2014 жылы 19 маусымда Астана қаласында Л.Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университетінде Ер Жәнібектің 300 жылдық мерейтойына арналған «Мәңгілік ел және Ер Жәнібек» атты халықаралық ғылыми-практикалық конференцияға Балқаш қаласының азаматтары арнайы шақырылды.
Конференциядан алған әсерлерімен бөлісу мақсатында Балқаш қаласында тұратын керей туыстардың басын қосып, көрген-білгендерін, көңілдеріне түйгендерін ортаға салды.
«Жеті атасын білмейтін ер жетесіз, жеті ғасыр тарихын білмейтін ел жетесіз»,- деп атам қазақ бекер айтпаған ғой. Біз керей тарихын саралап, ұлыларымызды даралаудамыз. Ер Жәнібектің қазақ тарихында алатын орнын зерттеп, батырдың мол мұрасын кейінгі ұрпаққа аманат ету, баһадүр еріміздің тарихи рөлін ғылыми-біліми тұрғыдан насихаттау мақсатымен Балқаш қаласында «Мәңгілік ел және Ер Жәнібек» тақырыбында конференция өткізіп, рухына арнап ас беруді ұйғардық.
Бұл ас тек қана керейдің ғана емес, қазақ халқының намысын қорғаған, Абылай ханның оң қолы болған Ер Жәнібек бабамызды келер ұрпаққа жан — жақты танытып, ерліктерінен, шешендік сөздерінен тәлім алып, Отанды сүюге, ұлтжанды болуға тәрбиелік мән мағынасы зор ғибратты іс екенін түсінген балқаштықтар бұл іс-шараға қызу дайындықты бастап кетті. Конференцияның жобасы жасалды, жауапты адамдар тағайындалды. Аптасына бір рет жиналып, атқарылған іс-шаралар жөнінде есеп беріліп, болашақта атқарылатын жұмыс жоспарлары белгіленді. Ер Жәнібек Бердәулетұлының ұлағатын жаңғырту мақсатында Балқаш, Саяқ, Ақтоғай, Ағадыр елді мекендерінің азаматтары, Республикалық қоғамдық қоры және Балқаш қаласының әкімшілігі, қалалық білім, дене шынықтыру және спорт бөлімі, колледждердің қолдауымен қаламызда біраз шаралар ұйымдастырылды.
Мектеп оқушыларының арасында қараша айының 28 күні 9-шы және 15-ші мектептерде «Ел есіндегі Ер Жәнібек», «Алтай-Қобда қазақтарының ұраны болған Жәнібек батыр» атты тақырыптарда конференция өткізілді. Бұл бағыттағы іс-шараларды қараша айының 25 – 26 күндері «Қазақмыс» Корпорациясы политехникалық колледжінде қалалық 5 колледж студенттерінің қатысуымен «Ер Жәнібек Бердәулетұлы – 300 жыл» тақырыбына өткізілген конференция жалғады. Онда 6 баяндама тыңдалып, конференция материалдары жеке брошюра болып шығарылды. Келесі күні Тілдер пәндік циклдің оқутышалары 1-ші курс студенттерімен «Еліне үран болған Ер Жәнібек» атты әдеби салонының көрінісін ұйымдастырды. Бұл іс-шараларға қаламыздың еңбек ардагерлері мен қонақтар қатысып, студенттердің өнерін тамашалады.
Қала тұрғындарының назарына жергілікті «Өркен-медиа» телеканалынан және қалалық лед-теледидарынан 7 минуттық Ер Жәнібек Бердәулетұлы туралы документальді фильм тұрақты түрде көрсетіліп, плазмотронда батыр тұлғасы бейнеленді. Қараша айы бойы конференция өтер алдында, өткеннен кейін де облыстық «Орталық Қазақстан», қалалық «Балқаш өңірі», «Северное Прибалхашье» және «Пульс» газеттерінде батырға арналған он екі мақала басылып шығарылды.
Республикалық қоғамдық қорынан бөлінген Ер Жәнібек Бердәулетұлы туралы кітаптар қаламыздағы 28 оқу орны мен 3 кітәпханаға тегін тапсырылды.
Негізгі облыстық көлемде өткізілетін іс — шаралар 29-30 қараша күндерінде басталды.
Қазақстан Республикасы Ардагерлер ұйымы орталық кеңесінің төрағасы Өмірзақ Озғанбаевтың, Қарағанды облысының ардагерлер кеңесінің төрағасы Оралды Төреғожиннің, қала ардагерлері, студенттер және жастардың қатысуымен қалалық оқушылар сарайында Сәкен Сейфуллин атындағы кітапхананың ұйымдастыруымен «Ер Жәнібек », «Ақыр Жәнібек», «Ел ұраны Ер Жәнібек» кітаптарының тұсаукесері өткізілді.
30-шы қарашада Балқаш қаласының білім беру, дене шынықтыру және спорт бөлімі 8-ші орта мектебінің спорт залында қазақша күрестен бес салмақ дәрежесі бойынша жарыс өтті. Бұл жарысты «Ер Жәнібек» қоғамдық қорының мүшелері тамашалап, жеңімпаздарды қомақты сыйлықтармен марапаттады.
