Шәкен.

6. Әбілқайырдан – Нұрақмет.

7. Нұрақметтен – Құмарбек, Талапбек, Болатбек, Ғалымбек, Қалмұрат.

8. Құмарбектен – Еренбақ.

6. Шәкеннен – Мақсұм.

7. Мақсұмнан – Жеңіс, Озат, Қайрат.

7. Қоңырбайдан – Мағыш, Баймұқан.

8. Мағыштан – Нұрболат, Есболат.

9. Нұрболаттан – Есқан.

7. Барлықтан – Мұқан, Жұмақан.

8. Мұқаннан – Төлеуғазы, Биғазы, Бекен, Өрлеу, Бақыт, Ерғазы.

9. Төлеуғазыдан – Мұрат, Жалын, Жарқын, Айдын.

9. Бекеннен – Оралбек.

9. Өрлеуден – Өркен.

5. Құрманшалдан – Жөңкен, Боқан, Жұмақан, Кенжеқан.

6. Жөңкеннен – Сейтқан, Сейтбек,Үркінбек, Әділбек.

7. Сейтқаннан –Тоқтарбек, Бақытбек.

7. Сейтбектен – Нұрлыбек.

7. Әділбектен – Бір ұл бар.

6. Боқаннан – Сейілқан, Сейтқазы.

7. Сейтқазыдан – Мырзабек, Қадылбек.

6. Жұмақаннан – Қадыл, Әбеу, Маман, Әкімқан.

7. Қадылдан – Бердіқан.

7. Маманнан – Қастер.

6. Кенжақаннан – Дәлелқан, Қазезқан, Закиқан, Қаусылқан.

7. Дәлелқаннан – Жәнімқан, Ербол, Нұрбол.

7. Қазезқаннан – Серікбол, Жанбол,

7. Зәкиқаннан – Оразай.

7. Қаусылқаннан – Тұрыс, Қоршаған.

4.Ошайдан – Күлкіші.

4. Шопаннан – Тыныбек.

3. Байтеннен – Күдері.

4. Күдеріден – Сіргебай, Тұрғанбай.

5. Сіргебайдан – Қали, Асылбек.

5. Тұрғанбайдан – Мүсеке, Жайлаубай, Құсман, Оспан, Тоғызбай.

5. Күлкішіден – Тұрыбай, Тұрғали, Мұқатай.

6. Тұрыбайдан – Бегеш, Нұртаза, Қажиолла, Қалиолла, Ақмет, Молдақан.

7. Бегештен – Бегелқан, Әбілезқан, Нұралқан, Озатқан.

8. Бегелқаннан – Мақсатқан, Сайран, Жалғасқан.

8. Әбілезқаннан – Азатқан, Сайрауқан, Ерзатқан, Ерболат.

8. Нұралқаннан – Мейранқан.

9. Озатқаннан – Арман, Думан.

7. Қажиолладан –Дәулет, Алтай, Мырзақан, Адал, Ертөлеу, Баян.

8. Дәулеттен – Ербақыт, Ертұрым.

8. Алтайдан – Даму, Байжан.

8. Адалдан – Толған, Балғын.

7. Ақметтен – Жеңіс.

7. Молдақаннан – Серік, Жеңіс, Еркін, Жарқын.

6. Тұрғалидан – Бекетай.

7. Бекетайдан – Қалел, Толқын.

8. Қалелден – Еркін, Ермек, Екпін, Ерболат.

4. Шопаннан (Байтемір-Ізбасар ұрпақтарынан) – Мәзбай, Жазбай, Әзбай.

5. Мазбайдан – Ақылбек, Ғадылбек.

6. Ақылбектен – Төкен, Орал.

6. Ғадылбектен – Азат, Жұман.

2.4. Байтек

2. Байтектен – Қайымбек, Матай.

3. Матайдан – Тұрғанбай, Шынарбай, Тойғанбай.

4. Тұрғанбайдан – Мүсек, Жайлаубай, Құсыман, Оспан, Үлкентоқа (Тоғызбек), Сатай.

6. Мүсекеден – Асқали, Тоғызбай (Кішітоқа), Бекен.

7. Асқалидан – Ерғали, Болат.

8. Ерғалидан – Ақылбек.

7. Кішітоқадан – Болат, Париқа, Дәмелі.

7. Бекеннен – Қайрат (Бөрік).

6. Жайлаубайдан – Зәйкен (Зәйнолда), Сапа (Сармолда), Сепе(Сейполла).

7. Зәйкеннен (әйелі Нұрсабила) – Рысбек, Орал, Жұмабек, Тынысбек, Ермек, Гүлсім, Мүгілсін, Мейрамгүл, Әсем.

7. Сападан – (әйелі Нұржамал) – Аманжол, Амангелді, Дүйсенбі, Жолжақсы, Ербол, Айгүль, Гүлгүл.

7. Сепеден (әйелі Қайникамал) – Бақытбек.

8. Рысбектен – (әйелі Қайникамал) – Берік, Бейбіт, Аян.

8. Тынысбектен – (әйелі Қазікен) – Дулат, Сымбат, Мақсат, Тоқжан, Ақжан.

8. Оралбектен (әйелі Сәуле) – Лаура, Жанна, Назерке, Гауһар, Айым.

8. Жұмабектен ( әйелі Нұржанат ) – Нұргүл, Меруерт, Үміт.

8. Ермектен ( әйелі Гүлбақыт ) – Ерік, Берік, Шынар.

8. Гүлсімнен — Әсел, Айнұр, Айман, Аяулым.

8. Мүгілсіннен – Серік, Мөлдір.

8. Мейрамгүлден – Дамир, Әли, Талшын.

8. Әсемнен – Еламан, Ернұр.

8. Аманжолдан (әйелі Алмира) – Дидар, Елдар, Арай.

8. Амангелдіден (әйелі Алмагүль) –

8. Жолжақсыдан (әйлі Раушан) – Іңкәр.

8. Ерболдан (әйелі Салтанат) – Ілияс.

8. Айгүлден – Серік, Әли, Әділ, Гүлжан.

8. Гүлгүлден – Айдын, Арай, Жадыра, Әлия, Ләилә, Жанат.

8. Бақытбектен (Гүл Қабыкешқызы) – Думан, Жадыра, Лаура, Динара.

6. Оспаннан – Төкен.

7. Төкеннен – Серік.

6. Үлкен Тоқадан – Гіміңбек, Мұрат.

6. Сатайдан – Қалеке.

7. Қалекеден — Өркен.

5. Тойғанбайдан – Сақан, Шошақ, Сейілқан, Қамза, Құнапия.

6. Қамзадан – Кәмәрия.

7. Кәмәриядан (жолдасы Қизатолда Сиырбайұлы) – Қыдырбек, Сандуғаш, Қарлығаш, Әлия, Сәлия, Сәбирә, Мансұр, Сайра, Сара, Манат, Марат.

8. Қыдырбектен (әйелі Күлшира Қалибекқызы) – Еркін, Арай, Лимера.

9. Еркіннен (әйелі Аида) – Дана.

9. Арайдан (жолдасы Санат) – Замель.

8. Әлиядан (жолдасы Бекен Ақанұлы ) – Улунара, Еркебұлан, Жадыра.

9. Еркебұланнан (әйелі Мая) – Сабина, Нұрай.

8. Сәниядан (жолдасы Еркін Қанағатұлы) – Ербол, Талас, Зарина, Абылай.

9. Ерболдан (әйелі Әсел) – Еркежан.

9. Таластан (әйелі Айжан) – Айбын.

9. Заринадан ( жолдасы Ерлан ) – Айкерім.

8. Сәбирадан (жолдасы Мұқтар) – Бақтияр, Сұлтан, Айжан.

9. Айжаннан (жолдасы Берік) – Аружан.

8. Мансұрдан (әйелі Айгүл) – Айгерім, Аяулым, Бейімбет, Бейбіт, Бекзат, Нұрзат.

8. Сабира (жолдасы Дәурен) – Нұр, Жарқын, Алдияр.

8. Сара (жолдасы Жандарбек) – Мөлдір, Асылан, Олжас, Еркежан.

8. Манаттан – Шырын, Әсель.

8. Сандуғаштан (жолдасы Жәнібек) – Арайлым, Бақтияр, Ақерке.

8. Қарлығаштан (жолдасы Мұрат) – Санжар, Жансая.

3. Қайықбайдан – Күдері, Қали.

4. Қалидан – Байжұма, Бейкен.

5. Байжұмадан – Айтқабыл, Асқарбек, Сейтқажы, Ақыметқан, Болатқан.

6. Айтқабылдан – Қабылқақ, Қыдырқан.

6. Асқарбектен – Жанат, Қанат, Манат.

6. Сейтқажыдан – Қайрат, Талғат.

6. Ақыметқаннан – Асылқан.

4. Күдеріден – Сіргебай.

5. Сіргебайдан – Асылбек.

6. Асылбектен – Қалибек.

  Мұқайдан – Ақмет.

  Ақыметтен – Жеңіс.

  Жеңістен – Ұлағат.

Мұсаның шежіресінде Қарамерген ұрпақтары біраз басқаша көрсетілген:

 

Қарамергеннен – Сырлыбай, Тараз.

Сырлыбайдан – Түркістан.

Түркістаннан – Қалқабай.

Қалқабайдан – Жантен, Төлеш.

Жантеннен – Арыс.

Арыстан – Тойшы, Қойшы.

Тараздан – Самарқан.

Самарқаннан – Байтемір, Байтек.

3. Жанбай

1. Жанбайдан – Бабық, Керейбай, Айдапкел, Айдабол, Айдар.

3.1. Бабық

2. Бабықтан – Бақанас, Қалбай, Жоланбай.

3. Бақанастан – Желдібай, Шоттыбай, Мықтыбай, Сүттібай.

4. Сүттібайдан – Қарауыз.

5. Қарауыздан – Миә, Сиә, Қоңырбай, Қоржынбай, Отарбай.

6. Миәдан – Сертбай.

6. Қоңырбайдан – Мұса, Мұстапа.

6. Қоржынбайдан – Мағаш, Манбазар.

6. Сиәдан – Бөкей.

3. Қалбайдан – Отарбай.

4. Отарбайдан – Сауын, Сауырқан, Алтай, Көкжік.

4. Желдібайдан – Омарбек, Сиябек, Бағда, Отарбек.

5. Көкжіктен – Сүлеймен, Жұбандық, Сәдуақас, Сәйпілмүлік.

6. Сүлейменнен – Жылқышыбай, Төлеу, Бағдабай, Қойшыбай.

7. Жылқышыбайдан – Нұғыман, Нүсіп.

8. Нұғыманнан – Құмар.

8. Нүсіптен – Қали, Қалимолла.

7. Төлеуден — Әділ, Көкен, Әбен, Әбиолла.

8. Әділден – Есімхан, Ерасыл.

8. Әбеннен – Есімжан.

7. Бағдабайдан – Ясын, Қасым, Мустапа, Рақыман, Қапас.

8. Ясыннен – Сымағұл.

7. Қойшыбайдан — Әбіл, Бейілқан.

8. Әбілден – Дәуіт.

6. Жұбандықтан – Қамза.

7. Қамзадан – Мұса, Қызыр, Мұрат, Еркінбек.

8. Мұсадан – Қапыр.

8. Қызырдан – Қадыр.

8. Мұраттан – Таңнұр.

8. Еркінбектен – Ғали.

6. Садуақастан – Тоқтарқан, Тоқтарбай, Құмархан, Мұратқан.

7. Тоқтарқаннан – Дәулет.

6. Сәйпілмүліктен – Аушай, Перизат, Қыдырқан.

7. Аушайдан – Кәдірқан, Бодан, Сағат, Омар, Жанай, Жұман, Жұмабек.

8. Сағаттан – Ерқожай, Нұрқожай.

8. Жанайдан – Самға.

8. Омардан – Аңсар.

7. Қыдырқаннан – Үйымқан, Ертай, Мұқантай.

