Корей түбегі…

  Корей түбегінің қазіргі мазасыз күйіне бірден-бір себепші ол – Солтүстік Корея. Көсемі Ким Чен Ын. Әлемдік саясатта Ким Чен Ынның басты мақсаты – бүгінгі саяси режімді құлатып алмау және мемлекетін держава ретінде қалыптастыру үшін күш салу. Алайда режімнің қазіргі жағдайы қауіпті… 

Себебі, экономикасы тұралаған елдің жүйкесі неден сыр беретінін болжау қиын. Ким Чен Ын соғыс ашса, режіміне қауіп төндіріп алады. Ал соғыста жеңіліс тапса, тағымен қоштасуға тура келеді. Оған бұл қажет емес. Ким Чен Ын ұсақ қақтығыс ұйымдастырмаса, әлемдік соғыс ашып, саяси карьерасын таразы басына тартуға дәті жетпейді. Америкаға айбат шеккені­мен, оның ашуына тимейді. Америка қырына алған елді құртып тынатынын Пхеньян жақсы түсінеді. Сондықтан «ты­ныш отырам, не бересің» деп Ақ үймен жақсылап саудаласады. Оған Америкадан басқа «қой» дейтін ел жоқ. Солтүстік Кореяның қазіргі әрекетінен маңызды әлемдік мүддесін аңғарамыз. Ол – бола­шақ­та Корей түбегін жалғыз билеуді көз­дейді. Негізгі жоспары әлемге өзін атом қаруына ие держава екендігін мойындату. Солтүстік Корея қазір Қытайға ғана шикі­за­тын беріп отыр. Бұл ішкі жағдайына серпін бермеуде. Сондықтан Америка мен Оңтүстік Кореядан «соғыс ашам» деп қаржылай және азық-түліктей көмек ал­мақ.

АҚШ саясаты

«АҚШ Оңтүстік Кореяның эконо­мика­сының мықты болып кеткенін қаламайды, ол соғыстың болуына итермелеуі мүмкін деген» ойлар қазіргі мәселеге сәйкес емес. Шын мәнінде қазір Америка олай жасай алмайды. Өйткені, сыртқы саясатта «Аме­риканың тілін алмаймыз» дейтін елдер көбейіп келе жатыр. Вашингтон бұл жолы Солтүстік Кореяны дипломатия жолымен жаншып тастауы мүмкін. Кейін таман соғыс ашып, Пхеньяндағы режімді құла­туды көздеуі де ғажап емес, неге десеңіз АҚШ Солтүстік Кореяны баяғыдан ныса­наға алып жүр. Бірақ, ол үшін бұл ұсыныс Қытай мен Ресейдің қолдауын табуы керек. Анығы, Америка Солтүстік Кореяның кү­шейіп кеткенін қаламайды. Өйткені, ол Иран секілді Азиядағы тіл алмайтын елдің бірі. Ал Пхеньянның Сеулге деген агрес­сиялық ойларының көрінісі кейінгі кезде тым жиілеп кетті.

Ресей ықпалы

Ресейдің қазіргі Солтүстік Кореяға саяси әсері төмен. Сондықтан бұл жолы Сол­түстікті ескі достар ретінде мәмілеге шақырып, Оңтүстікке экономикалық серіктес ретінде өзінің дипломатиялық қолдауын көрсетеді. Екі Кореяның арасын­дағы ең ауыр жағдай Ресейге тиеді. Өйт­кені, қос Кореяны да ренжітіп алмау керек. Қытай Солтүстікті қолдап, Оңтүстікті қол­­да­маса да, одан ұтылмайды. Өйткені, Сеул Қытайдың ондай әрекеттерін есептеп отыр. Бұл – Ресей үшін үлкен сынақ.

Оңтүстік Корея көзқарасы

Қазір Сеул тарапы Солтүстікпен теке­тіресті байыппен шешуді қарастырып отыр. Ол Пхеньянның атом қаруынан бас тартуын талап етуде. Пхеньянның қандай да бір арандатушылықтарына ұрынбауға тырысып отыр. Өйткені, Пак Гын Хиенің кезіндегідей екінші Корей соғысы тұтанса, онда ол пайда әкелмейді. Сонымен бірге босқын, эпидемия, ашаршылық, эконо­мика­лық дағдарыс сияқты мәселелер туады. Бизнес деректері бойынша Ресей, Қытай, Америка жерінде Оңтүстік Ко­реяның заманауи зауыттары орналасқан. Басқа елдерде де Корей инвестициясы сәт­ті жұмыс жасауда. Дамыған Еуропаның өзі Азияның инвестициясына зәру. Алпауыттар жаңаша экономикалық өр­леуді іздеу үстінде. Ондай жаңаша эко­номикалық өрлеуді Оңтүстік Кореядан басқа кім жа­сай алады. Сондықтан соғыс бола қалған жағдайда Сеулді қолдаушылар табылады. 

Қазақстан бағдары

Қазақстан – атомнан бас тартушы әрі бейбітшілікті қолдаушы ел. Қазақстанның стратегиялық серіктесі Оңтүстік Корея әрдайым Қазақстанның осы саясатын қатты бағалайды. Қазақстан секілді Сол­түс­тік Кореяның да атомнан бас тартып, даму жолына түскенін қалайды. Алдағы уақытта Қазақстан кез келген уақытта қос Кореяның мәселесіне белсенді қатыса алады деп ойлаймыз. Біздің осы мәселеге қатысты тал­қылауды Астанада ұйымдасты­руға қабіле­тіміз жетіп тұр. Бұған соңғы Иран мәселесі анық дәлел. Болашақта Қа­зақстан Солтүстік Кореяда елшілігін ашып, корей мәселесіне толық­тай қатысып отыруға мүмкіндігі бар. Се­бе­бі, Қазақ­станның сырт­қы саясаты әрдайым әлемнің тыныштығы мен бейбіт өмір сүруіне бағытталған.

Қос Кореяның бірігуі  мен болашағы

Солтүстік пен Оңтүстіктің бірігуі әлі біраз уақытқа созылатындай. Себебі, Солтүстік Корея бейбіт бірігу туралы мүл­дем ойламайды. Бейбіт бірігуді Оңтүс­тік Корея ғана жоспарлап отыр. Мысалға, Оңтүстік Кореяда «Оңтүстік пен Солтүстік­тің бірігу министрлігі» жұмыс жасайды. Жыл сайын бейбіт бірігуді жүзеге асыру үшін Оңтүстік Корея қомақты қаржы бө­леді. Ал Солтүстік жерінде мұндай шара­лар атымен жоқ. Керісінше елді қарсы қою басым. Қалай болғанда да, қос Кореяның болашағы тек өз қолдарында.