Қарашаның 29-ы күні М. Хамзин атындағы Металлургтер сарайында Ер Жәнібек Бердәулетұлының 300 жылдық мерейтойына арналған «Мәңгілік ел және Ер Жәнібек» атты Республикалық ғылыми практикалық конференция өткізілді. Конференция жұмысын Астанадан келген қонақ Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қызметкері, тарих ғылымдарының докторы, профессор, академик, адардагерлер ұйымы орталық кеңесінің төрағасы Өмірзақ Озғанбаев «Ер Жәнібек – ел қорғаған тұлға» атты баяндамасымен бастап берді. Конференцияға қатысушыларды Абылай хан мен Жәнібектің қарым-қатынасы туралы деректермен «Ер Жәнібек және қазақ хандары» атты баяндамасында Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Түркітану, алтайтану ғылыми-зерттеу орталығының директоры, тюрколог, филология ғылымдарының докторы, профессор Қаржаубай Сартқожаұлы таныстырды. Қазақстан Республикасы Ұлттық- ғылыми академиясының корреспондент мүшесі, Әл-Фараби атындағы ҚазМУ профессоры, тарих ғылымдарының докторы Қарібаев Берекет Бақытжанұлы «Ер Жәнібек батыр және 18-ғасырдағы қазақ тарихының мәселелері» баяндамасын оқыды. Қала жұртшылығына Жәнібек туралы қызықты деректерді астаналық жазушы, Қазақстан жазушылар одағының, Еуразия жазушылар одағының мүшесі Жәди Шәкенұлының «Абылайдың аманаты немесе өзеннің басын алмай, өлке сенікі болмайды» атты баяндамасында ұсынды.
Астанадан келген қонақ қоғам қайраткері, ақын, жазушы Үзбен Құрманбай өзінің Ер Жәнібекке арнаған арнауын оқып берді.
Алматылық қонақ Мұртаза Бұлұтай, философия ғылымдарының кандидаты, дінтанушы, мәдениеттанушы, жұртшылық назарына «Қазақ тарихы мен мәдениетінің тұтастығындағы батырлардың рөлі» деген баяндамасын ұсынды.
Алматыдан келген қонағымыз «Ер Жәнібек» халықаралық қоғамдық қорының төрағасы, медицина ғылымының докторы, профессор Мақсұт Темірбаевтің « Ел болшағы үшін күрескен қаһарман тұлға баһадүр Ер Жәнібек» деген баяндамасы тыңдалды.
Қазақстан Республикасы білім беру ісінің құрметті қызметкері, «Ер Жәнібек» халықаралық қоғамдық қорының Балқаш аймағындағы өкілі Шілікбай Бейсембаев «Баба ерлігі ұрпаққа аманат» атты баяндамасынан соң Балқаш қаласы бойынша өткізілген іс-шараларға арнайы тоқталып өтті.
Конференция жұмысынан кейін мынандай шешім қабылданды.
Ата-бабаларымыздың ерлік және жауынгерлік дәстүрлеріне негізделген аса маңызды рухани-адамгершілік және әлеуметтік құндылықтар ретінде жастардың бойындағы азаматтықты, елжандылықты дамыта түсу мақсатында және қазақ хандығының құрылуына арналған 550 жылдық мерейтойға байланысты іс- шараларды жүзеге асыру:
1. Ер Жәнібек Бердаулетұлының есімін бір көшеге немесе ғимаратқа беру;
2. Жыл сайын Ер Жәнібек Бердәулетұлының атындағы жүлде үшін спорттық сайыс өткізу;
3 Оқу орындарында (колледждерде, мектептерде) ғылыми-практикалық конференциялар өткізу;
4 . Ер Жәнібек Бердаулетұлы туралы тарихи жырлардан жарыс өткізу;
5 . Кітапханаларда Ер Жәнібек оқуларына байқау жариялау;
6. Жерленген жеріне саяхат ұйымдастыру.
Конференциядан кейін «Мерей» тойханасында батыр бабамыздың рухына арналған ас берілді.
«Жұмыла көтерген жүк жеңіл» дегендей, белгіленген жұмыстар ойдағыдай атқарылды. «Көп түкірсе көл» демекші, тамшыдан теңіз құралып, батырдың ұрпақтары түгелдей бір кісідей жұмыла ат салысып, ел ағаларының, ақсақалдардың батасын алды.
Аталып кеткен іс-шаралар талқыланған соң, жиналған қауымның шешімімен, қаламызда келер айларға іс-шаралар кестесі құрылды. Желтоқсан айының 19-і күні мектеп-гимназияда «Мәңгілік ел мұраты және Ер жәнібек» атты ғылыми практикалық конференция өткізілу жоспарланып отыр.
Сонымен қатар осы айда шахматтан, тоғыз құмалақтан жарыстар өткізілмекші.
Балқаш қаласының әкімшілігі, «Ер Жәнібек» халықаралық қоғамдық қордың және Балқаш тұрғындарының демеуімен жоғарғы айтылған іс-шаралар 2015 жылы жалғасын тауып, іске асады деп ойлаймыз.
kerey.kz