8. Үйымқаннан – Мұқағали.

8. Ержаннан – Сарай, Сарайқан, Жанай.

7. Қамзадан – Мусамолла.

8. Мусамолладан – Нұртаза, Нұрсапа.

9. Нұртазадан – Ділдәқан.

10. Ділдәқаннан – Нұрлан, Нұрболат, Талап, Мұрал, Нұрмұқамет, Нұржан.

9. Нұрсападан – Қайдарқан, Болатқан.

10. Қайдарқаннан – Білімқан, Қуатқан, Серікқан.

10. Болатқаннан – Қасиет.

3.2 Керейбай

2. Керейбайдан – Бәтей

3. Бәтейден – Мошқа (әулие), Қайсар, Мылтық, Мәсәлім.

4. Мошқадан – Қалдай, Күйкентай, Күлшебай, Бабық.

5. Қалдайдан – Тұрымтай, Баршабай.

6. Тұрымтайдан – Төкіш, Базар, Тенгебай (қыз).

7. Төкіштен – Құнапия, Ақымет.

8. Құнапиядан – Тоқтау.

9. Тоқтаудан – Қилымқан, Жарқын, Айқын.

10. Қилымқаннан – Айдос, Жандос.

8. Ақметтен – Тоқтар, Құрманқажы, Қуан, Қуандық.

9. Тоқтардан – Мұқият, Мұқтар.

10. Мұқияттан – Жәнібек.

10.Мұқтардан – Данияр.

7. Тенгебайдан – Күлән, Күләндә, Ерсары, Ергедік.

8. Күлән – Қытайда қалған, белгісіз.

8. Күләндәден – Мәуеш, Жайрбек, Сәулеш, Манарбек, Қарлығаш, Бақыт, Сандуғаш.

8. Ерсарыдан – Нұрбақыт, Нұрсақып, Нұргүл, Қуанышбек, Мұратбек.

8. Ергедіктен (әйелі Күлшекер) — Нұрсәуле, Нұрилаш, Қабдолда, Қабиолда, Күләш, Райса, Қайролда, Марат, Мұрат.

6. Баршабайдан – Зайнолла, Қабдолла, Сайдолла, Баймолла.

7. Зайнолладан – Туысқан, Төлеу.

8. Туысқаннан – Алтай, Сайлау.

7. Қапдолладан – Зейнелқан, Табысқан, Қабиқан, Қалиқан.

7. Баймолладан – Слямқажы, Нәсіпқан, Нәси.

Жылқышыдан – Бітік, Байқобық.

Бітіктен – Дүйсен, Қызырқан, Ақмет, Тұрғынжан.

5. Күйкентайдан – Рақыш, Паттал.

6. Рақыштан – Құрмаш, Құрманжан.

7. Құрмаштан – Уалқан, Уатқан, Мәулітқан, Қауқан, Шәукен.

8. Уалқаннан – Нұрдыбек, Нұрлан, Ержан, Еркін, Ербол.

9. Нұрланнан – Ерасыл.

8. Уатқаннан – Күнболат.

8. Мәулітқаннан – Айболат.

8. Қауқаннан – Есбол, Есен.

7. Құрманжаннан – Нұрланбек.

6. Патталдан – Құсаиын, Кәскен.

7. Құсайыннан — Әуелқан, Түсіпжан, Гмің, Әуен.

7. Кәскеннен – Серік.

5. Күлшебайдан – Белгіжан.

6. Белгіжаннан – Сіләмжан, Сәлімжан, Сәлім, Болат.

7. Сәлімжаннан – Ғалымжан, Құрбан.

4. Қайсардан – Жұмажан – би, Қожабай, Далабай, Танабай, Қосантай, Мырзатай, Жұмажан, Тайкешкен.

5. Жұмажан бидің үш әйелінен 17 ұл туды. Бәйбішесі Майжерден- Рақымжан, Пайзырақым, Тайкешкен, Бекбай, Муса, Қали, Төлен, Кітапбай. Екінші әйелі Көрім мен үшінші әйелінен – Есенқұл, Байқұл, Өсенбай, Қосан, Сартай, Тақыр.

6. Пайзырақымнан – Аман.

7. Аманнан – Қабыл, Сабыр.

6. Тайкешкеннен – Жүніс, Асан, Көкжік, Жағабай, Отарбай, Сүлеймен.

7. Жүністен – Қали, Қалимолла, Қыдырбек, Қыдырмолла, Қыдырқан.

8. Қыдырбектен – Тұрдақұн.

9. Тұрдақұннан – Аңсар.

8. Қыдырмолладан – Наурызқан, Мұрат, Құмаш.

9. Наурызқаннан 2 қыз бала бар.

8. Қыдырқаннан – Құрманқан, Мәден, Әсен, Серік, Жексенбек.

9. Құрманқаннан – Мұқыш, Мұқтар.

8. Қалимолладан – Бауыржан, Нұржан, Жеңіс, Азат.

9. Бауыржаннан – Азамат.

9. Азаттан – Ердана, Естай.

9. Әсеннен — Әбдірәш, Әбдірейім.

10. Әбдірештен – Ниғыметолла, Ниғыметжан, Жанат, Еркеш.

6. Бекбайдан – Құнапия.

7. Құнапиядан – Қамза, Сағат, Қапас.

8. Қамзадан – Түсіпхан.

9. Түсіпқаннан — Өрлеуқан.

   6. Сағаттан – Мұқан.

6. Есенқұлдан – Досай, Ысқақ, Кәкіш.

7. Досайдан – Жақыпқан.

8. Жақыпқаннан – Шежеуқан, Ұйымқан, Түсіпқан, Мұқаметқан, Мәден.

9. Шежеуқаннан – Қадылет, Жаңылқан.

9. Ұйымқаннан – Айдос.

9. Түсіпқаннан – Ердәулет.

9. Мұқаметқаннан – Ердос, Ербақыт.

6. Байқұлдан – Бақтияр, Қырықбай.

7. Қырықбайдан – Жанымқан.

8. Жанымқаннан – Мұрат, Еркін.

6. Өсекбайдан – Нұрпейіс.

7. Нұрпейстен – Нұғымар.

8. Нұғымардан – Ақан, Қоқан, Теңлік, Гімің, Бақытбек, Мейрамбек.

9. Ақаннан – Еркінбек, Білімбек.

9. Теңліктен – Ғылымбек, Отанбек.

9. Гіміңнен – Асқар, Айдын.

6. Сартайдан – Нұғазы.

4. Қайсардан – Шорғабай, Арық, Борықбай, Сарқұл, Оспатай, Оспан.

5. Шорғабайдан – Қожатай, Қосантай, Далбай.

6. Қожатайдан – Қостанай.

6. Далбайдан – Жайлаубай, Омарбай.

4. Мылтықтан – Көреубай.

4. Мәсәлімнен – Қарабай, Жәдік.

5. Арықтан – Иманбай, Мұсеке.

6. Иманбайдан – Береке молла.

7. Берекеден – Төлеуқан, Сымағұл, Ысқақ, Кәдірмұрат, Кәдірқан.

8. Төлеуханнан – Болат, Қанат, Мәдет, Қуат.

8. Ысқақтан – Еркін, Оралқан.

8. Кәдірмұраттан – Айыт, Асқар.

9. Оралқаннан – Шалқар, Шынар.

6. Мусеке молдадан – Нұржақып, Өкен, Меллат, Көкенай, Бекзат.

7. Нұржақыптан – Мақсат, Жарқын, Нұрман, Нұрлан.

7. Меллаттан – Айқын, Айдын, Ақиқат.

8. Айдыннан – Ердана.

7. Көкенайдан – Маман, Майдан, Ерсін.

8. Маманнан – Ұлас.

8. Майданнан – Баурай.

7. Бекзаттан – Айбын, Ұлас, Алғыс.

5. Борықбайдан – Зәкария.

6. Зәкариядан – Ғалым.

7. Ғалымнан – Мұхит, Думан.

5. Сарқұлдан – Пайзырақыман, Мағрипа.

6. Қосантайдан – Оспатай, Оспан.

4. Мылтықтан – Күзбай, Қарагуң.

5. Күзбайдан – Әтеке.

6. Әтекеден – Қоңырбек.

3. Далабайдан – Оспатай, Омар, Оспан, Жайлаубай.

4. Оспаннан – Омарғали.

5. Омарғалидан – Нұрақмет.

4. Омардан – Орынбай.

4. Жайлаубайдан – Ақмет, Нұрақмет.

5. Ақметтен – Пайзолла, Бағдолла, Нұрдолла, Қилым.

6. Бағдолладан – Ерсін, Ердана.

6. Нұрдолладан – Жансолтан, Жеңісқан.

7. Жеңісқаннан – Ақжол.

Қаракүңнен – Қабыл.

Қабылдан – Сабыр қатарлы 3 ұл, қазыргі тұрағы белгісіз.

4. Мәсімнен – Қазбай.

5. Қазбайдан – Тілеутай, Өке, Қаша.

6. Тілеутайдан – Мұқадан, Рамада.

7. Мұқаданнан – Азмадан, Рақымқожа.

8. Рақымқожадан – Жеңіс, Дәкей, Сарқыт.

9. Жеңістен – Елдана.

6. Өкеден – Мадықан.

6. Қашадан – Бопыраш, Шылбай, Ақшабай.

7. Бопыраштан – Тоқан.

8. Тоқаннан (әйелі Күләш Мұқаметзәкиқызы) – Айдын, Нұрлыбек, Аманжол, Қуаныш, Меруерт.

9. Айдыннан (әйелі Сәуле) – Балғын.

9. Нұрлыбек (әйелі Гүләй) – Мадина, Дина, Әлмира, Русылан, Риза, Тілек, Нұрсолтан.

9. Қуаныштан (күйеуі Қайрат) – Мәден, Темірлан.

9. Меруерттен (күйеуі Айбар) – Рамазан.

5. Ақшабайдан – Қабыл, Манап.

6. Қабылдан – Нәсіпқан, Мәдет, Ершін.

7. Нәсіпқаннан – Сұңқар.

7. Мәдеттен – Дулат.

6. Манаптан – Ершын, Бірлес, Қарқын.

 

 

3.3. Айдабол

2. Айдаболдан – Шілдебай, Абабай, Тобабай, Қаражан, Қоласбай, Тұмсабай, Көрпебай.

3. Шілдебайдан – Нұрғали.

4. Нұрғалидан – Түсіпбек.

5. Түсіпбектен – Мақатбек.

3. Абабайдан – Қамза.

4. Қамзадан — Әмірқан, Әділқан.

5. Әмірқаннан – Пәзілқан, Патықан, Тасқынқан, Тілеуқан, Дәлелқан, Сайламқан.

6. Пәзылқаннан – Орал.

6. Патықаннан – Білімқан, Қилымқан.

6. Тілеуқаннан – Маралқан.

3. Тобабайдан – Күке.

4. Күкеден – Қожақымет, Бидақымет.

5. Қожақыметтен – Нұрлан, Ержан, Нұржан, Еркін.

3. Нұржаннан – Арман.

3. Ержаннан – Айбек.

5. Бидақметтен – Ризуан, Кәкеш, Бауыржан, Гілің, Адал, Істілқан, Құрбан.

6. Кәкештен – Еркін.

6. Бауыржаннан – Серік.

6. Гіліңнен – Айтжан.

6. Істілқаннан – Тілеужан, Өміржан.

3. Қаражаннан – Тоқтасын, Тоқбосын, Ақбасын, Ақжан.

4. Тоқбосыннан – Тұрғали.

5. Тұрғалидан – Мұрат, Думан.

4. Ақбосыннан – Жәнәбіл, Әбілқажы (Лениногорскде-Риддер) қайтыс болған, Құрманқажы.

5. Жәнәбілден (әйелі Бишән) – бір қыз бар.

5. Құрманқажыдан (әйелі Ауғанбай Смағұлқызы) – Төлеубек, Төлеуғазы, Гүлбану, Нұрбану, Гүлзира, Бақытгүл.

