Садуақасұлы Смағұл 1900 жылы, бұрыңғы Көкшетау облысы, Ленин ауданы, Жарқын ауылында туған. 1933, Мәскеуде қайтыс болды. Ғалым,сыншы, жазушы, мемлекет және қоғам қайраткері. 1910 жылы «Ғалия» медресесін , 1915 жылы Павлодардардағы 2 сыныптық орыс-қазақ училищесін ,1932 жылы Мәскеу көлік инженерлері институтын бітірген. 1918-20 ж. «Центро-сибирь» кооперативтер бірлестігінде қызмет істеген. 1920 ж. Орынборда Қазақстандағы алғашқы Жастар ұйымының хатшысы, Қазақ Автономиялы респ. Үкімет басшылығында қызметкер, 1925-26 ж. «Еңбекші қазақ» (қазіргі «Егемен Қазақстан» ) газетінің жауапты шығарушысы, әрі «Қызыл Қазақстан» (қазіргі «Ақиқат» ) журналының редакторы, 1925-27 ж. Қазақ АССР-інің Халық ағарту комиссары, 1927-28 ж. Ташкенттегі қазақ педагогика институтының ректоры қызметтерін атқарған. 1932-33 ж. Мәскеу- Донбасс темір жол құрылысында инженер-құрылысшы болып еңбек еткен. Сол кезде шығып тұрған қазақ, орыс тілдеріндегі барлық газет, журналдарда саясат, шаруашылық, ел ісі, мәдениет, әдебиет, өнер, тарих мәселелерін сөз еткен мақалалары , әңгімелері жарияланып тұрған. Садуақасұлының 1934 жылы «Салмақбайдың ауылында қалайша кооперация ашылды» көркем туындысы , 1925 жылы «Жастармен әңгіме», 1926 жылы «Ұлы театр туралы» , 1927 жылы «Қазақстанда халық ағарту мәселелері» атты үлкенді-кішілі кітаптары жарық көрген. Твертин аударған «Қозы-Көрпеш – Баян сұлу» жырының орысша нұсқасын және Ж.Аймауытов, М.Әуезов,Б.Майлиндердің орыс тіліне аударылған бір топ шығармаларына алғы сөз жазған. «Сәрсенбек» романының авторы. С-тың алғашқы зерттеу еңбегі «Қазақ әдебиеті» атты тарихи сын очеркі орыс тілінде жазылып, 1919, № 1санында ,Омбыда шыққан «Трудовая Сибирь» журналында жарияланды.1923 жылы «Әдебиет әңгімелері» атты зерттеуі, «Салмақбай, Сағындық»,1927 жылы «Күміс қоңырау» повестері жарық көрген.
Күзембайұлы А.