3. Төлеубектен (әйелі Ардақ) – Аяужан, Әбілмансур, Ерасыл, Мөлдір.

3. Төлеуғазыдан (әйелі Риза) – Жасұлан, Асылан, Бауыржан, Талшын.

7. Асыланнан (әйелі Айнұр) – Нұртас, Мадине, Әлмира, Нұршат.

3. Гүлбанудан (күйеуі Орал) – Жалын, Тасқын.

8. Жалыннан (әйелі Назгүл) – Алтынай.

3. Нұрбануден (күйеуі Қабдыл) – Роза, Дулат, Бақыт, Мақпал.

7. Розадан – Ақбота.

6. Гүлзирадан – Бақытжан, Әйгерім, Дәметқан, Ақерке.

6. Бақытгүлден (күйеуі Жеңіс) – Айбар, Талант.

3. Қаласбайдан – Тоқтамұрат.

4. Тоқтамұраттан – Кенжеғали, Тоқтарқан, Серікқали.

3. Тұмсабайдан – Тұңғышбай.

4. Тұңғышбайдан — Әубәкір.

5. Әубәкірден – Мақан, Мақат, Бақытбек.

6. Мақаннан – Сержан, Серік, Әділ.

6. Мақаттан – Айтғазы, Еренғазы.

6. Бақытбектен – Салтанат.

3. Көрпебайдан – Шалқыбай, Өкденбай.

4. Шалқыбайдан – Шалқарбай, Белбай, Дутбай.

5. Шалқарбайдан – Тұрбай.

6. Тұрбайдан – Мұқамет, Жареке.

7. Мұқаметтен – Жарқын.

7. Жарекеден – Еркін.

5. Белбайдан – Нұрбай, Тұнықбай.

6. Нұрбайдан – Ерзат, Мақсат.

3.4 Айдар

2. Айдардан – Тортай, Тышта.

3. Тортайдан – Байбет, Байбетбай (Домалақ).

4. Домалақтан – Тоқтарбай, Рақыметолла.

3. Тыштадан – Бейсенбай.

Садықбайдан – Жамал, 1 ұл Зырянда  тұрады.

7. Базардан – Құмарбек.

8. Құмарбектен (әйелі Батима Смағұл қызы) – Ризабек, Риза.

9. Ризабектен (әйелі Күләйшә Жақсылыққызы) – Айбек, Әденбек, Ермек, Арайлым, Саябек, Аяулым, Жәнібек, Әйгерім.

9. Ризадан (күйеуі Мейрам Болат ұлы) – Алданыш, Алтынай, Айдана.

                      4. Тойтық

1. Тойтықтан – Қойайдар, Майлыбай, Өтей, Төлеген.

4.1. Қойайдар

1. Қойайдардан – Нұржан, Көкбай, Коңдыбай, Еңсебай, Мырзалы, Жондыбай, Дөненбай.

2. Майлыбайдан – Бақшора, Жолшора, Ақшора.

3. Нұржаннан – Тоқтаған (Елайдаған), Тастаған, Сәлімбай.

4. Тоқтағаннан – Жәлел, Қапдығалым, Манар, Мәжітқан, Ақай.

3. Мырзалыдан – Құйрықбай.

4. Құйрықбайдан – Дөңбай.

5. Дөңбайдан – Сирақбай, Жүрекбай, Бүйрекбай, Тектемес, Естемес, Ішекбай.

6. Тектеместен – Қыдырмолла, Қалиәкбар.

7. Қыдырмолладан – Әсер.

7. Қалиәкбардан – Қастер.

6. Естеместен – Тілеуберді.

7. Тілеубердіден – Бекмұрат, Елмұрат, Нұрғазы.

6. Жүрекбайдан – Бақтияр.

7. Бақтиярдан — Әбілмәжін, Әбілсейт, Сұлтансейт.

8. Әбілмәжіннен – Ырысбек, Дүйсенбек, Бейсенбек.

9. Ырысбектен – Қабдыл, Қамит, Қабдығали, Қазез.

9. Дүйсенбектен – Қыран.

8. Әбілсейттен – Құдайберген.

9. Құдайбергеннен – Қанат.

8. Сұлтанбектен – Дәулет, Ғымиңқан, Толқын, Қанаш.

9. Дәулеттен – Мақсат.

9. Ғымиңқаннан – Есқат.

6. Бүйрекбайдан – Иманғали.

7. Иманғалидан – Нұрмұқамет, Әбдіқадыр.

8. Нұрмұқаметтен – Жұмаш, Жұмағазы, Жұмақан, Бақытқазы.

9. Жұмаштан – Серғазы.

6. Ішекбайдан – Құрмансадық.

7. Құрмансадықтан – Нұрболат, Қанағат, Мұқият.

8. Нұрболаттан – Тілек.

5. Жәлелден – Дәлелқан, Мақсұтқан, Қыдырқан, Ділдәқан.

6. Мақсұтқаннан – Адай.

6. Қыдырқаннан – Ерзат.

5. Қапдығалымнан – Мұрат, Болат, Дәулет.

5. Манаптан – Қайдарқан, Уалиқан, Әділқан, Адалқан.

6. Қайдарқаннан – Болат, Нұрзат.

5. Мәжитқаннан – Азат, Қайрат.

6. Азатқаннан – Ербол, Ершат.

6. Қайраттан – Дәулетқан, Болат, Қанат.

4. Тастағаннан – Ақмер, Шәкей (Шаймардан).

5. Ақмерден – Талғатбек, Бошай.

6. Талғатбектен – Қабыл.

5. Шәкейден – Рамазан, Қизан (Қизмадан).

6. Рамазаннан – Асылқан.

6. Қизаннан – Ертай, Нұрболат.

4. Сәлімбайдан – Байқозы, Әукей, Қизатбек.

5. Байқозыдан – Ниязбек, Мұқтар, Оразбек, Мұқан, Базарбек.

5. Әукейден – Сәттар, Құмар, Құсыман, Сайлау, Нұрлан.

5. Қизатбектен- Смайыл, Мұқан.

Тойтық ұрпағы Жұмағұлдан – Бірбай (Абай), Жақып, Ғапез, Ысқақ.

Жақыптан – Қазез, Болат.

Қапезден – Толқын.

3. Көкбайдан – Оңайбай            , Дөңейбай, Жанпейіс, Әлпейіс.

4. Оңайбайдан – Жұмағали, Әмірғали, Құнапия.

5. Жұмағалидан – Рәшат.

5. Әмірғалидан – Меллат.

6. Меллаттан – Сайрау.

6. Рәшаттан – Қайрат, Серік.

7. Сайраудан – Дуки.

7. Қайраттан – Жанболат.

5. Құнапиядан – Төлеуғазы.

6. Төлеуғазыдан – Гычан, Ерзін.

4. Әлпейістен – Тұяқ.

4. Жанпейістен – Көшкінші.

5. Көшкіншіден – Марқабай, Еркебай, Көтбай ақын.

6. Марқабайдан – Қабылбай, Қапыш, Боқы, Ыңыршақ, Құрманбай.

7. Ыңыршақтан – Сейтқамза.

8. Сейтқамзадан – Мәукен.

7. Құрманбайдан – Нұрқан, Шаймардан, Көксеген.

8. Нұрқаннан – Құдайберген.

9. Құдайбергеннен – Серік, Нұрлан.

10. Нұрланнан – Бақберген.

8. Шаймарданнан – Болат, Мұрат, Дауыл, Айқын.

9. Болаттан – Есқат.

9. Дауылдан – Еділ.

6. Еркебайдан – Қуаш.

7. Қуаштан – Жәрке.

8. Жәркеден – Жүніс.

9. Жүністен – Ажан.

10. Ажаннан – Мұрат, Серік, Жанат, Нұрлан, Тойлат, Болан.

6. Көтбайдан – Мұстапа.

7. Мұстападан – Дірке.

8. Діркеден – Қинаят.

10. Қинаяттан – Жеңіс, Бақытбек, Құрманбек, Табыс.

11. Табыстан – Ұнар.

3. Қойайдардан – Бекболат.

4. Бекболаттан – Райымбек.

5. Райымбектен – Шаяхмет, Шайсұлтан.

6. Шаяхметтен – Бықыт, Берік, Қайрат, Мұратбек, Жанат.

7. Серіктен – Қанат, Қайсар.

7. Қайраттан – Ербол.

7. Мұратбектен – Айбол.

7. Жанаттан – Ерқат.

6. Шайсұлтаннан – Табыс, Жеңіс, Бақытбек, Егімбек.

Аязбайдан – Әнәпия, Әлихан, Мәзбай.

Әнәпиядан – Қанат.

1. Қанаттан – Естай.

Әлиханнан – Ризабек.

Ризабектен – Ержан.

1. Мәзбайдан – Ақынбек, Қадылбек.
2. Қадылбектен – Азат, Шоқа.
3. Жондыбайдан – Омари (балуан), Сақари (балуан).
4. Сақаридан – Тоқтабай.

4. Омаридан – Қожақмет, Қалиасқар, Бидақмет, Бимұқамет.

5. Қалиасқардан – Баймұқамет, Базарбек, Ұлан, Сарқыт.

6. Баймұхаметтен – Айдынбек.

6. Базарбектен – Шынар, Ранат.

5. Бидақметтен – Еркінбек, Жеңісбек, Айқынбек, Бақытбек.

6. Еркінбектен – Ердәулет.

5. Бимұқаметтен – Бақдәулет.

Еңсебайдан – Райымбек, Ожай.

Райымбектен – Шайсұлтан.

1. Тұяқтан – Теміржан, Емілжан.
2. Теміржаннан – Қалмақбай.
3. Қалмақбайдан — Әділбек, Ақылбек, Бердібек, Мұқият.
4. Әділбектен – Есімжан.

8. Бердібектен – Мұқамет.

8. Мұқаметтен – Естай.

3. Дөнкебайдан – Нұрсолтан, Байсолтан.

4. Нұрсолтаннан – Зейнекеш.

4. Байсолтаннан – Ерғали, Серғали.

5. Ерғалидан – Бағдат.

5. Серғалидан (әйелі Қамар) – Қайныкен, Қайныйкамал, Марфуға, Бақытбек, Ғайни, Зейнет, Серікбек.

6. Бағдаттан – Бақытгүл, Нұргүл, Азамат, Назгүл, Қанат.

6. Серікбектен – Жанбота, Ерсолтан, Еркежан, Мұқаметсұлтан.

4.2. Майлыбай

2. Майлыбайдан – Бақшора, Ақшора, Жолшора.

3. Бақшорадан – Қазбай, Итбаба.

4. Итбабадан – Жетікөт, Сағи, Нүрпейс, Сарин, Табай, Ағыбай, Сағымбай.

3. Жолшорадан – Еженбай, Қоңырбай.

3. Ақшорадан – Серік.

5. Нүрпейстен – Сейтқали, Ыбырайғали, Сейітақмет.

6. Сейітақметтен – Мұратқан.

5. Табайдан – Тоқтаубай.

6. Тоқтаубайдан – Аллаберген, Серікбек, Болатбек, Құрманбек, Бақытбек.

7. Аллабергеннен – Мұратбек, Базарбек.

7. Серікбектен – Қасиет, Ғабит.

4. Сағымбайдан – Әбдіғали, Тоқтаубай, Әбдурәсіл, Нұрасыл, Әбілдәбек.

5. Әбдіғалидан – Ауан, Алмасбек, Серікбек, Бағдарбек, Сержан.

6. Ауаннан – 2 қыз бар.

6. Алмасбектен – Қастер.

6. Серікбектен – Думан.

5. Әбдурәсілден – Бақытбек, Қадысбек, Айдынбек.

6. Бақытбектен – Арданбек, Аршынбек.

5. Нұрасылдан — Әлембек, Дауыл, Екпін.

6. Әлембектен – Заңғар.

6. Дауылдан – Зәулім.

5. Әбділдәбектен – Шынарбек, Ұларбек, Алтайбек, Мұқатбек.

6. Шынарбектен – Жанерке.

6. Ұларбектен – Ақерке.

3. Боқшорадан – Итбай.

4. Итбайдан – Қозыбай.

5. Қозыбайдан – Сойыншақ.

6. Сойыншақтан – Лақ, Қияқ, Екебай, Қыябай, Нүкей, Құсыман, Уақбай, Сапа, Шолан (Нұрбопа).

7. Қиябайдан – Қарақыз, Жұпай, Рахметолла.

8. Қарақыздан – Гмай, Жеңіс.

7. Құсыманнан – Нұрқолла.

7. Сападан – Меллатқан, Мейранбек, Еркінбек.

8. Мейранбектен – Мақсат.

8. Еркінбектен – Есбол, Ақерке.

7. Лақтан – Нұрғали, Нұғман, Шипан.

8. Нұрғалидан – Қожақмет, Әбдікәрім, Кәкеш, Қапас.

9. Әбдікәрімнен – Мұқаш, Жеңіс, Мұқият, Қайрат, Мұрат, Салтанат.

9. Кәкештен – Табыс, Серік, Ербол.

10. Серіктен – Ұлар.

9. Қапастан – Қанат, Дәуіт, Нұрдәулет.

8. Нұғыманнан – Одақан, Мидалқан.

9. Одақаннан – Мұралқан, Талапқан, Озатқан, Досжан, Ержан.

9. Мидалқаннан – Тілеуқан, Қуатқан.

8. Шипаннан – Сілам, Болатқан, Ерзат.

9. Сіламнан – Жанар, Тілеубек, Нұрланбек, Бердібек.

9. Болатқаннан – Ерлан, Ерсін.

9. Ерзаттан – Ернар, Ернақ.

Жұбайдан – Арқалық.

Құсыманнан – Нұрқолла.

Нұрқолладан – Сайрау, Серік, Ерақыл.

Сайраудан – Қуандық, Ерік.

Серіктен – Таңжарық.

Ерақылдан – Бердібек.

Сападан – Меллат, Мейрам, Еркін.

3. Жолшорадан – Еженбай, Қоңырбай.

4. Еженбайдан – Бақтияр.

5. Бақтиярдан (әйелі Сағынай) – Марат.

6. Қоңырбайдан – Рахмет, Күйік, Рақай.

7. Күйіктен – Ырышқан.

7. Рахметтен – Күпән, Нүкеш

4.3. Өтей

2. Өтейден – Қонысбай, Құттыбай, Ерубай, Тайбұға.

3. Құттыбайдан – Бітімбай, Егінбай, Семізбай, Тегінбай.

4. Бітімбайдан – Садық, Сарай, Мағзұм, Қази, Қадиша.

5. Садықтан – Сапарғали, Сапиолда.

6. Сапарғалидан – Әнуарбек (Әуеш), Нұрсақыш, Күлзипа.

7. Әнуарбектен (әйелі Назипа Ахметоллақызы) – Талғат, Серік, Бақытгүль, Нұргүл.

8. Талғаттан (әйелі Арман) – Қуаныш, Алмагүл.

8. Серіктен (әйелі Батимә) – Балауса.

8. Нұргүлден (жолдасы Ардақ) – Алмат, Есет, Арай.

7. Күлзипадан (жолдасы Ержан Бидайбекұлы) – Анар, Манар, Гүлнар, Ерболат, Гүлмира, Нұрболат, Айгүл.

8. Анардан (жолдасы Сейілқан) – Жанболат, Қарлығаш, Сандуғаш.

8. Манардан (жолдасы Әзімбек) – Қарлығаш, Сандуғаш, Есжан.

8. Гүлнардан (жолдасы Қанат) – Русылан, Сұлушаш.

 

8. Ерболаттан (Жолдасы Балжан) – Назгүл, Мақпал, Назерке, Жансая.

8. Гүлмирадан (жолдасы Жанболат) – Ернұр, Гүлжан, Бекнұр.

8. Нұрболаттан (жолдасы Шарипа) – Заңғар.

8. Айгүлден (жолдасы Ержан) – Әділжан.

7. Нұрсақыштан – Гүлзира.

6. Сапиолдадан – Нұрлан, Гүлдірайқан.

7. Нұрланнан – Ұлан.

5. Сарайдан – Нұрбәтен.

6. Нұрбәтеннен (күйеуі Тұрысбек Ахмет ұлы) – Гүлшира, Гүлсара, Санияз.

7. Гүлширадан (күйеуі Түсіпбай Жылқышыбаев) – Бағдат, Бақыт, Бағила, Асқар, Сәуле, Роза, Майшекер, Айдар, Меруерт, Ақмарал.

8. Бағдаттан (жолдасы Сабиқан) – Раушан, Сағындық.

8. Бақыттан (жолдасы Есен) – Қаукен, Ардақ, Айжан.

8. Бағиладан (жолдасы Ахметжан) – 3 қыз бар.

8. Асқардан (жолдасы Гүлнар) – Акпар, Айбар, Азат.

8. Айдардан (жолдасы Шынар) – Қарақат, Әмір.

8. Меруерттен (жолдасы Ахетжан) – Олутан.

8. Ақмаралдан (жолдасы Солтан) – Маржан.

7. Гүлсарадан (жолдасы Қадыр Малгаждар ұлы) – Серік, Гүлнара, Эльвира, Жұлдыз, Әсем, Дарқан, Рауан, Әділет.

8. Серіктен (әйелі Меруерт) – Мұрат, Дана, Дамир, Динара.

8. Гүлнарадан (жолдасы Алмас) – Аяулым, Ерасыл, Нұрасыл.

8. Эльвирадан (жолдасы Қайсар) – 1 ұл.

8. Жұлдыздан (жолдасы Дінмұқамет) – Бақтияр.

8. Дарқаннан – Айнұр, Түсіпқан, Данияр + 1 ұл.

8. Рауаннан (әйелі Әуен) – 1ұл + 1 қыз.

5. Мағзұмнан (жолдасы Рабиға Ақметжанқызы, Қапиза Байсақал қызы) – Күлбәрән, Өмірбек, Бақытбек, Найманбек, Кәмелбек.

6. Күлбәрәннән (күйеуі Бопырбай Cәрсенбайұлы) – Айгүл, Майгүл, Гүлнұр, Гүлмира, Асан, Мира, Ира.

7. Айгүлден (жолдасы Биболат Тұмархан ұлы) – Аяулым, Құралай, Ақылбек.

8. Аяулымнан (жолдасы Ғалымжан) – Ботагөз.

8. Құралайдан (жолдасы Қайрат) – Нұрсанат.

7. Майгүлден (жолдасы Қабиолда Ергедік ұлы) – Гүлден, Мереке, Гүлжан.

7. Гүлнұрдан (жолдасы Болатбек Ниязбек ұлы) – Гауһар, Нұрболат, Нұржан.

7. Гүлмирадан (жолдасы Қайрат) – Арайлым, Майра, Жансая, Азамат.

7. Мирадан (жолдасы Әбен Қами ұлы) – Дарын.

7. Ирадан ( жолдасы Талғат Серікбек ұлы) – Аңсар.

6. Өмірбектен (жолдасы Ардақ) – Бағдат, Асқар.

7. Бағдаттан (жолдасы Амангелді Сембай ұлы) – Арқат.

7. Асқардан (жолдасы Құндыз Әскербекқызы) – Алмат, Азамат, Асылбек, Айгерім.

6. Бақытбектен (жолдасы Гүлмира Мүлік қызы) – Асқат, Алтай.

7. Асқаттан – Тамирис.

6. Найманбек, Кәмелбек, жастай қайтыс болған.

5. Қадиша Бітімбай қызы – КНР-да қалған, хабар жоқ.

4. Егінбайдан — Әміре, Нұрғали, Нұрмұхамет.

5. Әміреден – Құрманғали.

6. Құрманғалидан (жолдасы Ықи Баймәдиқызы) – Қабиғажы, Зүкен, Қайный, Сілетай, Амангелді.

7. Зүкеннен (жолдасы Әбдіғали Мұқаметжанұлы) – Аманжол, Бижан, Қалиасқар, Аманғазы, Найманғазы, Аманжан, Асқар, Лаура, Жания.

7. Қайныйдан (жолдасы Рамазан Қайса ұлы) – Қабыкен, Ғазез.

8. Қабыкеннен (әйелі Қанипа) – Салтанат, Айжан, Құралай, Нұрлан, Ерлан, Ерболат, Перизат.

9. Құралайдан – Савина.

8. Ғазизден (Алмагүл — әйелі) – Серік, Арайлым, Ерік.

7. Сілетайдан (әйелі Мақа Дәулетбек қызы) – Рысгүл, Райгүл, Арман, Асқат, Асқар, Азамат.

8. Рысгүлден – 1 қыз.

8. Райгүлден – 1 ұл + 1 қыз.

8. Арманнан – 1 ұл.

7. Амангелдіден (әйелі Гүлбәршін Фаизрахмет қызы) – Ұлан.

4. Семізбайдан – Күркебай, Әбзәли, Рәзи.

5. Күркебайдан (әйелдері Жәмила Иманқұл қызы, Нұржамал Шенгелбай қызы) – Әбзәпи, Мұқамзәки, Нұркәмәл, Сара, Кәрімхан, Кәбира.

6. Әбзәпиден (жолдасы Қази Ақпан қызы) — Әділдәбек.

7. Әділдәбектен (жолдасы Нағима Сағындық қызы) – Меруерт, Анар, Айнұр.

8. Анардан (жолдасы Мұрат) – Аяжан.

8. Айнұрдан (жолдасы Бақтияр) – Сабрина, Дания.

6. Мұқамзәкиден (әйелі Күлжәкіш) – Биқан.

6. Нұркамалдан (күйеуі Айтпұқа Исләмұлы) – Күләнда, Асқар, Амангелді, Гүлбәну, Асан, Гүлбәршін.

7. Күләндәдән (күйеуі Домай) – Дәкен.

7. Асқардан (әйелі Айжан Дүйсенбек қызы) – Әділжан.

7. Амангелдіден (әйелі Зәуре) – Назира.

7. Гүлбәнуден (күйеуі Ерлан Борашұлы) – Мейрамбек, Асылан, Жасұлан.

7. Асаннан (әйелі Гүлсін) – Асқат, Назым.

7. Гүлбәршіннен (жолдасы Құмар Тайшыбай ұлы) – Ержан, Назерке.

6. Сарадан (күйеуі Абайқан Сәйінбекұлы) – Нұрлан, Зүпәнәй, Дидар, Данияр, Әйгерім.

7. Нұрланнан (әйелі Лиза Әншібек қызы) – Аян, Аружан.

7. Зүпәнәйден (күйеуі Жәнібек Зәйтбек ұлы) – Еламан, Ернар.

7. Даниярдан (әйелі Анар Дулат қызы) – Дамир, Дидар.

7. Кәбирадан (жолдасы Батырбек Бидахмет ұлы) – Досым, Жанна, Қасым.

6. Кәрімханнан (әйелі Гүлсара Дүйсенбек қызы) – Жасұлан, Бақытжан, Разархан, Жазира, Назым.

7. Жазирадан – Зәуре.

5. Әбзәлиден (әйелі Сәлимән Түстікбай қызы) – Рамазан, Жамал, Кәметай.

6. Рамазаннан (әйелі Сәруәр) – Марат, Мұрат, Нұрлан, Ерлан, Риза, Райса.

7. Мараттан – Меруерт.

7. Нұрланнан – Ержан, Ардақ.

7. Ерланнан – Мүбәрәк, Мүслима, Назым, Тоғжан.

6. Жамалдан (күйеуі Тоқтаубай Намазбайұлы) – Мария.

7. Мариядан – 2 бала бар.

6. Кәметайдан (күйеуі Әбек Қазиұлы) – Серікбек, Еркінбек, Болатбек, Шәмшібану, Гүлжанат, Нұржанат.

5. Рәзи – Улан-Батордан 25 км жерде ұрпақтары тұрады.

4. Тегінбайдан – Ербай, Сербай, Көпбай.

5. Көпбайдан – Зағипа.

6. Зағипадан (жолдасы Ажықан Әлиман ұлы ) – Мұратқан, Күлжамал, Күпәш, Бижамал, Бикамал, Менкеш.

7. Мұратқаннан (әйелі Раушан Шалқар қызы) – Дамир, Дарын, Жұлдыз, Жалын, Дана.

8. Дамир (жолдасы Жанна Сағымбек қызы) – Санжар, Ернар, Ермақан, Бекжан.

8. Дарын (жолдасы Меруерт Әбдірахман қызы) – Еламан, Бек.

8. Жұлдыз (жолдасы Асқар Жауылбаев) – Жансая, Еркебұлан, Жанерке.

8. Жалын (жолдасы Жадыра Қуанған қызы) – Айбол, Гүлім.

8. Дана (күйеуі Нұрсамет Рифет ұлы) – Қабден.

 

7. Гүлжамалдан (күйеуі Шаріпхан Қазыбаев) – Еңілхан, Бейбітгүл, Серік.

8. Еңілханнан (жолдасы Мағира) – Санда, Дастан, Дина.

8. Бейбітгүлден (жолдасы Нұржан) – Аида.

8. Серік (әйелі Бақытжан) – Ертай.

7. Күпәштен (күйеуі Сәдібек Құрман ұлы) – Қайрат, Гүлнар, Бауыржан, Батыр.

8. Гүлнардан (жолдасы Русылан) – Данияр, Алида, Әсель.

8. Бауыржаннан (жолдасы Гүлшат) – Төлеген, Диас.

8. Батырдан (жолдасы Гүлмира) – Ерсайын, Әнел.

7. Бижамалдан (күйеуі Ниазбек Қапбас ұлы) – Гүлзат, Жадыра, Дарқан.

8. Гүлзаттан (жолдасы Жанарбек) – Ерасыл, Диас.

8. Жадырадан (жолдасы Мәуітбек) – Айгерім +1 қыз.

8. Дарқан (жолдасы Айгүл) – Али, Диас.

7. Менкештен (әйелі Қарлығаш) –Айқара, Жанна .

8. Айқарадан (жолдасы Айдар) – Тимұр.

8. Жаннадан – Әйгерім + 1ұл.

7. Бикамалдан – Ғалымжан, Жанар, Жанат, Маржан, Гауһар.

8. Ғалымжаннан – Дамир.

5. Серібайдан – Серікбай.

6. Серікбайдан – Нұржамал, Садуақас.

7. Нұржамалдан (күйеуі Бескемпір) – Мәлікқайдар, Қайдар, Қадиша.

8. Мәлікқайдардан (әйелі Құрманбек Қалиқызы, Қанипа екінші әйелі) – Нұрғиза, Қабыкен, Шолпан, Қабыл, Париза, Әділ, Айман.

9. Нұрғизадан – Асылан, Гүлден, Диас.

9. Қабыкеннен – Гүлмира +3 қыз бар.

9. Шолпаннан – Мақаббат, Зарина.

9. Қабылдан – Алдан, Әлмира, Айдана.

9. Паризадан – Жанна, Мейрамбек, Жанар, Мира.

9. Әділден – Мәншүк, Қайдарбек, Әлия.

9. Айманнан – 2 ұл.

10. Қайдарбектен – Жанерке +1 ұл.

10. Мәншүктен – Азат.

8. Қайдардан (әйелі Камал Нүске қызы) – Гүлнәр, Серік, Берік.

8. Қадишадан (күйеуі Сапиолда Бейісбайұлы) – Бағиза, Қалыкен, Гүлзира, Риза, Қайрат, Фарзана.

9. Бағизадан – Жанар, Шынар, Әсем, Динара, Зарина.

9. Қалыкеннен – Ришад, Медет, Еркежан.

9. Гүлзирадан – Айдос, Саят, Алмас.

9. Қайраттан – Риза, Назерке, Ақерке, Балым, Балауса.

9. Фарзанадан – Сайд, Ержан.

7. Садуақастан (әйелі Күлбәрәш Уызбай қызы) – Бабағұмар, Секен, Бекен, Қанаш, Бәкен, Бәтес.

8. Бабағұмардан (әйелі Әлия Дәстен қызы) – Нұрлан, Дәурен, Айнұр, Алтынай.

8.Секеннен (әйелі Ләззат Әмәлбек қызы) – Дина, Диана.

8. Бекеннен (әйелі Айгүль Шегей қызы) – Динара, Маржан.

8. Қанаш (әйелі Райса Болат қызы) – Қуаныш.

8. Бәкен (Жанат Файзолла) – Жазира, Арай, Дарқан, Данияр, Дәулет, Алмагүл.

8. Бәтестен (күйеуі Серік Қалаубай ұлы) – Мәдинә, Мәден, Ержан, Маржан.

3. Ерубайдан – Күдіке.

4. Күдікеден — Әбілбай, Қырықбай.

5. Қырықбайдан – Жомарт, Бәтимә, Бәтіш, Әтия.

6. Жомарттан (әйелі Бақаш Нұғытай қызы) – Мағрипа, Айгүл, Доғдырбек, Еркін, Ерлан, Нұрлан, Бақыт, Тоқтарбек.

1. Мағрипадан (жолдасы Жарымқан Қарабаев) – Ерасы.
2. Айгүлден (күйеуі Марат Оспанов) – Мая, Гүлжан, Айдын.
3. Доғдырбектен (әйелі Бақыт Бейсен қызы) – Ринат, Талант, Тілек, Арайлым, Арай.
4. Еркіннен (әйелі Гүлшат Жұмәділ қызы) – Рустем, Сымбат, Әйгерім.
5. Ерланнан (әйелі Айгүл Ғадылбек қызы) – Тимұр, Марина.

7. Нұрланнан (әйелі Гүлмира Кәжен) – Мадияр, Бақытгүл, Аяулым, Айдана, Диас.

7. Бақыт – Аяужан.

7. Тоқтарбек (әйелі Нұрбәну Садырқан қызы) – Гауһар, Еркебұлан, Еркежан.

8. Айнұрдан – Ернар.

8. Гүлнұрдан – Жаннұр.

8. Гүлжаннан – Динара.

8. Ринаттан – Жұлдыз.

8. Рустемнен – Темірлом.

6. Бәтимадан (күйеуі Бұқат Елеусізұлы) – Алтынбала, Бақытгүль.

6. Әтиядан (күйеуі Семейхан Имеке ұлы) – Қарлығаш, Ербол.

7. Қарлығаштан – Дана , Гүлім.

8. Ерболдан – Еркебұлан, Айгерім.

6. Бәтіштен – Риза, Ермен, Ақмарал, Гүлшәт, Гүлназ, Бақытжан, Сәуле, Дәурен.

5. Әлібайдан (Аль-Мұхаммед) – әйелдері Рақым, Нұрила) – Әуеш ( Әбу-Бәкір ), Майнұр, Қабден, Қабыл, Майкен, Қадылбек, Гүлбақыт.

6. Әуештен (әйелі Күләш) – Марат, Бақыт, Бағдат, Қайрат, Талғат.

7. Мараттан – Ержан, Данияр, Русылан.

8. Даниярдан – Назерке, Елжас.

7. Бақыттан – Нұрлан, Нұрай, Толғанай, Талғат, Сания.

7. Бағдаттан – Индира, Жадыра, Рауан.

8. Индирадан – Аружан.

7. Қайраттан – Бек, Әли, Салтанат, Мадина.

7. Талғаттан – Сания.

6. Майнордан (күйеуі Кеңес Уалибек ұлы) – Асқат, Талғат, Гүлнар, Гүлназ, Гүлбадан, Айжан, Айтжамал.

6. Қабденнен (әйелі Айман Ерғали қызы) – Анар, Әсем, Айдос, Жанар, Жандос.

7. Анардан (күйеуі Серік Ниғметолда ұлы) – Азамат, Айдын, Аяулым.

7. Әсемнен (Мейір Мутән әулеті) – Дана.

6. Қабылдан (Сайраш Қалиолда қызы) – Құралай.

6. Майкеннен (Шүкірхан Марқабай ұлы) – Нұрлыбек, Нұргүл, Назгүл, Дарқан, Назым.

6. Қадылбектен (әйелі Фарида Мұқан қызы) – Сымбат, Жұлдыз, Милат.

6. Гүлбақыттан (күйеуі Қадылбек Тоқан ұлы) – Шынар, Дидар, Дарқан, Гүлден.

3. Тайбұғадан – Амантай, Аманбай, Ақтай, Бозтай, Дина.

4. Дина (күйеуі Құсаиын) – ҚХР-да, Топтеректе.

4. Амантайдан – Жармухамбет (Жәкен).

5. Жәкеннен (әйелі Мақым Жақыпбек қызы) – Ешмухамбет, Нұрахмет, Оралбек, Сәуле, Зәуре, Зейнегүл, Ескендір, Әсет, Мұрат, Айдын, Бақытгүл, Райгүл, Аян.

6. Ешмухамбеттен (әйелі Гүлнар Оспанова) – Жансая.

6. Нұрахмет (әйелі Майгүл) – Асылан.

6. Сәуледен (жолдасы Әлібек) – Назерке.

6. Зәуреден (жолдасы Манатбек Сәбет ұлы) — Әлия, Әли.

6. Зейнегүлден (күйеуі Шыңғыс) – Дарқан.

6. Ескендірден (әйелі Әлмира) – Айгерім, Дана.

6. Әсеттен (Жанат Семейхан қызы) – Жанерке, Нұрәлі.

6. Мұраттан (әйелі Төлеу) – Азамат.

6. Бақытгүлден (күйеуі Айдын Қабай ұлы) – Нұргүл, Назгүл.

6. Райгүлден (күйеуі Тоқтар Балғабаев) – Әмина, Гүлден.

4. Аманбайдан – Мүлік.

5. Мүліктен (әйелі Жәмилә) – Бақытбек, Жаңылқан.

6. Бақытбектен (әйелі Бақытгүл Қалдырбаева) – Әлмира, Елдар.

4. Ақтайдан – Кәрім.

5. Кәрімнен – Ақмет, Төлеген, Еркін, Серік, Нағима, Ерлан, Елтай.

6. Ақметтен (әйелі Қадиша) – Құралай, Нұрлан, Назым.

7. Құралайдан – Әлішер.

7. Нұрланнан – 2 ұл бар.

6. Төлегеннен (әйелі Майра Шәжібай қызы) – Төлеубек, Жандос.

6. Еркіннен (әйелі Ғалия) – Мөлдір, Атлант, Еркежан.

6. Серіктен (әйелі Қазигүл) – Динара.

6. Нағимадан (күйеуі Жеңіс) – Дәулет, Дәурен, Думан.

6. Ерланнан (Гауһар Зарықбай қызы) – Айжан, Ұлжан, Әнуәр.

6. Елтайдан (әйелі Бақыт Қинаш қызы) – Алуа.

4. Бозтайдан – Күлән, Қанапия, Түсіпхан.

5. Күләннән – Шаймұрат, Қамқаш, Қайныш.

6. Шаймұраттан (әйелі Минаш) – Шәкен, Ғалия.

6. Қамқаштан (күйеуі Қамза) – 2 ұл бар.

6. Қайныштан – Самал, Дәмелхан, Серік.

5. Қанапиядан (әйелі Мүнира Мәшөк қызы) – Дәулетбек, Бақытбек, Майра, Дина, Әлия, Дәурен, Данияр, Дәлел.

6. Бақытбектен (әйелі Сәуле Жансейт қызы) – Индира, Назым, Берік, Ерік, Серік, Кенже.

7. Индирадан – (жолдасы Русылан) – Мәди, Манеур.

7. Назымнан (жолдасы Әділет) – Айнұр, Аяулым.

6. Майрадан (жолдасы Кәкен Нәнкенұлы) – Мирас.

6. Динадан (жолдасы Еркінбек) – Асылан, Еркебұлан.

6. Әлиядан (жолдасы Қанат) – Жансая.

6. Даниярдан (әйелі Гүлсара) – Анеля.

5. Түсіпханнан (әйелі Гүлнәр) – Жұмаш.

5. Әділдәбектен – Нұрмұханбет, Нұрақмет.

6. Нұрмұханбеттен – Нұрлан, Мұқан, Мұқият, Мұрат, Мұқтарқан, Болатқан.

7. Мұқаннан – Қасиет.

7. Мұқияттан – Берік.

7. Мұраттан – Маралбек.

7. Мұқтарқаннан – Ерғали.

6. Нұрахметтен – Назарбек, Ғадылбек.

2. Төлегеннен – Қайран, Омырау.

3. Қайраннан – Ораза, Оралбай.

4. Оразадан – Рабай, Райыс.

5. Рабайдан – Ығали, Будан.

6. Ығалидан – Кәкім.

6. Буданнан – Нұрлықан, Тұрсын, Мұқамет, Думан.

7. Думаннан – Ұлан, Байтақ.

4. Оралбайдан – Бөкен, Сыдық.

5. Бөкеннен – Мұқаметқан, Өнерхан.

6. Мұқаметқаннан – Дулат.

5. Сыдықтан – Нұрболат, Сарқытболат.

3. Омыраудан – Бекбай, Қыдырбай.

4. Бекбайдан – Уәтәй.

5. Мұқаметжаннан – Терлікбай.

6. Терлікбайдан – Тоқтақазы.

7. Тоқтақазыдан – Мәдетбек.

8. Мәдетбектен – Айбол.

4. Танабайдан – Манбазар, Желдіс.

5. Мырзатайдан – Аман.

6. Аманнан – Сабыр.

7. Сабырдан – Кәдірбек, Әлибек, Мұрат.

8. Кәдірбектен – Оңалбек, Камалбек, Құрманбек, Сергебек.

8. Әлибектен – Қуат.

Қосынтайдан – Ақтай, Оспсантай, Оспан, Сартбай, Үсеке.

Далабайдан – Омар, Жайлаубай, Тілеке.

Тайкешкеннен – Асан.

Асаннан – Әбдеш, Әбдірейім.

Әбдештен – Ниғметолла, Ниғметжан, Жанат, Еркеш.

5. Манбазардан – Ерке, Ержан, Ауғанбай.

6. Еркеден – Қаби, Сағи.

7. Қабидан – Насыр.

8. Насырдан — Әкбарқан.

9. Әкбарқаннан – Мұқай, Долан.

2. Ержаннан – Қызырбек.

3. Қызырбектен – Айдынкөл, Қизат, Перизат, Шеризат, Мұрат.

Туғанбайдан – Зағыпар, Зарқым, Сапиолла, Кенжеш.

Зағыпардан – Қинаят, Қали, Қалел.

Зарқымнан – Нұрлан, Нұржан, Ақан.

Нұрланнан – Мерей.

Нұржаннан – Талант.

Кенжештен – Думан, Қарқын, Мырзақан.

Желдібайдан – Дайын, Отарбек, Исабек, Қарысбек, Омарбек, Болысбек, Радолла, Рамазан.

Исабектен – Қыдырмолла, Қыдырғали, Мұқаметқали, Жеңісқали, Мәдениет.

Қыдырмолладан – Жанат, Есқат, Яқат.

Қыдырғалидан – Қанат.

Мұқаметқалидан – Мұрат.

Жеңісқалидан — Әділет, Әсет.

Қарысбектен – Қабдылмұрат.

Қабдылмұраттан – Қажыбек, Қадылбек, Қалымбек, Жанатбек.

Омарбектен – Ақыметқан, Сейтқан, Қамза, Ығылан, Нұрақымет.

Ақыметқаннан – Толқын.

Сейітқаннан – Еспіп, Жалын, Аршын, Қанат, Әділет.

Қамзадан – Дәулет, Еркін.

Болысбектен – Сәкен.

Радолдадан – Ақметқали, Ақметжан, Ерсін.

Ақметқалидан – Нұрболат, Мұқият, Талдау, Есболат, Шалқар.

Ақметжаннан – Меллат, Ершат, Ділшат.

Рамазаннан – Бақыт, Мақсат, Қайрат, Толқын, Мақат, Ақат.

Бақыттан – Елшат, Сәулет.

Мақсаттан – Ерболат, Айдын.

Қайраттан – Тілек.

Ақтайдан – Раисжан, Кенжебай.

Кенжебайдан – Айтқазы.

Айтқазыдан – Тілеуқан, Мұралқан, Жасарат.

1. Айдапкелден – Бижан, Тілеке.

2. Бижаннан – Байбатыр, Жайбатыр.

3. Байбатырдан – Жақан, Жақыпбек.

4. Жақаннан – Ысқақ, Қамыза.

5. Ысқақтан – Толтай, Серік, Сарқыт.

5. Қамызадан – Көкетай, Қанат, Әнуар.

2. Тілекеден – Сүттібай, Мықтыбай.

3. Сүттібайдан – Үпіш, Желдібай, Шотбай, Мықтыбай.

4. Желдібайдан – Омарбек, Аябек, Бағда, Отарбек.

Жақыпбектен – Іляс, Қуандық.

4. Үпіштен – Нұрқадыс, Нұрқазы, Жаңғазы, Шәмен.

5. Нұрқадыстан – Шәку, Шуан, Бекен.

6. Шәкуден – Мәден, Әділет, Мұқият, Қантай.

5. Нұрғазыдан – Шайдолла, Пайзолла.

5. Жаңғазыдан – Ұлан, Ұлабас, Жанат, Екпін, Ерсін.

4. Мықтыбайдан – Болысбай, Кеңсебай, Туысбай, Шекербай.

5. Болысбайдан – Даярбек, Қизатбек.

5. Кеңсебайдан – Сұлтанғазы, Қалиғазы.

5. Шекербайдан – Азат.

6. Азаттан – Дәулет.

4. Жақыпбектен – Құранбай, Байыншора.

5. Құранбайдан – Тұрысбек, Түсіпбек, Ілияс.

6. Тұрысбектен – Қазықан, Сайлау.

6. Түсіпбектен – Болат.

6. Ілиястан – Қуандық, Қуаныш, Қизат.

5. Байыншорадан – Байбек.

6. Байбектен – Көксеген.

7. Көксегеннен – Қали.

 

8. Қалидан – Ақметолла, Набиолла, Қаниолла, Тоқтасын (Тоқай), Болат, Тұрсын.

9. Ақметолладан (әйелі–Кәбира) –Толқын , Жарқын, Әлия.

9. Нәбиолладан (әйелі–Рәтәй) – Руза, Риза, Шолпан.

10. Толқыннан (әйелі–Айкүн) – Тұмар, Каусар.

6. Сұлтанғазыдан – Мелиат.

7. Мелиаттан – Есбол.

6. Қалиғазыдан – Шарап, Серік, Қайрат, Мұрат.

6. Азаттан – Дәулет.

2. Өтейдің бәйбішесінен – Ебелек, Маңырақ, Қалан.

Тоқалынан – Кейкі, Кендірлік, Елік.

3. Кейкіден – Башбай, Бажымай.

3. Кендірліктен – Сәрсеке, Көшкінші.

4. Башбайдан – Көкбай.

5. Көкбайдан – Әлпейіс, Жанпейіс, Үкібай.

4. Сәрсекеден – Қаукен.

4. Көшкіншіден – Жәнібек.

5. Жәнібектен – Көтбай.

3. Қонысбайдан – Тасболат, Отынасын, Әбілқасым.

4. Тасболаттан – Оспан, Молдажан, Жүргенбай.

5. Оспаннан – Нұрқожа, Қасен, Баймолла, Жұмабек, Қабимолла.

6. Нұрқожадан – Мұқамедсадық, Мұқамедқали, Нұрмұхамет.

7. Мұқамедсадықтан – Әбілқамит, Әбдікәрім, Әбілмұрат, Әбілжанат.

8. Әбілқамиттан – Қанай, Қайсар.

8. Әбдікәрімнен – Аманжол.

8. Әбілмұраттан — Әбілжан.

8. Әбілжанаттан – Түлек, Тілек, Лашын.

7. Нұрмұхаметтен – Мәлік, Мәден.

6. Қасеннен – Зәкәрия, Түсіпбек, Жүнісбек.

7. Зәкариядан – Сіләмбек, Камалбек.

8. Сіләмбектен – Бақытбек, Жұмабек.

8. Камалбектен – Ерсінбек.

6. Баймолладан – Кәкен, Мәкен.

7. Кәкеннен – Мұқтарқан, Барқы, Жантас, Жәнібек, Бақанас, Атантай, Шақабай.

7. Мәкеннен – Мантай.

8. Мәнтайдан – Азамат.

6. Түсіпбектен – Қадыкәрім, Мұқаметкәрім, Сарқыт.

7. Қадыкәрімнен – Орал, Жалын.

7. Жүнісбектен – Тұрсынғазы, Аманғазы, Гымиңғазы, Тұрсын, Еркін, Жарқын.

8. Тұрсынғазыдан – Жәнібек.

Шынбайдан – Мұқан, Мұқтарқан, Даму, Мұқатай.

Мұқатайдан – Серік.

Молдажаннан – Құрманғали.

Жүргенбайдан – Урістем.

Урістемнен – Қалидан.

Қалиданнан – Ақметқан, Айтақмет, Жұмақмет, Жақсылық, Мақымет, Аманжол, Гымиңнұр, Жұмагүл.

Ақметқаннан – Бақытқан, Айташ, Жүке.

Үтінасынан – Айдрақман, Сыдық.

Сыдықтан – Дайға.

Айдрақманнан – Көпекбай, Көбелбай, Көкбай, Нұрғали.

Көпекбайдан – Қабдолла, Қанапия, Қайса, Ақметқан, Түсіпхан, Дәлелқан.

Қабдолладан – Муса, Төлеуқан, Мақсұтқан, Ғазезхан, Базарқан.

Қайсадан – Кәдірбек, Расыл.

Қанапиядан – Кәмеш.

Ақметқаннан — Әмірзада, Шайзада, Қанат, Жанат.

Түсіпқаннан – Болат, Ерзат, Серік, Роман, Ерсін, Ерлан, Ернат.

Дәлелқаннан – Жеңіс, Тоқсан, Дәулет.

2. Қойайдардан – Сиқымбай, Көксеген, Қасен.

3. Сиқымбайдан – Нұржан.

4. Нұржаннан – Тоқтаған, Тастаған.

5. Тоқтағаннан – Шәкей, Жәлел, Ақмер, Қабдығали, Мәжитқан, Манап, Қазезқан, Ақай.

Тастағаннан – Қабдықалым, Жалел.

Сәлімбайдан – Байғазы, Әнуарбек (Дәукеу), Қизатбек.

Байғазыдан – Мұқан, Базан, Ожан, Мұқтар, Ниязбек.

Ануарбектен – Саттар, Сайдыл, Құсыман, Құмар, Сайлау, Нұрлан, Әділ.

Қизатбектен – Ысырайыл, Мұқаметқан.

Ниязбектен — Әмәу, Ыбырай.

Базаннан – Мүкей.

Тектеместен – Қыдырмолла.

Құрмансадықтан – Нұрболат, Қанағат, Мұқият.

Иманғалидан – Нұрмұқамет, Әбдіқадыр.

Нұрмұқаметтен – Жұмаш, Жұмағазы, Жұмақан, Бақытқазы.

Әбдіқадырдан – Нұрлан.

Әбілқасымнан – Байбаба.

Байбабадан – Қасен.

Қасеннен – Асылқан, Төлеуқан, Нұрымқан.

Асылқаннан – Оразхан, Бейбіт, Батырқан, Талымқан, Меделқан.

Төлеуқаннан – Ниязқан, Серікқан, Бақыт.

Нұрымқаннан – Бауырқан, Омарқан, Тыныс.

Оразқаннан – Мұқтарқан, Жасар, Бейсқан.

Қабдолладан – Муса, Төлеуқан, Мақсұтқан, Қазезқан, Базарқан.

Мусадан – Еркін, Жарқын, Айқын, Мақсұт, Ұлықпан, Екпін, Тұрсын.

Төлеуқаннан – Есімқан, Кенжеқан, Асыл.

Мақсұттан – Есқат, Жанар.

Базарқаннан – Кәкім, Ыбырай, Ыдырыш.

Әлиразададан – Нұржанат, Әсет. Әсеттен – Мағжан.

Шайзададан – Аманжол.

Қанаттан – Меллатқан.

Болаттан – Сәулет, Ерзат.

Серіктен – Мира, Роман.

Ерланнан – Ернат.

Қанаттан – Меллатқан.

Қайраттан – Абзат.

Болаттан – Ерзат.

Серіктен – Лида.

Ерсіннен – Риза.

Дәлелқанның Тоқсанынан – Мөлдір.

Ерболаттан – Шыныбай, Молдажан.

Молажаннан – Құрманғали.

Көкеннен – Оразбек, Әлиқан.

Оразбектен – Сайлаш, Толған, Орал, Мұрат.

Алиқаннан – Арнау, Тілек.

Сайлаштан – Ермек, Ержан, Айжан.

Толғаннан – Дәу.

Оралдан – Ғибрат, Ұшқын, Өшкір.

Нұрғалидан – Жұматай.

Жұматайдан – Өндірқан, Тоқтарқан, Жеңіс.

Тоқтарқаннан – Сермек.

Өндірқаннан – Жарқын, Жасар.

Жеңістен – Серпін, Жайдар.

Тілекеден – Бижән.

Бижәннан – Байбатыр, Жайбатыр.

Байбатырдан – Жақан, Жақыпбек.

Жақаннан – Ысқақ, Қамыза.

Ысқақтан – Толтай, Қанат, Әнуар.

Жақыпбектен – Ілияс, Қуандық.

 

 

 

 

Қорытынды сөз

 

Қазіргі Самырат ұрпақтары кімдер, қашан, қайдан келген де- ген сұрақтарға жауап беруге тырыстық. Бізден бұрын бұл сауал- дарға көңіл бөлген алдыңғылардың тұжырымын, айтылып жүр- ген аңыздарды, жұртшылықта қалыптасқан пікірлерді, тарихи жазба деректерді, соңғы кезде қолға алына бастаған ғылыми зерттеулерді шама-шарқымызша пайымдап, қорытынды ой түймекпіз.

Адам ата, Нұқ пайғамбарларға бармай-ақ, қазіргі ұғымдағы этникалық құрылымдар пайда болған адамзат тарихынан баста- сақ, біз Алтайдан өрбіген көк түріктер ұрпағымыз. Бұл қасиетті өңірде өсіп-өркендеген талай ұрпақ шығысы мен батысына қа- нат жайып, Атлант мұхиты мен Тынық мұхит аралығындағы өркениеттерді қалыптастырған. Тіпті Аляска арқылы Америкаға өткен деген де пікірлер бар. Сол Ұлы көштерде ата жұртта қал- ған біз екенбіз. Керей тайпасы деп жер-су атымен болсын, билік жүргізген хан есімімен аталсын, әйтеуір тұрақты түрде белгілі болуы Шыңғыс хан заманынан (13 ғ.), Моңғол империясы пайда болып, тарихта Моңғол дәуірі деп аталған кезеңнен. Бұл уақытта керейлердің басқа топтары Моңғол үстіртіндегідей дербес хан- дық құрмаса да қазіргі Қазақстан мен Орта Азияда мекендеген. Енді олар түгелдей дерлік Шыңғысхан қол астына қарап, Алтын Орда ыдырағанда негізгі бөлігі қазақ хандығын құруға қатысты. Керейдің Абақ және Ашамайлы болып бөлінуі Шыңғыс хан им- периясы құрылуы мен оның ыдырауы аралығында болса керек. Қазақ хандығы құрылып, оның үш жүздік құрылымы қалып- тасқанда Абақ керей мен Ашамайлы керей қайта қосылды. Ол кезге дейін кереймен бірге болып келген уақ жеке ру ретінде атала бастады.

Бұл 15 ғасырда қалыптасқан жағдай. Ол кезде Абақ Керей 12 ру болмаса да, оның негізін құраған рулар: Жәнтекей, Жәдік, Шеруші, Ителі, т.т. дәл солай аталмаса да, туыстық, тіршілік жағдайымен қауымдасқан кезең. 16-ғасырдың соңында Абақ керейдің негізгі рулары қазіргі атаумен атанған, сондықтан бұл кезеңді Жәнтекей атамыздың заманы деп қабылдау ылайым. 17- ғасырдың бірінші жартысы Сүйінбай атамыздың, ал екінші жартысы Самырат атамыздың азамат ретінде кемелденген кезі деуге негіз бар. Ақтабан шұбырынды кезінде Абақ керей Қаратау, Сыр бойына ауғанда Сүйінбай, Сүйіндік, Сүйіншәлінің өздері жоқ та, олардың атымен аталатын ауылдар болды.  Бұл кез Самырат, Сәмембет аталарымыздың ел басқарған кезі. Ақтабан Шұбырындыдан қайтқан кезде бұл аталарымыз жоқ, елді Жәнібек, Шақабай, т.б. бастап Шыңғыстау, Аягөз, Ақсуат, Көкпекті, Қызылсу, Шарға қоныстандырды.

Самырат ауылдары мөлшері 1750 жылдары Шыңғыстаудан Тарбағатай өңіріне, одан 1757-1760 жылдары Сауыр жаққа қо- ныстанған. Самыраттың өз кіндігінен тараған ұрпақтары Кендір- лік бойын мекен еткен.

1770 жылдары Абақ Керейдің негізгі тобы Қара Ертіс бойымен Алтайға бет алғанда Самыраттар Сауырда қалып қойды.

Соғыс кезінде «үркіп», көтеріле көшкендей емес, бұл қоныс аудару үздік-создық, қыс қыстап, жаз жайлап дегендей ұзақ уа- қытқа созылған. Жеке деректерге қарағанда 1747 ж бастап Сәмембеттің Барқы, Түкібай, Тәттібай ауылдары Сауырдан қа- зіргі Қытайға қарасты бетке ауған. Бұл көшке Самыраттан Жанбайдан тарайтын Айдабол ұрпақтары қосылған. 1747-1757 жылдары Самырат ауылдары Сауырға орналаса бастады. Бір топ ауылдар 1777 ж  меркіт Құлан Жылқайдарұлының бастауымен Сауырдан арғы бетке қоныс аударды. Олардың ішінде Жанбай- дың Айдар, Бабық, Бәтей ауылдары болды. Осы кезеңде Абақ керейлер Қара Ертісті бойлап, Алтайға ілгерілеп, ары қарай Еренқабырға өңіріне дейін қанат жайды. Зайсан өңірі Қытайға тиесілі өлке болып есептелгенімен Қытай өкіметі аймақты тек сырттай иемденіп, жеңіл-желпі салық алумен ғана шектелген еді. Мұндай қазақтар үшін мамыра жай кеңшілік орыс пен қытайдың Орта Азиядағы территорияны бөлісу жайындағы 1860 ж Пекин- дегі келісімінен кейін бұзыла бастады. Бұл келісім бойынша қазақтар қоныстанған аймақтың нақты шекара сызығы 1864 ж Шәуешекте шешілуге тиіс болған. Бірақ дүнген-ұйғыр көтерілісі басталып, шекара мәселесі аяқсыз қалды. Көтерілісті басуға Қытайдың өз мүмкіндігі болмай Ресейден көмек сұрауға мәжбүр болды. Жетісу генерал-губернаторы Колпаковсковский бастаған орыс әскері 1871 ж сол жақта тұрақтап қалып қойды. Тек қана 1881 ж Санкт-Петербург келісімі бойынша Іле аймағынан кетіп Қытайға қайтарды да, қарымтасына Зайсан өлкесін, Қара Ертіс- тің біраз аңғарын алды. Бұл келісім 1884 ж Шәуешек протоколы- мен күшіне енді. Осы кезеңде, 1882-1883 жылдары Жәке Қайтанұлының бастауымен Самыраттың біраз ауылдары Сауыр- дан арғы бетке көшкен екен. Бұл елді Бекбай би басқарса керек. Бұдан бұрынырақ 1870-1876 жылдары Сауырдан Жайыр жеріне Бабық, Тойтық, ауылдары (Қасымбай Нұртазаұлы, балуан Тасыбай Тоқышұлы, Ілияс Сәбиұлы) қоныс аударыпты. Соның нәтижесінде орыс-қытай шекарасы айқындалған кезде Самырат ұрпақтары екі мемлекетке қарап, ара-жіктері ажырап кетті.

1891 ж. Зайсан уезі құрылып, оның құрамындағы Кендірлік болысында 9 старшын 1757 түтін Абақ керейліктер болды,  1912 ж дерек бойынша 1800 түтін.

Қытайға қарағанда Россияның жергілікті халық қазақтарға саясаты қатаң, отаршылдық қысымы күшті болды. Бұл туралы «орыстікі – темір ноқта, қытайдікі – ағаш бұғау» деген нақыл қалды. Қазаққа ең ауыр тигені жерлерін орыс казактары мен шаруаларына алып беруі еді. Зайсан уезінде жерден ығыстырыл- ған негізінен керейлер болды. Патша үкіметі әкімшілік–басқару саясатын жүргізгенде жергілікті халықтың рулық құрамын назарда ұстап, «бөліп ал да, билей бер» қағидасын орындады. Бұл жағдай керейлердің қытай шебіне жылжуына түрткі болды. 1918 ж Совет үкіметінің орнауы бұл үрдісті үдете түсті. Жаңа үкіметтің бірінші қолға алған шарасы – арнайы шекара отрядын құрып, мықты бақылау орнату болды. Ол үшін күшейтілген атты әскер жасағы жабдықталды.

Зайсанда 1928 ж аудандық басқару жүйесі құрылып, оған тұтастай ішкертіннен жіберілген ұлты орыс кадрлар тағайын- далды. 1929 ж жаппай ұжымдастыру, тәркілеу жүргізіліп, соңы 1930-1932 жылдардағы ашаршылыққа ұласты. Осы саясаттың нәтижесінде жергілікті халықтың, негізінен керейлердің, Қытай- ға ауа көшуі басталды. Бұл аса бір зардапты ауыр уақиға болды. Шекара бұзушыларға ешбір аяушылықсыз қырып-жою, мал- мүлкін тартып алу қолданылды. Шекарадан өткен соң да қытай жақтан зорлық-зомбылыққа шектеу болмады.

Бұл кезеңнің ең бір ұмытылмастай болған екі уақиғасына тоқталайық. Біріншісі – шекарадан асқан кезде болған Әлібайға қатысты, екіншісі – ары өткен соң болған Жайлаубайға байла- нысты жағдайлар.

Қашқан елді қуған отряд Әлібайдың ұлын атып өлтіреді. Бір жықпалда бой тасалаған Әлібай отрядтың командирі Колпаков- ты ебін тауып, атып өлтіреді. Өзі құтылып, Қытайға өтіп кетеді. Бұл уақиғаны Зайсан тарихы туралы жинақта ардагер қария Қызыр Аманжанұлы естелігінде баяндаған, сондықтан оған тоқ- талып жатпаймыз. Тек қосарымыз, кызыл командир Колпаков- тың мүрдесін аса құрметпен Зайсан қаласының ортасындағы стадионға жерлеп, оны қасиетті орын етіп, пионерлер мен жас- өспірімдердің салтанатты тәрбиелік шараларын өткізетін орынға айналдырған едік.

Жайлаубай уақиғасына келсек, Қарамерген Тұрғанбайұлы Жайлаубай Самыраттың сыйлы азаматы болған. Оны бір аяғы жоқ қытайлық үкімет органдарына аяғымды зақымдап, тауа- рымды (апиын) тартып алған деп, арызданып, тұтқындатады. Қытай соты Жайлаубайды өлім жазасына кеседі. Жайлаубайдың жанашыр досы Далбақбайұлы Шотанбай сол жақтағы құдасы Жәдіктің беделді азаматы, жүз басы Отарбайұлы Қанжарбай арқылы Керейдің төрт биіне шығып, ара түседі. Сол кезде Керейді билейтін 4 би (екеуі Жәнтекейден, екеуі Жәдіктен) және төре (Көгедайдың ұрпағы Әлен) қазақ пен қытайдың арасындағы мәселелерді шешеді екен. Олар қытай сотының шешімін өзгерткізіп, өлім жазасын 100 жылқы айып-құнға өзгертеді. Сол уақытта қа- лыптасқан Абақ керейдің ішкі есебі бойынша төлем төлеу Қара- қас пен Молқы руларының кезегіне келсе керек. Жүз жылқы солардан жиналып, өтеледі. Содан «Жәнтекей-Жәдік кісі өлтірсе, құнын Қарақас-Молқы төлейді» деген сөз елге тараған деседі.

Сонымен Қытай шебінде де зор ауыртпашылыққа тап болған Самыраттар қайта көшуге мәжбүр болады. Бұл уақытта ұжым- дастыру кезінде бар малды құртып, халықты ашаршылыққа ұшыратып тұғырыққа тірелген үкімет арғы жаққа өтіп кеткен- дерді кері шақырып, ешбір қудалау болмайтындығына сендіріп, үгіт жұмысын жүргізді. Қауіпсіздік қызметінің ұйымдастыруы- мен ауған халық шекарадан бері өткізілді. Қайтып келгендердің бетке ұстар азаматтарын біраз уақыт қамауда ұстап, тергеп- тексеріп, малдарын ортаға салуға көндіріп, босатты. Бұл – 1936 жылдың уақиғасы. Келген самыраттарды Қаратал ауылындағы Сталин атындағы колхозға қарасты Шитөбе деген жерде, тұр- ғындары бойынша Шалақазақ ауылы, кейін дербес колхоз болып, Ворошилов атанған жерге қоныстандырды. Қазір Шалқар деп аталады. Бұлар Тойтықтың Құттыбай, Жолшора, Ерубай, Тайбұға, Көлбайдың Далбақбай, Жасақбай, Масақбай, Қарамергеннің Дегенбай, Байбота, Жанбайдың Айдабол ұрпақ- тары еді. Аз уақыт тыныштықтан кейін 1937-1938 жылдары бі- раз азаматтар (Ақатай, Балғабай, Қабдолда) әртүрлі жаламен сотталып, жер аударылды. Одан Дүниежүзілік соғыс басталып, барлық ер азаматтар әскерге алынды, тірі қайтқандары бірен- саран ғана болды. Соғыстан кейінгі ауыртпашылық, жетім-же- сірлікті бастан өткерген жұрттың ауызы аққа тигені 1956 жыл- дардан кейін. Ворошилов ауылы шеткері Зайсан ауданының ең бір ескерусіз, жағдайы төмен елді мекені болды. Екі бөлмеге ғана орналасқан бастауыш мектептен басқа ешбір мәдени-қо- ғамдық мекеме болған емес. Бес шақырым жердегі Қараталда біршама дұрыс жолға қойылған орта мектеп болды да, талапты балалар сонда жаяу қатынап оқыды.

Қаншама қиындықты бірге өткізген туыстық жағынан жақын осы аз ғана топтың береке-бірлігі оншама болмады. Оның себебі Сталин колхозын орыстар биледі де, шаруаның ең ауырына осы ауылдың адамдарын салды. Әйел, бала-шаға демей, уақытпен, жыл мезгілімен санаспай, шалғай жердегі қиын жұмыстарға пайдаланды. Колхоз бастығы болған Воробьев Максим Павловичті жұртшылық жаман атамайды, жылы жүзді, майда мінезді көрінген. Ауылды Игнат деген қытымыр орысты бри- гадир қойып басқартып, оның қолшоқпары етіп самыраттың өз ішінен шаш ал десе бас алатын белсенділер шығарып, елдің ынтымақ берекесін бұзды. Ағайын арасында салқындық осылай қалыптасты. Самыраттар тұрмысын түзеп, ұрпақ өсіріп, алға ұмтылу жағынан оншама нәтижеге жете алмады. Оқыған, білімді, ел басқарған азаматтары да санаулы болды.

Қазіргі самыраттар бір атаның ұрпақтары. Анамыз кім бол- сын, қазақтың қай руынан, басқа ұлттан, тіпті баяғыдай қалмақ- тан болсын, тегіміз бір. Қазіргі ғылыми деректер бойынша адам- ның тегі шешесі арқылы емес, әкесінен беріледі. Адамның тегі еркекте ғана болатын ү-хромосомымен анықталады. Еврейлер Мұсаның ұрпағын «балықтың суда, құстың ауада, еркектің әйел- де ізі қалмайды» деп шешесі арқылы анықтайтын болған. Сан ғасырлар осы қағиданы ұстаған, есепке жүйрікпіз деген бұлар да қателесіпті. Бұрынғы керейлер бір атадан тарай ма, жоқ па, оған көзіміз жетпейді. Керей жұртшылығы өзін Абақ, Ашамайлы деп бөлмейді, Керейміз дейді. Бөліп айту негізінен тарихшылар мен зерттеушілерден болып жүр. Абақ керей болса оның ұрпақтары талай ғасырды, қилы заманды басынан өткеріп, талай жұртпен араласып кетті, самыраттар болса, олар бір топ қана ағайынды адамдар, жеті атаның ар жақ, бер жағындағы ұрпақ. Олар қазақ салтында қыз алыспайтын туыстар.

Осы ретте бір тоқтала кететін жай, ата-тегін түгендеуді «ру- шылдық», «трайболизм» деп айдар тағып, жек көрінішті кер- тартпа салтқа жатқызатын пікір қалыптасқан. Ұлтымызды руға бөлмейік, іріткі салмайық деседі. Шынтуайтында рулық жүйе қазақ ұлтын бөлшектеу үшін емес, қайта оны біріктіріп, қалып- тастырып, нығайтуға қызмет етті. Рулық жүйе болмаса қазақ ұлты да болмас еді. Арғы тарихқа бармай-ақ кешегі басымыздан өткерген Ресей отаршылығын алсақ, империя аясындағы көпте- ген ұлттың тоз-тозы шығып, аты бар да, заты жоқ болып қалды. Ұлттық дербестігін сақтап қалғандарының сенімді бір ерекше тірегі болды. Татарларды ислам дінін берік ұстағандығы, бөтен діндегі орыстардан рухани оқшаулануы, ал дінді бекем ұста- маған қазақты ата салтын ұмытпай, рулық құрамын жоғалтпауы сақтап қалды. Абақ керейдің Ақтабан шұбырындыда Алтайдан ауып, бірнеше ұрпағын жаугершілік заманда аттың жалында, тү- йенің қомында өсіріп, қайта ата жұртына оралуы – өзінің тегін ұмытпағандығының, тарихи жадын жоғалтпағандығының арқасы.

Самырат ұрпақтарының бүгінгі қазақтың күні туып, іргелі ел болған шағында, бытырап, шашырап кеткен қандастарының қай- тадан қауышқан жағдайында бірін-бірі тани білуі үшін шежіре- лік деректерді жинастырып, назарларыңызға ұсынып отырмыз. Оның толық емес, кемшіліктерінің бар екенін білмейді емеспіз. Қолдан келгені осы болды. Сөге көрмеңіздер. Шамаларыңыз келсе түзетіп, толықтырып, жалғастырыңыздар.

 

 

 

 

 

 

Әдебиеттер

 

1. Абақ //Қазақстан. Ұлттық Энциклопедия, І-том, –Алматы, 1998, 28 б.

2. Абақ керей. Іле халық баспасы, 1994. –282 б.

3. Абақ керей. Самырат шежіресі. Үрімжі, 2006. –175 б.

4. Аманжолов Қ.,Рахметов Қ. Түркі ұрпақтарының тарихы. – Алматы, 1997,–288 б.

5. Әбілғазы. Түрік шежіресі –Алматы, 1999, –208 б.

6. Бичурин Н.Я. Средняя Азия и Восточный Туркестан. – Алматы, 1997, 352 б.

7. Зардыхан Қинаятұлы. Моңғол үстіртін мекен еткен соңғы түрік тайпалары: ІХ-ХІІ ғасыр. Астана –2001. 208 б.

8. Ислам Қабышұлы. Керейлер керуені. Өлгий, 1978.

9. Кляшторный С. Г., Султанов Т. И. Казахстан. Летопись трех тысячалетий. Алма-Ата, 1992.

10. Левшин А. И. Описание киргиз-казачьих, или киргиз-кайсацких, орд и степей. –Алматы, 1996. –656 б.

11. Лувсанданзан. Алтын шежіре. Алматы –1998, –224 б.

12. Муканов М. С. Из исторического прошлого (интернеттен).

13. Моңғолдың құпия шежіресі. Алматы, 1998, –222 б.

14. Мұхаметжан Тынышбайұлы. Қазақ халқының тарихына қатысты материалдар. Ташкент, 1925.

15. Нығмет Мыңжан. Қазақтың қысқаша тарихы. Алматы, 1994, 400 б.

16. Рахметұлы Шынай. Моңғолия қазақтарының ата-тек шежіресі. Өлгий, 1997. –215 б.

17. Рашид-ад дин. Ф., Джами ат-таварих, т. г. м. –л. 1952.

18. Сартқожаұлы Қаржаубай. Объедененный каганат тюрков, Астана, 2002, –220 с.

19. Самырат батыр ата жайында жазылған естелік. //Жуңго халық саяси мәслихат кеңесі Жеменей аудандық комитеті құрыл- ғанына 50 жыл (1956-2006). Алтай, 2006, –266 б.

20. Сейіт Абызұлы. Шақабай шежіресі. Үрімжі, 2000, –300 б.

21. Шәкәрім Құдайбердіұлы. Түрік, қырғыз, қазақ һәм хандар шежіресі, Алматы, 1991,–80 б.

22. http://www.uglychinese.org/mongolian.htm

23. http://www.republicanchina.org/Mongols.html

24. http://www.nestorian.org/nestorian_timeline.html

25. http://berclo.net/page97/97en-steppe-empires.html

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

МАЗМҰНЫ

Алғы сөз…………………………………………………………………………	3
Тарихи деректер…………………………………………………………….. Керейден Жәнтекейге дейін…………………………………………….	5 5
Жәнтекейден Самыратқа дейін………………………………………..	17
Самырат ұрпақтарынан шыққан атақты адамдар……………..	24
Самырат шежіресі…………………………………………………………..	36
1. Көлбай………………………………………………………………………..	36
2. Қарамерген………………………………………………………………….	55
3. Жанбай……………………………………………………………………….	68
4. Тойтық………………………………………………………………………..	77
Қорытынды сөз……………………………………………………………….	100
Әдебиеттер………………………………………………………………………	107

 

 

Тілеуберді Сайдолдаұлы

САМЫРАТТАР

   Редакциясын басқарған: Сайдолдаұлы Т.

      Компьютерлік қалыптаушы: Тарпанбаева Г.М.

                   Көркемдеуші: Дүйсеков Қ.Қ.

 

 

Басуға 18. 06. 2009 ж. қол қойылды. Пішімі 60х84/⁸.

Офсеттік қағаз. Компьютерлік терілім.

Әріп түрі Times New Roman. Riso басылымы.

Шартты баспа табағы 6,9

Таралымы 1000 дана. Тапсырыс №30

_______________________

_____________________________

050000, Алматы

Масанчи көшесі, 20/22

ЖШС “Полиграфия-сервис и К^о”